సుప్రీంకోర్టు, షౌర్య చక్ర అవార్డు గ్రహీత మోహన్ సింగ్ భార్య కుల్దీప్ కౌర్ కు అనుకూలంగా సంచలన తీర్పు వెలువరించింది. 26 ఏళ్ల సుదీర్ఘ న్యాయ పోరాటం తర్వాత, ఆమెకు అసాధారణ కుటుంబ పెన్షన్ (Extraordinary Family Pension) మంజూరు చేసింది. అంతేకాదు, కేంద్ర ప్రభుత్వం అదనంగా **₹10 లక్షలు** పరిహారంగా చెల్లించాలని ఆదేశించింది. దేశం కోసం ప్రాణాలు అర్పించిన సైనికుల కుటుంబాలు తమ ప్రయోజనాల కోసం దశాబ్దాలుగా వేచి చూడాల్సిన అవసరం లేదని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.
26 ఏళ్ల న్యాయ పోరాటానికి తెర
భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. షౌర్య చక్ర అవార్డు గ్రహీత, మరణించిన సైనికుడు మోహన్ సింగ్ భార్య కుల్దీప్ కౌర్ కు అసాధారణ కుటుంబ పెన్షన్ తో పాటు, అదనపు పరిహారం అందించాలని స్పష్టం చేసింది. ఈ తీర్పుతో 26 ఏళ్లుగా సాగుతున్న ఆ కుటుంబం యొక్క పెన్షన్ హక్కుల వివాదానికి తెరపడింది.
అసలు ఏం జరిగింది?
మోహన్ సింగ్, జనరల్ రిజర్వ్ ఇంజనీరింగ్ ఫోర్స్ (GREF) లో ఓవర్సీర్ గా పనిచేసేవారు. 2000 సంవత్సరంలో, భారత్-చైనా సరిహద్దు సమీపంలో ఓ కీలక రోడ్డు ప్రాజెక్ట్ లో కొండచరియలు విరిగిపడినప్పుడు, సహచరులను రక్షించే క్రమంలో ఆయన ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆయన ధైర్యసాహసాలకు గాను, 2001లో మరణానంతరం ఆయనకు షౌర్య చక్ర (దేశంలో మూడవ అత్యున్నత శాంతికాలపు వీరత్వ పురస్కారం) లభించింది.
ప్రభుత్వ వాదన తిరస్కరణ
అయితే, రెండు దశాబ్దాలకు పైగా, ఈ కుటుంబానికి అసాధారణ కుటుంబ పెన్షన్ ఇవ్వడానికి ప్రభుత్వం నిరాకరించింది. వర్క్మెన్ కాంపెన్సేషన్ యాక్ట్ కింద ఇప్పటికే పరిహారం చెల్లించామని, కాబట్టి అదనపు ప్రయోజనాలకు వారు అర్హులు కాదని వాదించింది. కానీ, సుప్రీంకోర్టు ఈ వాదనను తోసిపుచ్చింది.
జస్టిస్ కె.వి. విశ్వనాథన్, జస్టిస్ అరుణ్ పల్లి లతో కూడిన ధర్మాసనం, మోహన్ సింగ్ మరణం సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీసెస్ (పెన్షన్) రూల్స్ లోని కేటగిరీ 'సి' కిందకు వస్తుందని, దీని ప్రకారం ఇతర చెల్లింపులతో సంబంధం లేకుండా కుటుంబానికి అసాధారణ పెన్షన్ ప్రయోజనాలు అందాలని తీర్పు చెప్పింది.
కోటి రూపాయలకు పైగా పరిహారం
అదనపు పెన్షన్ తో పాటు, సుప్రీంకోర్టు కుల్దీప్ కౌర్ కు ₹10 లక్షల మొత్తాన్ని ఒకేసారి చెల్లించాలని ఆదేశించింది. గతంలో కోర్టు ఆదేశాల మేరకు ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ₹14.28 లక్షల అసలు మొత్తం, ₹4.12 లక్షల బకాయిలు చెల్లించిన సంగతి తెలిసిందే. ఈ కేసులో పూర్తి న్యాయం జరిగేలా చూసేందుకు, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 142 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు తన అధికారాలను ఉపయోగించింది.
సైనికుల కుటుంబాలకు స్ఫూర్తి
ఈ తీర్పు, దేశ సేవలో ప్రాణాలు అర్పించిన సైనికుల కుటుంబాలు ప్రయోజనాల కోసం ఎలాంటి పరిపాలనాపరమైన అడ్డంకులను ఎదుర్కొంటున్నాయో మరోసారి గుర్తుచేసింది. న్యాయ ప్రక్రియలో జరిగిన జాప్యాన్ని, వితంతువుకు ఉపశమనం నిరాకరించడానికి కారణంగా చూపలేమని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. దేశం కోసం అత్యున్నత త్యాగాలు చేసిన వారి కుటుంబాలు ఇలాంటి సుదీర్ఘ పోరాటాలు చేయాల్సి రావడం ఆమోదయోగ్యం కాదని కోర్టు నొక్కి చెప్పింది.