NRIలు తమ ESOP లాభాలపై క్యాపిటల్ గెయిన్స్ ట్యాక్స్ లెక్కించేటప్పుడు, షేర్లను పొందిన రోజునాటి మార్కెట్ విలువ (FMV) నే కాస్ట్ ఆఫ్ అక్విజిషన్గా చూపించుకోవచ్చని ముంబై ITAT స్పష్టం చేసింది. దీంతో డబుల్ ట్యాక్సేషన్ సమస్యకు చెక్ పెట్టనుంది. అయితే, ఈ తీర్పును ఆదాయపు పన్ను శాఖ ఉన్నత న్యాయస్థానాల్లో సవాలు చేసే అవకాశం ఉంది.
NRIలకు ESOPలపై శుభవార్త!
ప్రవాస భారతీయులు (NRIలు) ఉద్యోగుల షేర్ ఆప్షన్లు (ESOPs) పై పన్ను భారం తగ్గనుంది. ఉద్యోగులు ESOPలను పొందినప్పుడు, వాటిని కొనుగోలు చేసిన ధర (Exercise Price) మరియు ఆ రోజు మార్కెట్ విలువ (Fair Market Value - FMV) మధ్య తేడాను జీతంగా పరిగణించి, దానిపై పన్ను విధిస్తారు. తర్వాత, ఆ షేర్లను అమ్మినప్పుడు వచ్చే లాభంపై మళ్లీ క్యాపిటల్ గెయిన్స్ ట్యాక్స్ చెల్లించాల్సి వస్తుంది.
ఇక్కడ సమస్య ఏంటంటే, క్యాపిటల్ గెయిన్స్ లెక్కించేటప్పుడు, షేర్లను కొనుగోలు చేయడానికి వాడిన తక్కువ ధరను కాస్ట్ గా పరిగణిస్తే, లాభం ఎక్కువై, పన్ను కూడా అధికంగా పడుతుంది. ఒకే లాభంపై రెండుసార్లు పన్ను పడుతోందని చాలా మంది NRIలు వాపోతున్నారు.
ITAT ఇచ్చిన ఊరట
ఈ వివాదానికి తెరదించుతూ, ముంబై బెంచ్ ఆఫ్ ఇన్కమ్ ట్యాక్స్ అప్పెలేట్ ట్రిబ్యునల్ (ITAT) ఒక కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 49(2AA) ప్రకారం, ESOPలు పొందిన రోజున ఉన్న FMV నే కాస్ట్ ఆఫ్ అక్విజిషన్గా పరిగణించాలని ITAT స్పష్టం చేసింది. ఉద్యోగులకు ESOPల రూపంలో వచ్చిన ప్రయోజనం (Perquisite) భారతదేశంలో గతంలో పన్ను పరిధిలోకి వచ్చిందా లేదా అనే దానితో సంబంధం లేకుండా ఈ నియమం వర్తిస్తుందని ట్రిబ్యునల్ స్పష్టం చేసింది. ఇది NRIలకు పెద్ద ఉపశమనాన్ని ఇచ్చింది.
రిస్కులు, భవిష్యత్తులో అడుగులు
ఈ తీర్పు NRIలకు స్వాగతించదగినదే అయినా, ఇది అంతిమమని భావించకూడదు. ఆదాయపు పన్ను శాఖ ఈ తీర్పును హైకోర్టులో సవాలు చేసే అవకాశం ఉంది. న్యాయస్థానాల్లో చట్టపరమైన వివరణలు మారవచ్చు కాబట్టి, ఈ తీర్పు ప్రస్తుతానికి ఒక బలమైన మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది.
పన్ను చట్టాలు సంక్లిష్టంగా ఉంటాయి, కాబట్టి, ఈ తీర్పును ఉపయోగించుకోవాలనుకునేవారు, గత పన్ను రిటర్న్లను సవరించుకునే ముందు, ఒక క్వాలిఫైడ్ ట్యాక్స్ సలహాదారుని సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం. వారికి సంబంధించిన రెసిడెన్సీ స్టేటస్, పన్ను ఒప్పందాలు వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.