దేశంలోని కోర్టుల్లో పెండింగ్లో ఉన్న కేసుల భారాన్ని తగ్గించేందుకు కేంద్ర న్యాయశాఖ Mediation Council of India (MCI) ని ఏర్పాటు చేసింది. ఇది డిస్ప్యూట్ రెజల్యూషన్ ప్రక్రియను మరింత ప్రొఫెషనల్గా మార్చడంతో పాటు, బిజినెస్ సెటిల్మెంట్లను వేగవంతం చేయనుంది.
ఆగస్టు 27, 2026న కేంద్ర న్యాయశాఖ Mediation Council of India (MCI) ఏర్పాటును అధికారికంగా ప్రకటించింది. Mediation Act, 2023 కింద ఏర్పడిన ఈ స్టాట్యుటరీ బాడీ, భారత్లో సివిల్ మరియు కమర్షియల్ వివాదాలను పరిష్కరించే విధానాన్ని పూర్తిగా మార్చబోతోంది. దేశవ్యాప్తంగా జిల్లా కోర్టుల్లో ప్రస్తుతం 32 మిలియన్లకు పైగా కేసులు పెండింగ్లో ఉన్నాయి. ఈ భారాన్ని తగ్గించడమే ఈ కౌన్సిల్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
ఈ నిర్ణయం ఇన్వెస్టర్లు, వ్యాపారవేత్తలకు ఎంతో కీలకం. భారత్ ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్ (Ease of Doing Business) ర్యాంకింగ్లలో వెనుకబడటానికి ప్రధాన కారణం కాంట్రాక్ట్ ఎన్ఫోర్స్మెంట్ ఆలస్యం కావడమే. కోర్టుల్లో ఏళ్ల తరబడి కేసులు నడవడం వల్ల కార్పొరేట్ సంస్థల వర్కింగ్ క్యాపిటల్ బ్లాక్ అవుతోంది. ఇప్పుడు కోర్టు బయటే వివాదాలను పరిష్కరించుకునే పద్ధతి అందుబాటులోకి వస్తే, వ్యాపారాల్లో వేగం పెరుగుతుంది.
నాణ్యమైన పరిష్కార మార్గాలు
ప్రస్తుతం మన దగ్గర ఉన్న మధ్యవర్తిత్వ పద్ధతులు అస్తవ్యస్తంగా ఉన్నాయి. వీటిని క్రమబద్ధీకరించడానికి MCI కట్టుదిట్టమైన రూల్స్ తీసుకురానుంది. మెడియేషన్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లను గుర్తింపు ఇవ్వడం, సర్టిఫైడ్ ప్రొఫెషనల్స్ను తయారు చేయడం ఈ కౌన్సిల్ బాధ్యత. దీనివల్ల మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా జరిగే ఒప్పందాలు కచ్చితంగా అమలులోకి వస్తాయి, తద్వారా కేసు మళ్ళీ కోర్టుకు వెళ్లే అవకాశం తగ్గుతుంది.
అసలు సవాలు ఏంటి?
కౌన్సిల్ ఏర్పాటు కాగితాలపై బాగున్నా, దీని అసలైన సక్సెస్ అనేది త్వరలో నియమితులయ్యే చైర్పర్సన్ మరియు ఇతర సభ్యులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. పూర్తిస్థాయి నాయకత్వం లేనిదే, ఈ 'మెడియేషన్-ఫస్ట్' మోడల్ అమలు కావడం కష్టం. త్వరలో ప్రభుత్వం ప్రకటించబోయే ఆపరేషనల్ రూల్స్ మరియు నాయకత్వ టీమ్ నిబద్ధతపైనే ఈ వ్యవస్థ విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది.