ఆగస్టు 28, 2026 నుంచి అమలులోకి వచ్చిన Maharashtra Freedom of Religion Act, 2026 ఇప్పుడు చిక్కుల్లో పడింది. ఈ చట్టం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు భంగం కలిగిస్తోందని బాంబే హైకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలైంది.
ఆగస్టు 28, 2026న అమల్లోకి వచ్చిన మహారాష్ట్ర మత మార్పిడి నిరోధక చట్టం ఇప్పుడు న్యాయస్థానం మెట్లు ఎక్కింది. ఈ చట్టం ప్రాథమిక హక్కులను, ముఖ్యంగా వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను మరియు గోప్యతను హరిస్తోందని బాంబే హైకోర్టులో దాఖలైన పిటిషన్ వాదిస్తోంది.
వివాదానికి కారణాలేంటి?
ఈ చట్టంలో 'Allurement' (ప్రలోభం) అనే పదాన్ని చాలా విస్తృతంగా నిర్వచించారు. ఇందులో 'మెరుగైన జీవనశైలి', 'దైవిక స్వస్థత' (Divine Healing) వంటి అంశాలను కూడా చేర్చడంపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇటువంటి అస్పష్టమైన నిబంధనల వల్ల చారిటబుల్ ట్రస్టులు, సామాజిక సేవలు చేసే సంస్థలు ఇబ్బందుల్లో పడే అవకాశం ఉందని పిటిషనర్ పేర్కొన్నారు.
కీలక నిబంధనలపై ఆందోళన
ఈ చట్టం ప్రకారం మత మార్పిడికి 60 రోజుల ముందుగానే నోటీసు ఇవ్వాలి. ఇది వ్యక్తిగత నిర్ణయాల్లో ప్రభుత్వ జోక్యానికి దారితీస్తుందని విమర్శకుల వాదన. అంతేకాకుండా, నిందితులే తమ నిర్దోషిత్వాన్ని నిరూపించుకోవాలనే 'Burden of Proof' నిబంధన, అలాగే మహిళల మత మార్పిడికి సంబంధించి సెక్షన్ 9(2) కింద విధించే కఠినమైన జరిమానాలు రాజ్యాంగబద్ధతను సవాలు చేస్తున్నాయి.
సామాజిక సంస్థలపై ప్రభావం
ఈ చట్టం నేరుగా NSE లేదా BSEలో లిస్టయిన కంపెనీల ఆర్థిక ఫలితాలపై ప్రభావం చూపకపోయినా, లాభాపేక్ష లేని సంస్థలు (Non-profit entities) మరియు సామాజిక సేవా రంగాలపై ఇది భారీ ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది. సంస్థల కార్యకలాపాలకు ఎంత వరకు స్వేచ్ఛ ఉంటుంది, చట్టపరమైన ఇబ్బందులు రాకుండా ఉండాలంటే ఎలాంటి కంప్లయన్స్ పాటించాలనేది ఈ కోర్టు తీర్పుపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.
ప్రస్తుతం ఈ కేసు ప్రాథమిక దశలో ఉంది. వ్యక్తిగత మతపరమైన విషయాల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఎంతవరకు జోక్యం చేసుకోవచ్చనే దానిపై కోర్టు తదుపరి విచారణలో స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.