మద్రాస్ హైకోర్టు కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. జడ్జిలకు పర్సనల్ అసిస్టెంట్లుగా ఎంపికైన 17 మంది నియామకాలను కోర్టు రద్దు చేసింది. ఎంపిక ప్రక్రియలో తీవ్రమైన అవకతవకలు జరిగినట్లు కోర్టు గుర్తించింది. 2023 నియామకాలు మెరిట్, అర్హత ప్రమాణాలను పట్టించుకోలేదని డివిజన్ బెంచ్ తీర్పు చెప్పింది. ఈ నియామకాలను రద్దు చేసి, పారదర్శకంగా కొత్త ప్రక్రియ చేపట్టాలని ఆదేశించింది.
అసలేం జరిగింది?
మద్రాస్ హైకోర్టు సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. తమ న్యాయమూర్తులకు పర్సనల్ అసిస్టెంట్లుగా (PA) నియమితులైన 17 మందిని కోర్టు తొలగించింది. జస్టిస్ ఎస్.ఎం. సుబ్రమణ్యం, జస్టిస్ ఎన్. సెంథిల్కుమార్ లతో కూడిన డివిజన్ బెంచ్ ఈ తీర్పును వెలువరించింది. కోర్టు సర్వీస్ రూల్స్ ను తీవ్రంగా ఉల్లంఘించారని, ఎంపిక ప్రక్రియ 2023 జూన్ 7 న విడుదలైన సర్క్యులర్ ప్రకారం జరిగినప్పటికీ, అది పూర్తిగా పక్షపాతంతో కూడుకున్నదని (arbitrariness), మెరిట్ ఆధారిత ప్రమాణాలను పాటించలేదని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది.
ప్రధాన సమస్యలు ఏంటి?
ఈ నియామక ప్రక్రియలో అనేక లోపాలున్నాయని కోర్టు సమీక్షలో తేలింది. ముఖ్యంగా, మద్రాస్ హైకోర్టు సర్వీస్ రూల్స్ లోని రూల్ 14A ను ఉల్లంఘించారని బెంచ్ గుర్తించింది. నియామకం తర్వాత 2 ఏళ్లలోపు అవసరమైన షార్ట్హ్యాండ్, టైప్రైటింగ్ నైపుణ్యాలు సంపాదించుకుంటామనే షరతుతో, అసలు అర్హతలు లేకపోయినా అభ్యర్థులు దరఖాస్తు చేసుకునేందుకు వీలు కల్పించారు. అయితే, చట్ట ప్రకారం ఇలాంటి సడలింపులకు (relaxations) నిబంధనల్లో చోటు లేదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
అంతేకాకుండా, స్కిల్ టెస్టుల విశ్వసనీయతపై కూడా కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. తప్పనిసరి స్కిల్ అసెస్మెంట్స్లో ఫెయిల్ అయిన అభ్యర్థులు, మరికొన్ని సందర్భాల్లో ట్రాన్స్క్రిప్షన్ టెస్టుల్లో సున్నా మార్కులు సాధించినా, వారిని నియమించడం 'హాస్యాస్పదం' (absurd) అని బెంచ్ అభివర్ణించింది. ఇది మెరిట్ ఆధారిత మూల్యాంకన ఉద్దేశ్యాన్ని దెబ్బతీసిందని, పోటీలో న్యాయబద్ధతను దూరం చేసిందని కోర్టు పేర్కొంది.
అడ్మినిస్ట్రేటివ్ గవర్నెన్స్ ఎందుకు ముఖ్యం?
ఈ 17 మందిపై తక్షణ ప్రభావం పడటమే కాకుండా, సంస్థాగత నియమాలను ఖచ్చితంగా పాటించాల్సిన ఆవశ్యకతను హైకోర్టు తీర్పు నొక్కి చెబుతోంది. ఈ నియామక విధానం, దరఖాస్తు చేసుకునేవారికి తప్పుడు సంకేతాలను పంపిందని, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14 అందించిన సమానత్వపు హక్కును ఉల్లంఘించిందని బెంచ్ అభిప్రాయపడింది. ఎంపిక సమయంలో తప్పనిసరి అర్హతలు లేని వారికి ప్రాధాన్యతనివ్వడం ద్వారా, మెరిటోక్రసీ సూత్రాన్ని విస్మరించారని కోర్టు పేర్కొంది.
ప్రభుత్వ, సంస్థాగత పరిపాలనలో అత్యున్నత ప్రమాణాలను పాటించాలనేది ఈ తీర్పు ద్వారా మరోసారి స్పష్టమైంది. పారదర్శకమైన, నిబంధనలకు లోబడి ఉండే నియామక ప్రక్రియలు సామర్థ్యం, జవాబుదారీతనాన్ని నిర్ధారిస్తాయి. ఈ ప్రమాణాలు దెబ్బతిన్నప్పుడు, పరిపాలనాపరమైన అసమర్థత, న్యాయపరమైన వివాదాలు తలెత్తి, కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలుగుతుంది.
భవిష్యత్తులో ఏం చూడాలి?
హైకోర్టు 17 నియామకాలను రద్దు చేయడంతో పాటు, రిజిస్ట్రీ కొత్తగా నియామక ప్రక్రియను చేపట్టాలని ఆదేశించింది. భవిష్యత్తులో, కొత్త నియామక ప్రక్రియ అమలును జాగ్రత్తగా గమనించాలి. రూల్ 14A ను ఖచ్చితంగా పాటించాలని కోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాల నేపథ్యంలో, ఎంపిక ప్రక్రియలు కఠినమైన పరిశీలనకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. తద్వారా, అన్ని తప్పనిసరి అర్హతలు కలిగిన అభ్యర్థులు మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకోబడతారని, నియామక వ్యవస్థ యొక్క సమగ్రత పునరుద్ధరించబడుతుందని భావిస్తున్నారు.