విదేశీ విరాళాల (నియంత్రణ) సవరణ బిల్లు, 2026ను లోక్సభ 31 మంది సభ్యుల జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC) పరిశీలనకు పంపింది. మతపరమైన, స్వచ్ఛంద సంస్థలపై బిల్లు ప్రభావంపై తీవ్ర అభ్యంతరాలు రావడంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. 2026 శీతాకాల సమావేశాల నాటికి కమిటీ తన నివేదికను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
లోక్సభ కీలక నిర్ణయం
విదేశీ విరాళాల (నియంత్రణ) సవరణ బిల్లు, 2026ను లోక్సభ అధికారికంగా 31 మంది సభ్యుల జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC) పరిశీలనకు పంపింది. ఈ కమిటీలో లోక్సభ నుంచి 21 మంది, రాజ్యసభ నుంచి 10 మంది సభ్యులు ఉంటారు. బిల్లులోని ప్రతిపాదనలను క్షుణ్ణంగా సమీక్షించాల్సిన బాధ్యత ఈ కమిటీపై ఉంది.
ప్రతిపక్షాల అభ్యంతరాలు
ప్రస్తుతం రాజకీయంగా తీవ్ర చర్చనీయాంశమైన ఈ బిల్లుపై ప్రతిపక్షాలు గట్టి అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ జోక్యం పెరిగిపోతుందని, ముఖ్యంగా మైనారిటీలు నడుపుతున్న సంస్థలు, పౌర సమాజ సంఘాలపై ఈ సవరణలు ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయని ప్రతిపక్ష నాయకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
బిల్లులోని ముఖ్య ప్రతిపాదనలు, వివాదాలు
ఈ సవరణ బిల్లులో పలు వివాదాస్పద అంశాలున్నాయి. ముఖ్యంగా, NGOల FCRA రిజిస్ట్రేషన్ రద్దు అయినప్పుడు, లొంగిపోయినప్పుడు లేదా పునరుద్ధరణ తిరస్కరణకు గురైనప్పుడు, వాటి ఆస్తులను నిర్వహించే, పర్యవేక్షించే, విక్రయించే అధికారాన్ని 'నియమించబడిన అధికారి'కి (Designated Authority) కల్పించే ప్రతిపాదన తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. స్వచ్ఛంద, మతపరమైన సంస్థల యాజమాన్యంలోని ఆస్తులను ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకునే అవకాశం ఉందని, దీనివల్ల భూమి, భవనాలు వంటి శాశ్వత ఆస్తులు కలిగిన సంస్థలకు అనిశ్చితి ఏర్పడుతుందని విమర్శకులు వాదిస్తున్నారు.
రిజిస్ట్రేషన్ పునరుద్ధరణకు దరఖాస్తు చేసుకోకపోయినా లేదా తిరస్కరణకు గురైనా రిజిస్ట్రేషన్ 'సమాప్తంగా పరిగణించబడుతుంది' (deemed cessation) అనే ప్రతిపాదన కూడా ఆందోళన కలిగిస్తోంది. కొన్ని చట్టపరమైన పరిశీలకుల ప్రకారం, ఈ బిల్లులోని కొన్ని నిబంధనలు గతానికి వర్తింపజేయడానికి (retrospective application) అవకాశం కల్పిస్తాయని, దశాబ్దాలుగా కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్న సంస్థలకు ఇది సంక్లిష్టతను పెంచుతుందని భావిస్తున్నారు.
ప్రభుత్వ వాదన, కాలపరిమితి
పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి కిరణ్ రిజిజు ఈ JPC సమీక్షకు సంబంధించిన తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. బిల్లును సమగ్రంగా పరిశీలించడానికి ప్రభుత్వం సుముఖంగా ఉందని ఆయన తెలిపారు. విదేశీ విరాళాల నిర్వహణ, వినియోగంలో మరింత పారదర్శకత అవసరమని, అందుకే ఈ సవరణలు అవసరమని ప్రభుత్వం సమర్థిస్తోంది. ప్రస్తుత FCRA నిబంధనల ప్రకారం, ఏటా సుమారు ₹17,000 కోట్ల విదేశీ విరాళాలు వివిధ సామాజిక, మతపరమైన కారణాల కోసం వస్తున్నాయని అధికారిక గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ తన నివేదికను 2026 శీతాకాల సమావేశాల మొదటి వారంలోగా సమర్పించాలని భావిస్తున్నారు. ఈ కాల వ్యవధిలో, కొత్త నిబంధనల అమలుకు ఆటంకం ఏర్పడుతుంది.
నియంత్రణ వాతావరణంపై ప్రభావం
ఈ బిల్లు ప్రస్తుత రూపంలో ఆమోదం పొందితే, వేలాది NGOలు, స్వచ్ఛంద, మతపరమైన సంస్థలకు నియంత్రణ వాతావరణం మరింత కఠినతరం అవుతుంది. ఈ సంస్థలు తమ ఆస్తులను నిర్వహించుకోవడం, కార్పస్ నిధులను కలిగి ఉండటం, విదేశీ నిధులను స్వీకరించడం వంటివి కఠినమైన నిబంధనలు, పునరుద్ధరణ ప్రక్రియలకు లోబడి ఉంటాయి. JPC తన సమీక్ష కొనసాగిస్తున్నందున, విదేశీ విరాళాలు స్వీకరించే సంస్థలు కమిటీ నివేదికను జాగ్రత్తగా గమనించాలి, ఎందుకంటే తుది చట్టం వారి కార్యకలాపాల స్వేచ్ఛను, ఆస్తుల నిర్వహణ సామర్థ్యాలను గణనీయంగా మార్చే అవకాశం ఉంది.