విజింజం పోర్ట్ ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలకు నిధులు సమకూర్చారన్న ఆరోపణలపై రెండు NGOలకు FCRA లైసెన్స్ పునరుద్ధరణ నిరాకరించిన ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని కేరళ హైకోర్టు కొట్టివేసింది. శాంతియుత, రాజ్యాంగబద్ధంగా రక్షించబడిన నిరసనలకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం అనేది నిధులను అనవసరమైన పనులకు మళ్లించడంగా పరిగణించబడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం రెండు స్వచ్ఛంద సంస్థలకు (NGOs) ఫారిన్ కంట్రిబ్యూషన్ రెగ్యులేషన్ యాక్ట్ (FCRA) సర్టిఫికెట్ల పునరుద్ధరణను నిరాకరించడాన్ని కేరళ హైకోర్టు కొట్టివేసింది. విజింజం ఓడరేవు ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఆందోళనలకు ఈ సంస్థలు ఆర్థిక సహాయం అందించాయని ఆరోపిస్తూ ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
శాంతియుత నిరసన హక్కు రాజ్యాంగబద్ధం
ఈ తీర్పులో, కోర్టు శాంతియుత నిరసన అనేది రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కు అని నొక్కి చెప్పింది. ఈ హక్కును వినియోగించుకుంటున్న వ్యక్తులకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం, FCRAలోని సెక్షన్ 12(4)(a)(ii) ప్రకారం 'అవాంఛనీయ ఉద్దేశ్యం'గా వర్గీకరించబడదని స్పష్టం చేసింది. కేవలం రాజకీయ లేదా పరిపాలనాపరమైన వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొనే కార్యకలాపాలను 'అవాంఛనీయ ఉద్దేశ్యం'గా పరిగణించకూడదని కోర్టు సూచించింది.
నిరాకరణకు సరైన ఆధారాలు లేవని కోర్టు పరిశీలన
రాజ్యాంగపరమైన అంశాలతో పాటు, ప్రభుత్వ వాదనకు సరైన సాక్ష్యాధారాలు లేవని కోర్టు ఎత్తి చూపింది. పిటిషనర్ NGOలకు, విజింజం ఆందోళనలలో పాల్గొన్న నిరసనకారులకు మధ్య ఎలాంటి ఆర్థిక సంబంధం ఉన్నట్లు నిరూపించబడలేదని పేర్కొంది. అంతేకాకుండా, ఆ సంస్థలు ఆ నిరసనలలో చురుగ్గా పాల్గొన్నవి కావని, కాబట్టి వాటి పునరుద్ధరణ దరఖాస్తులను తిరస్కరించడం అన్యాయమైన, చట్టవిరుద్ధమైన చర్య అని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. తక్షణమే, సంబంధిత అధికారులు మూడు నెలలలోగా ఈ సర్టిఫికెట్ల పునరుద్ధరణకు సంబంధించిన కొత్త ఆదేశాలను ప్రాసెస్ చేయాలని ఆదేశించింది.
నేపథ్యం:
ఈ పరిణామం, జూన్ 22, 2026న అమల్లోకి వచ్చిన ఫారిన్ కాంట్రిబ్యూషన్ (రెగ్యులేషన్) అమెండ్మెంట్ రూల్స్, 2026పై దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న చర్చల నేపథ్యంలో చోటుచేసుకుంది. ఈ కొత్త నిబంధనలు అనేక పౌర సమాజ సంస్థలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుండి తీవ్ర పరిశీలనకు గురయ్యాయి. ఉదాహరణకు, జూలై 2026లో కేరళ శాసనసభ ఈ సవరణలకు వ్యతిరేకంగా తీర్మానం చేసింది. ప్రభుత్వ సంస్థల కార్యకలాపాలు, ఆస్తులను పర్యవేక్షించడానికి, నియంత్రించడానికి అధికారులకు విస్తృత అధికారాలు కల్పించడంపై ఆందోళనలు వ్యక్తం అయ్యాయి.
ముగింపు:
ఈ కేసు, భారతదేశంలో NGOల నియంత్రణ వాతావరణం యొక్క అభివృద్ధి చెందుతున్న చట్టపరమైన సవాళ్లను తెలియజేస్తుంది. నియంత్రణ నిబంధనలు మారుతున్న నేపథ్యంలో, డాక్యుమెంటేషన్ పాటించడం, విదేశీ నిధులతో కూడిన కార్యకలాపాల స్వభావం కీలక పర్యవేక్షణ అంశాలుగా మిగిలిపోయాయి. ఈ విషయంలో న్యాయస్థానం యొక్క వైఖరి, నియంత్రణ సమ్మతి చర్యలు నిర్దిష్ట ఆధారాలపై ఆధారపడి ఉండాలని, పరిపాలనాపరమైన విచక్షణతో కాకుండా ఉండాలని స్పష్టం చేస్తుంది. ఇది లాభాపేక్ష లేని రంగంలో పనిచేస్తున్న సంస్థలకు చాలా ముఖ్యం.