కర్ణాటక ప్రభుత్వం 2022లో చేపట్టిన SC/ST రిజర్వేషన్ల పెంపును కర్ణాటక హైకోర్టు కొట్టివేసింది. మొత్తం రిజర్వేషన్ల శాతం **50%** దాటకూడదనే సుప్రీంకోర్టు నిబంధనను ఉల్లంఘించడమేనని కోర్టు పేర్కొంది.
కర్ణాటకలో అమల్లోకి వచ్చిన 2022 రిజర్వేషన్ల చట్టాన్ని హైకోర్టు అన్-కాన్స్టిట్యూషనల్ (రాజ్యాంగ విరుద్ధం) గా ప్రకటించింది. చీఫ్ జస్టిస్ విభు బఖ్రు మరియు జస్టిస్ కె.ఎస్. హేమలేఖలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ కీలక తీర్పును వెలువరించింది. ఈ నిర్ణయంతో, గతంలో అమల్లో ఉన్న రిజర్వేషన్ల విధానానికే రాష్ట్రం తిరిగి వెళ్లాల్సి ఉంటుంది.
తీర్పు నేపథ్యం
1992 లో జరిగిన 'ఇంద్రా సాహ్నీ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా' కేసులో సుప్రీంకోర్టు విధించిన 50% రిజర్వేషన్ల పరిమితిని ఈ తీర్పు ప్రధాన ప్రాతిపదికగా తీసుకుంది. 2022 చట్టం ద్వారా SC రిజర్వేషన్లను 15% నుండి 17% కి, ST రిజర్వేషన్లను 3% నుండి 7% కి పెంచగా, మొత్తం రిజర్వేషన్లు 56% కి చేరుకున్నాయి. ఇది రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14, 15, 16 లను ఉల్లంఘించడమేనని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
తదుపరి పరిణామాలు
ఈ తీర్పుతో ప్రభుత్వ ఉద్యోగ నియామకాలు, విద్యాసంస్థల్లో ప్రవేశాలపై అనిశ్చితి నెలకొంది. ఇప్పటికే ఈ కోటా ఆధారంగా ప్రక్రియ చేపట్టిన సంస్థలు, ఇప్పుడు పాత పద్ధతికి అనుగుణంగా మార్పులు చేయాల్సి ఉంటుంది. డిప్యూటీ సీఎం జి. పరమేశ్వర మాట్లాడుతూ, సుప్రీంకోర్టులో అప్పీల్ చేయాలా లేదా ఈ విధానాన్ని రాజ్యాంగంలోని 'నైన్త్ షెడ్యూల్' (Ninth Schedule) లో చేర్చాలని కేంద్రానికి విజ్ఞప్తి చేయాలా అన్న అంశంపై ప్రభుత్వం చర్చిస్తోందని తెలిపారు.