2019 నాటి భారత వినియోగదారుల రక్షణ చట్టంలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) కి సంబంధించి స్పష్టత లేదు. ముఖ్యంగా ఉచితంగా లభించే AI టూల్స్ వల్ల కలిగే నష్టాలకు ఎవరు బాధ్యత వహించాలనేది పెద్ద ప్రశ్నగా మారింది. ఈ నియంత్రణ లోపాలు వ్యాపార సంస్థలకు చట్టపరమైన, ఆర్థికపరమైన రిస్క్లను పెంచుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం టెక్ ప్రపంచాన్ని శాసిస్తున్న ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ వేగాన్ని మన పాత చట్టాలు అందుకోలేకపోతున్నాయి. 2019లో అమల్లోకి వచ్చిన 'కన్స్యూమర్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్' రాసేటప్పుడు AI అనే కాన్సెప్ట్ ఇప్పటిలా సామాన్యులకు అందుబాటులో లేదు. దీనివల్ల ఇప్పుడు AI సర్వీసుల నియంత్రణలో ఒక పెద్ద 'బ్లైండ్ స్పాట్' ఏర్పడింది.
చట్టపరమైన చిక్కుముడి ఏమిటి?
చట్టం ప్రకారం 'కన్స్యూమర్' లేదా 'సర్వీస్' అనే పదాలకు ఉన్న నిర్వచనాలు, ఉచితంగా అందించే సేవలను (Free tools) కవర్ చేయడం లేదు. చాలా AI ప్లాట్ఫామ్లు 'ఫ్రీమియం' మోడల్లో పనిచేస్తున్నాయి. ఒకవేళ ఈ ఫ్రీ టూల్స్ తప్పుడు సమాచారం ఇచ్చినా లేదా వినియోగదారులకు ఆర్థికంగా నష్టం కలిగించినా, ప్రస్తుతం ఉన్న చట్టాల ప్రకారం కంపెనీలను బాధ్యులను చేయడం కష్టంగా మారింది. భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం ఈ చట్టాలను కఠినతరం చేస్తే, సంస్థల మీద భారీగా 'లయబిలిటీ' పడే అవకాశం ఉంది.
ఇన్వెస్టర్లు ఎందుకు ఆందోళన చెందాలి?
ఇది కేవలం చట్టపరమైన విషయం మాత్రమే కాదు, వ్యాపారానికి కూడా ప్రమాదకరం. కస్టమర్ సర్వీస్ లేదా ఫైనాన్షియల్ అడ్వైస్ కోసం AIపై ఆధారపడే కంపెనీలు, ఒకవేళ AI తప్పుడు నిర్ణయాలు (Hallucinations) తీసుకుంటే తీవ్రమైన ప్రతిష్టాత్మక నష్టాలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.
- ఏం గమనించాలి? కంపెనీలు తమ అంతర్గత ఆడిట్ రిపోర్టుల్లో AI సేఫ్టీ గురించి ఏం చెబుతున్నాయి?
- పారదర్శకత: AI వల్ల వచ్చే రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ పాలసీలు ఎంత పటిష్టంగా ఉన్నాయి?
- నియంత్రణ: RBI మరియు ఎలక్ట్రానిక్స్, ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖలు ఎప్పటికప్పుడు కొత్త మార్గదర్శకాలను జారీ చేస్తున్నాయి. కాబట్టి, ఆయా నియమాలను పాటిస్తున్న కంపెనీలే దీర్ఘకాలంలో సురక్షితంగా ఉంటాయి.
ముగింపుగా చెప్పాలంటే, రాబోయే రోజుల్లో ఏ కంపెనీ తమ AI లయబిలిటీలను పారదర్శకంగా వెల్లడిస్తుందో, ఆ కంపెనీలే ఇన్వెస్టర్ల నమ్మకాన్ని గెలుచుకుంటాయి.
