వ్యాపారాల పునరుద్ధరణకు నూతన బాట
భారత పార్లమెంటు ఇన్సాల్వెన్సీ అండ్ బ్యాంక్రప్టసీ కోడ్ (IBC)లో చేసిన సవరణలను ఆమోదించింది. ఈ మార్పులు దేశంలో కార్పొరేట్ ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొనే విధానంలో ఒక ముఖ్యమైన ముందడుగు. భారతదేశంలోనే కాకుండా విదేశాల నుంచి వచ్చే పెట్టుబడిదారులకు, నష్టాల్లో ఉన్న ఆస్తులను (distressed assets) నిర్వహించేవారికి ఈ వ్యవస్థను మరింత ఆకర్షణీయంగా మార్చడమే దీని లక్ష్యం.
కేసుల ఆమోదం వేగవంతం, కోర్టు బయట పరిష్కారాలు
ముఖ్యంగా, నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ (NCLT) ఇకపై స్పష్టంగా రుజువైన డిఫాల్ట్ ఉన్న ఇన్సాల్వెన్సీ అప్లికేషన్లను తప్పనిసరిగా అంగీకరించాలి. గతంలో ఇటువంటి అప్లికేషన్లు తిరస్కరణకు గురై, కేసులు నెలల తరబడి ఆలస్యం అయ్యేవి. ఈ మార్పుతో, కేసుల ఆరంభ దశలో జాప్యం తగ్గి, పెట్టుబడిదారులకు అనిశ్చితి దూరం అవుతుంది.
అంతేకాకుండా, 'క్రెడిటర్-ఇనిషియేటెడ్ ఇన్సాల్వెన్సీ రిజల్యూషన్ ప్రాసెస్' (CIIRP)ను చట్టంలో ప్రవేశపెట్టారు. దీని ద్వారా, కోర్టుల జోక్యం లేకుండానే పరిష్కారాలు కనుగొనే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. కనీసం 51% మంది ఆర్థిక రుణదాతల (financial creditors) ఆమోదంతో, CIIRP రుణదాతలు వేగంగా పరిష్కారాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ప్రస్తుతం, సాధారణ కార్పొరేట్ ఇన్సాల్వెన్సీ రిజల్యూషన్ ప్రాసెస్ (CIRP) 330 రోజుల చట్టబద్ధమైన గడువును దాటి, సగటున 603 రోజులు పడుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో CIIRP వంటి వేగవంతమైన పద్ధతులు అవసరమని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
ప్రపంచ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా గ్రూప్, క్రాస్-బోర్డర్ కేసులు
గ్రూప్ ఇన్సాల్వెన్సీలు, క్రాస్-బోర్డర్ (అంతర్జాతీయ) ఇన్సాల్వెన్సీ కేసులను నిర్వహించడానికి కూడా ప్రత్యేక నిబంధనలు రూపొందించారు. ఇది ప్రస్తుత ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో చాలా ముఖ్యం. UNCITRAL మోడల్ లా ఆన్ క్రాస్-బోర్డర్ ఇన్సాల్వెన్సీ వంటి అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు ఇది అనుగుణంగా ఉంటుంది. వేర్వేరు దేశాలలో ఆస్తులు, రుణదాతలు ఉన్న బహుళజాతి కంపెనీలకు ఇది సమన్వయంతో కూడిన, సమర్థవంతమైన పరిష్కార ప్రక్రియను అందిస్తుంది. ఇది వివిధ అధికార పరిధిలలో (jurisdictions) స్పష్టమైన చట్టపరమైన భరోసాను ఇవ్వడం ద్వారా పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది.
డిస్ట్రెస్డ్ అసెట్ మార్కెట్కు ఊతం
ఈ సంస్కరణలు భారతదేశంలోని డిస్ట్రెస్డ్ అసెట్ మార్కెట్కు కొత్త ఊపునిస్తాయని అంచనా. కేసుల ఆమోదంలో జాప్యం తగ్గడం, తక్కువ న్యాయపరమైన వివాదాలు ఉండటంతో, పెట్టుబడిదారులు, డిస్ట్రెస్డ్ అసెట్ ఫండ్స్ మరింత ఆకర్షణీయంగా భావిస్తాయని నిపుణులు ఆశిస్తున్నారు. 2026 నాటికి డిస్ట్రెస్డ్ ఇన్వెస్టింగ్ రంగంలో చురుకైన కాలం ఉంటుందని, అప్పుల నిర్వహణ, ముందుచూపుతో కూడిన పునర్వ్యవస్థీకరణలకు (proactive restructuring) మరిన్ని అవకాశాలు ఉంటాయని అంచనా వేస్తున్నారు.
ఇన్సాల్వెన్సీ కాలపరిమితి మెరుగుదల
IBC 2016లో ప్రవేశపెట్టినప్పటి నుంచి, రుణాల పరిష్కారంలో గణనీయమైన మెరుగుదల కనిపించినా, అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో పోలిస్తే పరిష్కారాల కాలపరిమితి ఇంకా ఎక్కువగా ఉంది. IBC ద్వారా రుణదాతల రికవరీ 26.5% నుంచి **71.6%**కి పెరిగింది. అయితే, భారత్లో ఇన్సాల్వెన్సీని పరిష్కరించడానికి సుమారు 1.6 సంవత్సరాలు పడుతుంది, ఇది అమెరికా, యూకే, ఆస్ట్రేలియాలో 1.0 సంవత్సరం, సింగపూర్లో 0.8 సంవత్సరాలతో పోలిస్తే ఎక్కువ. కొత్త సవరణలు వేగవంతమైన కోర్టు బయట పరిష్కారాలు, కఠినమైన కోర్టు గడువులను చేర్చడం ద్వారా ఈ అంతరాన్ని పూడ్చే లక్ష్యంతో ఉన్నాయి.
అమలుపై ఆందోళనలు
చట్టపరమైన పురోగతి ఉన్నప్పటికీ, ఈ సవరించిన IBCని అమలు చేయడంలో కొన్ని తీవ్రమైన ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. చట్టంలో సమస్య లేదని, కానీ సహాయక వ్యవస్థ బలహీనంగా ఉందని విమర్శకులు అంటున్నారు. ట్రిబ్యునల్ సామర్థ్యం, నైపుణ్యం కలిగిన నిపుణుల కొరత, తగినంత పరిపాలనా మౌలిక సదుపాయాలు లేకపోవడం వంటివి ప్రధాన సమస్యలు. CIIRPలోని 'డెబ్టార్-ఇన్-పొసెషన్' (debtor-in-possession) అంశాన్ని దుర్వినియోగం చేసే అవకాశం ఉందని, దీనివల్ల కంపెనీల ప్రస్తుత యాజమాన్యం, వారి నిర్ణయాల వల్లే సంక్షోభం ఏర్పడినా, ఆస్తులను దుర్వినియోగం చేసే ప్రమాదం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం అవుతోంది.
కొంతమంది శాసనసభ్యులు, నిరంతర మార్పులు, కొత్త నిబంధనల సంక్లిష్టత పెద్ద డిఫాల్టర్లకు అనుకూలంగా మారవచ్చని భయపడుతున్నారు. చిన్న వ్యాపారాలు, రుణదాతలు శిక్షలకు గురయ్యే అవకాశం ఉందని, ఇది వారిని నిరుత్సాహపరచవచ్చని అంటున్నారు.
ప్రభుత్వ దార్శనికత
ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్, IBC యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం కేవలం అప్పులను వసూలు చేయడమే కాదని, ఆరోగ్యకరమైన వ్యాపారాలను రక్షించడం, వాటి విలువను కాపాడటమేనని నొక్కి చెప్పారు. 2025 డిసెంబర్ నాటికి, IBC 1,376 కంపెనీలను పరిష్కరించడంలో సహాయపడింది, దీని ద్వారా రుణదాతలు ₹4.11 లక్షల కోట్లు తిరిగి పొందారు. నూతన చట్టం ఈ ఫలితాలను మరింత మెరుగుపరుస్తుందని, రికవరీ రేట్లను పెంచుతుందని, క్రెడిట్ క్రమశిక్షణను బలపరుస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఇది భారత బ్యాంకింగ్ రంగానికి, ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తుంది.