సెలబ్రిటీల Likeness పై AI దాడి
క్రిкетర్ గౌతమ్ గంభీర్, Meta, Google లపై ₹2.5 కోట్ల నష్టపరిహారం కోరుతూ దాఖలు చేసిన కేసు, AI ఆధారిత డిజిటల్ మోసాలు (Impersonation) ఎంత పెరిగిపోయాయో తెలియజేస్తోంది. ముఖ్యంగా 2025 చివరి నుంచి, ఫేస్-స్వాపింగ్, వాయిస్-క్లోనింగ్ వంటి AI టూల్స్ ఉపయోగించి సెలబ్రిటీల ఇమేజ్లను దుర్వినియోగం చేసే కేసులు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. గౌతమ్ గంభీర్ విషయంలో, అనుమతి లేకుండా అతని Likeness ను వాణిజ్య వస్తువుల (Merchandise) తయారీలో, డీప్ఫేక్ వీడియోలలో వాడారని ఆరోపణలున్నాయి. అనిల్ కపూర్, అమితాబ్ బచ్చన్, సోనాక్షి సిన్హా వంటి పలువురు సెలబ్రిటీలు కూడా తమ ఇమేజ్ల వాడకంపై ఇలాంటి లీగల్ చర్యలకు పాల్పడుతున్నారు.
భారతదేశంలో AI రూల్స్ అమలు
ఈ పరిణామాలన్నీ, భారతదేశం AI నియంత్రణ విషయంలో మరింత కఠినంగా వ్యవహరిస్తోందనడానికి నిదర్శనం. 2025లో తీసుకురానున్న ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (ఇంటర్మీడియరీ గైడ్లైన్స్ అండ్ డిజిటల్ మీడియా ఎథిక్స్ కోడ్) రూల్స్లో 'సింథటిక్గా రూపొందించిన సమాచారం' (Synthetically Generated Information)పై ప్రత్యేక పర్యవేక్షణ ఉండనుంది. దీనివల్ల ఆన్లైన్ ప్లాట్ఫామ్లపై అప్రమత్తత పెరిగే అవకాశం ఉంది. భారతీయ కోర్టులు, రాజ్యాంగబద్ధమైన గౌరవం, గోప్యతా హక్కుల నుంచి ఉద్భవించే సెలబ్రిటీల వ్యక్తిగత హక్కులను (Personality Rights) గుర్తించడం మొదలుపెట్టాయి. 2024లో అనిల్ కపూర్ కేసులో ఇచ్చిన తీర్పు దీనికి ఉదాహరణ.
గ్లోబల్ రిస్కులు, ప్లాట్ఫామ్లకు ఖర్చుల భారం
AIతో రూపొందించబడే కంటెంట్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన సవాళ్లను విసురుతోంది. 2026 నాటికి ఆన్లైన్ కంటెంట్లో 90% వరకు డీప్ఫేక్సే ఉండొచ్చని అంచనాలున్నాయి. ఇది ఆర్థిక మోసాలకు (Financial Fraud) దారితీసే ప్రమాదం కూడా ఎక్కువే. అమెరికాలో 2027 నాటికి ఈ మోసాలు $40 బిలియన్ల వరకు చేరవచ్చని అంచనా. Meta, Google వంటి కంపెనీల డిజిటల్ వాణిజ్య, ప్రకటనల మోడల్స్కు ఇది ముప్పు కలిగిస్తోంది. చాలా ప్లాట్ఫామ్లు డీప్ఫేక్స్ను గుర్తించి తొలగించడానికి 'పాసివ్ టేక్డౌన్' (Passive Takedown) పద్ధతులపై ఆధారపడతాయి, కానీ ఇవి వైరల్ అయ్యే కంటెంట్ను ఎదుర్కోవడంలో నెమ్మదిగా ఉంటాయి. దీనికి తోడు, లీగల్ ఫీజులు, జరిమానాలు, అత్యాధునిక AI డిటెక్షన్ టెక్నాలజీలలో పెట్టుబడులు వంటివి కంపెనీలకు భారీ ఖర్చుతో కూడుకున్నవి.
ప్లాట్ఫామ్ లపై నిఘా, భవిష్యత్ ప్రభావం
March 25, 2026 నాటికి Meta Platforms (META) మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ సుమారు $1.50 ట్రిలియన్లు, Alphabet (GOOGL) విలువ సుమారు $3.51 ట్రిలియన్లుగా ఉంది. ఇంత పెద్ద కంపెనీలకు, నిబంధనలు పాటించడం, కొత్త టెక్నాలజీల్లో పెట్టుబడులు పెట్టడం చాలా ముఖ్యం. భారతదేశంలో ఒక కీలక తీర్పు వస్తే, అది కేవలం యూజర్ కంటెంట్కే పరిమితం కాకుండా, AI-డ్రివెన్ తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రోత్సహించినందుకు ప్లాట్ఫామ్ల బాధ్యతను పెంచవచ్చు. ఇది వారి ప్రకటనల ఆదాయాన్ని కూడా ప్రభావితం చేయగలదు. కొన్ని దేశాల్లో ఉన్నట్లుగా కాకుండా, భారతదేశంలో Meta, Google లు పెరుగుతున్న నిఘాను ఎదుర్కొంటున్నాయి. భారత న్యాయవ్యవస్థ AI పాత్రను ఎలా అర్థం చేసుకుంటుందో, నియంత్రణలు మరింత కఠినతరం అవుతుంటే, ప్లాట్ఫామ్లు కంటెంట్ నియంత్రణ, ధ్రువీకరణ (Verification) వంటి వాటిపై మరింత దృష్టి పెట్టాల్సి ఉంటుంది. ఇది డిజిటల్ గుర్తింపును పర్యవేక్షించే ప్రపంచ ప్రమాణాలను మార్చవచ్చు.