ఢిల్లీ హైకోర్టు న్యాయవాదుల నిరసన: జిల్లా కోర్టుల పరిధి పెంపుపై పనులు నిలిపివేత

ఢిల్లీ హైకోర్టు బార్ అసోసియేషన్ (DHCBA) కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. జిల్లా కోర్టుల ఆర్థిక పరిధిని (pecuniary jurisdiction) **₹2 కోట్ల** నుంచి **₹10 కోట్లకు** పెంచడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, న్యాయవాదులు పనులు నిలిపివేశారు. ఈ మార్పు వల్ల హైకోర్టుకు వచ్చే కేసుల్లో **70%** వరకు తగ్గుతాయని, ఇది తమ వృత్తిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని న్యాయవాదులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

అసలు వివాదం ఏంటి?

ఢిల్లీ హైకోర్టు పరిధిలోని జిల్లా కోర్టులకు సంబంధించిన ఆర్థిక పరిధిని (pecuniary jurisdiction) ₹2 కోట్ల నుంచి ₹10 కోట్లకు పెంచుతూ తీసుకున్న పరిపాలనాపరమైన నిర్ణయంపై ఢిల్లీ హైకోర్టు బార్ అసోసియేషన్ (DHCBA) తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. ఈ నేపథ్యంలోనే, న్యాయవాదులు తమ పనులను నిలిపివేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు.

కేసులపై ప్రభావం ఎంత?

ఆర్థిక పరిధిని పెంచడం అంటే, ఇకపై పెద్ద మొత్తంలో విలువైన సివిల్ వివాదాలు జిల్లా కోర్టుల పరిధిలోకి వస్తాయి. ప్రస్తుతం హైకోర్టులో విచారణ జరిగే అనేక కేసులు ఇకపై జిల్లా కోర్టులకు బదిలీ అవుతాయి. DHCBA కార్యనిర్వాహక కమిటీ అంచనా ప్రకారం, ఈ మార్పు వల్ల హైకోర్టు ఒరిజినల్ సైడ్ (Original Side) లో విచారణ జరిగే కేసుల సంఖ్య 70% వరకు తగ్గొచ్చు. ఇది ప్రాక్టీస్ చేస్తున్న న్యాయవాదులకు కేసుల లభ్యతపై పెద్ద దెబ్బ అని చెప్పవచ్చు.

దీని వెనుక అసలు కథ ఏంటి?

ఈ నిర్ణయం అంతకుముందు జరిగిన కొన్ని పరిణామాల తర్వాత వచ్చింది. మొదట్లో, ఈ పరిమితిని ₹20 కోట్ల వరకు పెంచాలని ఒక న్యాయమూర్తుల కమిటీ పరిశీలించింది. ఈ ప్రతిపాదనను ఢిల్లీలోని ఆల్ డిస్ట్రిక్ట్ కోర్ట్స్ బార్ అసోసియేషన్ కోఆర్డినేషన్ కమిటీ మే 2025లో ముందుకు తెచ్చింది. అయితే, కమిటీ సమీక్ష తర్వాత, హైకోర్టు ₹10 కోట్ల పరిమితితో ముందుకు వెళ్లినట్లు తెలుస్తోంది. DHCBA ఈ కమిటీ ఏర్పాటును సవాలు చేస్తూ పిటిషన్ దాఖలు చేసినా, హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ ఆ కమిటీ నివేదికను పూర్తి కోర్టుకు సమర్పించడాన్ని నిలిపివేయడానికి నిరాకరించింది.

చట్టపరమైన అంశాలు?

1966 నాటి ఢిల్లీ హైకోర్టు చట్టం ప్రకారం, ఈ అధికార పరిధి మార్పులకు పార్లమెంట్ ఆమోదం అవసరం. అయినప్పటికీ, న్యాయాన్ని వేగంగా అందించే వ్యవస్థలో మెరుగుదల కోసం పరిపాలనాపరమైన విషయాలపై సిఫార్సులు చేసే అధికారం కోర్టుకు ఉందని వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతానికి, న్యాయవాదులు తమ నిరసనలను తెలియజేస్తూ పనులను నిలిపివేశారు. ఈ విషయంలో హైకోర్టు న్యాయవాదుల ఆందోళనలను పరిష్కరిస్తుందా లేక కొత్త పరిధిని అధికారికంగా నోటిఫై చేస్తుందా అనేది చూడాలి.