యాపిల్ (Apple) సంస్థ, భారత పోటీ కమిషన్ (CCI) పై తీవ్ర ఆరోపణలు చేసింది. తమపై వచ్చిన ఆరోపణలను కాపీ-పేస్ట్ చేశారని, స్వతంత్రంగా విచారణ జరపలేదని ఐఫోన్ తయారీదారు ఆరోపిస్తోంది. పోటీ చట్టాలను ఉల్లంఘించినట్లు వచ్చిన తీర్పును రద్దు చేయాలని యాపిల్ కోర్టును ఆశ్రయించింది. ఇది యాపిల్ కు ఇండియాలో పెరుగుతున్న నియంత్రణపరమైన ఒత్తిడికి నిదర్శనం.
అసలు ఏం జరిగింది?
భారతదేశంలో యాపిల్ (Apple) సంస్థ, అక్కడి పోటీ నియంత్రణ సంస్థ అయిన కాంపిటీషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా (CCI) తో న్యాయ పోరాటాన్ని ముమ్మరం చేసింది. ఇటీవల సమర్పించిన అఫిడవిట్ లో, ఈ టెక్ దిగ్గజం CCI పై తీవ్రమైన ఆరోపణలు చేసింది. సంస్థపై వచ్చిన ఆరోపణలన్నింటినీ, తమ పోటీదారుల ఫిర్యాదులను, వాదనలను 'కాపీ-పేస్ట్' చేసిందని, స్వతంత్రంగా, లోతుగా విచారణ జరపలేదని యాపిల్ ఆరోపించింది.
ఈ ఆరోపణల నేపథ్యంలోనే, CCI గతంలో ఇచ్చిన తీర్పును రద్దు చేయాలని యాపిల్ కోరుతోంది. 2024 లో, CCI యాపిల్ యొక్క iOS యాప్ స్టోర్ పాలసీలు 'దుర్వినియోగమైనవి' (abusive conduct) అని నిర్ధారించినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. అయితే, తాము ఎలాంటి తప్పు చేయలేదని యాపిల్ ఎప్పటికప్పుడు చెబుతూనే ఉంది. ఇప్పుడు, CCI ఇచ్చిన తీర్పులో లోతు, నిష్పాక్షికత లేదని, అందువల్ల దానిని కొట్టివేయాలని యాపిల్ వాదిస్తోంది.
వివాదానికి మూలం ఏంటి?
యాపిల్ పై ఈ యాంటీట్రస్ట్ (Antitrust) కేసు 2021 లో మొదలైంది. దీనికి కారణం, కొన్ని సంస్థలు, డిజిటల్ స్టార్టప్ కూటమిలు, నాన్-ప్రాఫిట్ ఆర్గనైజేషన్లు, ముఖ్యంగా Tinder వంటి యాప్స్ కలిగిన Match Group వంటివి చేసిన ఫిర్యాదులే. అసలు వివాదానికి కేంద్ర బిందువు యాపిల్ యొక్క యాప్ స్టోర్ పాలసీలు. యాప్ స్టోర్ ను ఒక 'తప్పించుకోలేని భాగస్వామి' (unavoidable trading partner) గా పేర్కొంటూ, యాప్ డెవలపర్లను తమ సొంత పేమెంట్ సర్వీసులనే వాడేలా యాపిల్ బలవంతం చేస్తోందని, తద్వారా చౌకైన థర్డ్-పార్టీ ఆప్షన్లను వాడుకునే అవకాశాన్ని పరిమితం చేస్తోందని రెగ్యులేటర్లు ఆరోపిస్తున్నారు.
దీనికి ప్రతిగా, యాపిల్ భారత స్మార్ట్ఫోన్ మార్కెట్లో తమ వాటా చాలా తక్కువని నొక్కి చెబుతోంది. తాము కేవలం 10% కంటే తక్కువ మార్కెట్ వాటాతో 'అతి చిన్న ప్లేయర్' (minuscule player) అని, ముఖ్యంగా ఆండ్రాయిడ్ (Android) ఆధిపత్యంతో పోలిస్తే ఇది చాలా తక్కువ అని వాదిస్తోంది. తమ యాప్ స్టోర్ మోడల్లో మార్పులు చేస్తే, అది తమ వ్యవస్థ (ecosystem) కు భంగం కలిగిస్తుందని యాపిల్ వాదన.
వ్యాపార, నియంత్రణపరమైన ప్రభావం
ఈ కేసు ఇన్వెస్టర్లకు, మార్కెట్ విశ్లేషకులకు చాలా ముఖ్యం. ఎందుకంటే, ఇది యాపిల్ ఆర్థిక, కార్యకలాపాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. CCI, సంబంధిత టర్నోవర్ (turnover) ఆధారంగా జరిమానాలు విధించగలదు. అయితే, జరిమానాలను భారతదేశంలోని ఆదాయంపై లెక్కించాలా లేక గ్లోబల్ టర్నోవర్పై లెక్కించాలా అనేది ఒక పెద్ద వివాదాంశంగా మారింది. యాపిల్, గ్లోబల్ ఆదాయం ఆధారంగా జరిమానాలు విధిస్తే, బిలియన్ల డాలర్ల జరిమానాలు చెల్లించాల్సి వస్తుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఇది కంపెనీ భారీ అంతర్జాతీయ వ్యాపారాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఒక పెద్ద రిస్క్.
ఇదిలా ఉండగా, భారతదేశం యాపిల్ కు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక కీలక మార్కెట్ గా మారుతోంది. ఐఫోన్లకు పెరుగుతున్న డిమాండ్తో పాటు, తయారీ, సరఫరా గొలుసు (supply chain) విస్తరణలోనూ ఇండియా ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తోంది. ఇలాంటి సమయంలో, పెరిగిన నియంత్రణపరమైన ఒత్తిళ్లు బహుళజాతి సంస్థలకు అనిశ్చితిని సృష్టిస్తాయి. అయితే, అత్యున్నత స్థాయి తయారీని ఆకర్షించాలనే భారత ప్రభుత్వ ఆకాంక్షకు, పోటీ డిజిటల్ మార్కెట్ ను నిర్వహించాలనే నిబద్ధతకు మధ్య సమతుల్యతను ఎలా సాధిస్తారనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.
తదుపరి పరిణామాలు ఎలా ఉంటాయి?
'కాపీ-పేస్ట్' ఆరోపణ, చాలా కాలంగా కొనసాగుతున్న ఈ వివాదాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసింది. తదుపరి దశలో, CCI ఈ తాజా ఆరోపణలకు ఎలా స్పందిస్తుంది, విచారణ ప్రక్రియలో లోపాలున్నాయని కోర్టు భావిస్తుందా లేదా అన్నది చూడాలి. ఈ సవాలు చివరి జరిమానా నిర్ణయాన్ని ఆలస్యం చేస్తుందా లేక రెగ్యులేటర్ ను కొన్ని అంశాలను పునఃపరిశీలించేలా చేస్తుందా అనేది ఇన్వెస్టర్లు, పరిశ్రమ వర్గాలు నిశితంగా గమనిస్తాయి. ఈ కేసు ఫలితం, భారతదేశంలో గ్లోబల్ టెక్ దిగ్గజాలను ఎలా నియంత్రిస్తారనేదానికి ఒక ముందస్తు ఉదాహరణగా నిలిచే అవకాశం ఉంది, ఇది ఇతర డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్ల వ్యాపార వాతావరణాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.