విస్తరిస్తున్న మోసం వ్యవహారం
ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ED) తాజాగా అనిల్ అంబానీకి చెందిన ముంబై నివాసం 'అబోడ్' ను తాత్కాలికంగా అటాచ్ చేయడం, రిలయన్స్ కమ్యూనికేషన్స్ (RCom) మరియు దాని అనుబంధ సంస్థలకు సంబంధించిన భారీ బ్యాంక్ మోసం కేసులో ఒక కీలక మలుపు. ₹3,716 కోట్ల విలువైన ఈ ఆస్తిని జతచేర్చడంతో, ఈ కేసులో ED ఇప్పటివరకు అటాచ్ చేసిన ఆస్తుల మొత్తం విలువ ₹15,000 కోట్లకు పైగా చేరింది. 2010-2012 మధ్యకాలంలో RCom, దాని అనుబంధ సంస్థలు ₹40,000 కోట్లకు పైగా రుణాలు తీసుకున్నాయని, వాటిలో ఐదు లోన్ అకౌంట్లను బ్యాంకులు ఇప్పటికే మోసపూరితమైనవిగా ప్రకటించాయని దర్యాప్తులో వెల్లడైంది. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర వంటి పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకులు ఈ విషయాన్ని నిర్ధారించాయి.
దర్యాప్తు వేగంపై సుప్రీంకోర్టు ఒత్తిడి
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ED) మరియు సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI) దర్యాప్తులో జరుగుతున్న 'ఆలస్యం' మరియు 'నిదానమైన' పనితీరుపై సుప్రీంకోర్టు నేరుగా ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. దర్యాప్తును వేగవంతం చేయాలని, ఒక స్పెషల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ టీమ్ (SIT) ను ఏర్పాటు చేయాలని, నివేదికలను క్రమం తప్పకుండా సమర్పించాలని ఆదేశించింది. మోసంలో భాగస్వాములైన బ్యాంక్ అధికారులను గుర్తించాలని CBI కి సుప్రీంకోర్టు సూచించింది. సంక్లిష్టమైన ఆర్థిక నేరాల దర్యాప్తులో ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు, నిందితులు ఆధారాలను మాయం చేయడానికి లేదా ఆస్తులను తరలించడానికి సమయం లభించడం వంటివి ఈ తీర్పుల ద్వారా స్పష్టమవుతున్నాయి. దర్యాప్తునకు అడ్డు తగలను అని అనిల్ అంబానీ తరపు న్యాయవాది హామీ ఇచ్చారు.
RCom ఆర్థిక దుస్థితి
ఒకప్పుడు టెలికాం రంగంలో దూసుకుపోయిన రిలయన్స్ కమ్యూనికేషన్స్ (RCom) ప్రస్తుతం దివాలా ప్రక్రియ (Insolvency Proceedings) లో ఉంది. డిసెంబర్ 31, 2025 నాటికి, కంపెనీ త్రైమాసిక నికర నష్టాలు ₹27,670 మిలియన్లుగా నమోదయ్యాయి. మొత్తం ఆర్థిక అప్పు ₹404.10 బిలియన్లకు చేరుకుంది. ఫిబ్రవరి 25, 2026 నాటికి, స్టాక్ ధర ₹0.91 వద్ద, 52 వారాల కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయింది. మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ కేవలం ₹2.65 బిలియన్లకు పరిమితమైంది. గత ఐదేళ్లుగా కంపెనీ అమ్మకాలు ఏటా 17.55% తగ్గాయి. RCom అప్పు దాదాపు ₹40,400 కోట్లు ఉండగా, ప్రస్తుత మార్కెట్ విలువ చాలా తక్కువగా ఉంది. బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర వంటి బ్యాంకులు RCom అనుబంధ సంస్థలైన రిలయన్స్ ఇన్ఫ్రాటెల్ లిమిటెడ్ నుండి వచ్చిన ₹2,779.38 కోట్ల లెటర్స్ ఆఫ్ క్రెడిట్ (LCs) దుర్వినియోగం కారణంగా ₹488 కోట్ల ఎక్స్పోజర్ ను మోసంగా ప్రకటించాయి. 'రౌండ్-ట్రిప్పింగ్', 'ఎవర్గ్రీనింగ్' వంటి పద్ధతుల ద్వారా రుణాల అసలు పరిస్థితిని దాచిపెట్టారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
న్యాయపరమైన ప్రతిష్టంభన
అనిల్ అంబానీ గ్రూప్ కంపెనీలపై కొనసాగుతున్న సుదీర్ఘ న్యాయ పోరాటాలు, దర్యాప్తులు నీలినీడలను కమ్ముతున్నాయి. SBI, బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర వంటి అనేక బ్యాంకులు RCom, దాని అనుబంధ సంస్థలకు సంబంధించిన రుణ ఖాతాలను మోసపూరితమైనవిగా ప్రకటించాయి. SBI ఒక్కటే ₹31,500 కోట్లకు పైగా నిధుల మళ్లింపు జరిగిందని అనుమానిస్తోంది. ED తాజాగా అంబానీ ₹3,716 కోట్ల ఇంటిని అటాచ్ చేయడం ఆస్తుల రికవరీకి ఒక పెద్ద ప్రయత్నం అయినప్పటికీ, మొత్తం అప్పులతో పోలిస్తే ఇది చాలా తక్కువ. CBI రిలయన్స్ హోమ్ ఫైనాన్స్ లిమిటెడ్ (RHFL), రిలయన్స్ కమర్షియల్ ఫైనాన్స్ లిమిటెడ్ (RCFL) లపై కూడా కేసులు నమోదు చేసింది. యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాకు సంబంధించిన ₹228 కోట్ల మోసం కేసులో అనిల్ అంబానీ కుమారుడు, జై అన్మోల్ అంబానీ పేరు కూడా ఉంది. సుప్రీంకోర్టు సూచించినట్లుగా, దర్యాప్తు ప్రక్రియల ఆలస్యం వల్ల పెద్ద ఎత్తున జరిగే ఆర్థిక అవకతవకలు అడ్డుకట్ట లేకుండా కొనసాగే ప్రమాదం ఉంది. సెప్టెంబర్ 2025 నాటికి భారతీయ బ్యాంకింగ్ రంగంలో NPAలు చారిత్రాత్మకంగా **2.15%**కి తగ్గినప్పటికీ, RCom కేసు వంటివి పెద్ద ఎత్తున పేరుకుపోయిన సమస్యలను, మోసం యొక్క తీవ్రతను సూచిస్తున్నాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు
RCom ప్రస్తుతం కార్పొరేట్ ఇన్సాల్వెన్సీ రిజల్యూషన్ ప్రాసెస్ (CIRP) లో ఉంది. రుణ ఎగవేతలు, మోసం ఆరోపణల పరిష్కారం నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ (NCLT) మరియు సుప్రీంకోర్టు చేతుల్లోనే ఉంది. దర్యాప్తు సంస్థలపై దర్యాప్తును వేగవంతం చేయాలనే ఒత్తిడి ఉంది. అటాచ్ చేసిన ఆస్తి విలువ గణనీయమైనదే అయినప్పటికీ, ఇది విస్తృతమైన ఆర్థిక సమస్యలలో ఒక భాగం మాత్రమే. రుణదాతలకు సొమ్ము రికవరీ అనేది సుదీర్ఘమైన, అనిశ్చితమైన ప్రక్రియగా మిగిలిపోతుంది. దీనికి విరుద్ధంగా, లార్సెన్ & టూబ్రో (L&T), GMR గ్రూప్ వంటి మౌలిక సదుపాయాలు, ఇంజనీరింగ్ రంగాలలోని కంపెనీలు బలమైన పనితీరుతో, పెద్ద ఆర్డర్ బుక్ లతో ముందుకు సాగుతున్నాయి. ఈ సంస్థలు RCom వంటి వాటి ఆర్థిక ఇబ్బందులకు, న్యాయపరమైన చిక్కులకు భిన్నంగా భారత కార్పొరేట్ రంగం యొక్క స్థిరత్వాన్ని సూచిస్తున్నాయి.