యూరోపియన్ యూనియన్ అత్యున్నత న్యాయస్థానం, గూగుల్ (Alphabet) దాఖలు చేసిన అప్పీల్ను కొట్టివేసింది. దీంతో ఆండ్రాయిడ్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్పై విధించిన **€4.1 బిలియన్ల** (సుమారు ₹36,000 కోట్లకు పైగా) యాంటీట్రస్ట్ ఫైన్ను కంపెనీ తప్పనిసరిగా చెల్లించాల్సి వస్తుంది. ఇది టెక్ దిగ్గజాలపై నియంత్రణ సంస్థల కఠిన వైఖరిని మరోసారి స్పష్టం చేసింది.
అసలు ఏం జరిగింది?
యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) లో అత్యున్నత న్యాయస్థానం, కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్ ఆఫ్ ది యూరోపియన్ యూనియన్, గూగుల్ మాతృ సంస్థ Alphabet దాఖలు చేసిన చివరి అప్పీల్ను కొట్టివేసింది. ఈ నిర్ణయంతో 2018లో యూరోపియన్ కమిషన్ విధించిన €4.1 బిలియన్ల భారీ జరిమానా కేసు ముగింపు దశకు చేరుకుంది. ఆండ్రాయిడ్ మొబైల్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్కు సంబంధించి యాంటీట్రస్ట్ నిబంధనలను ఉల్లంఘించినందుకు ఈ ఫైన్ విధించారు.
గూగుల్ తన ఆధిపత్య స్థానాన్ని దుర్వినియోగం చేసిందని, స్మార్ట్ఫోన్ తయారీదారులను గూగుల్ సెర్చ్, క్రోమ్ బ్రౌజర్, గూగుల్ ప్లే స్టోర్ వంటి యాప్లను తప్పనిసరిగా ప్రీ-ఇన్స్టాల్ చేసేలా ఒత్తిడి చేసిందని కోర్టు తేల్చింది. దీనివల్ల పోటీదారుల సెర్చ్ ఇంజన్లు, బ్రౌజర్లకు ఆండ్రాయిడ్ డివైస్లలో స్థానం దొరకడం కష్టమైందని, ఇది ఆరోగ్యకరమైన మార్కెట్ పోటీని దెబ్బతీసిందని EU నియంత్రణ సంస్థలు వాదించాయి.
ఇన్వెస్టర్లకు దీనివల్ల ఏంటి ప్రభావం?
షేర్హోల్డర్లకు ప్రధానంగా ఈ భారీ జరిమానా ఖాయం అవ్వడమే ముఖ్యమైన ప్రభావం. Alphabet వద్ద నగదు నిల్వలు పుష్కలంగా ఉన్నా, ఈ మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అయితే, ఈ తీర్పు బిగ్ టెక్ కంపెనీల వ్యాపార పద్ధతులపై EU యొక్క కఠిన వైఖరిని బలపరుస్తుంది. అధిక వృద్ధి సాధించే టెక్ కంపెనీలపై 'రెగ్యులేటరీ సీలింగ్' ఉంటుందనే భయం ఇన్వెస్టర్లలో ఉంది. ఈ తీర్పు, నియంత్రణ సంస్థలు కేవలం డేటా ప్రైవసీనే కాకుండా, సేవలను 'బండ్లింగ్' చేసే పద్ధతిని (ఒక ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్కు సెర్చ్ ఇంజన్ను జోడించడం వంటివి) కూడా లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నాయని స్పష్టం చేస్తుంది. ఇది ఇతర దేశాల నియంత్రణ సంస్థలకు ఇలాంటి కేసులను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి ప్రేరణనిస్తుంది.
వ్యాపార వాస్తవాలు
గూగుల్ ఇప్పటికే 2018లోనే తొలి నిర్ణయం తర్వాత తయారీదారులతో లైసెన్సింగ్ ఒప్పందాలను మార్చినట్లు తెలిపింది. దీంతో యూరప్లో ఆండ్రాయిడ్ వ్యాపార నిర్వహణలో మార్పులు చేసి ఉండవచ్చు. తమ వ్యాపార నమూనా పోటీ, ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించిందని, అడ్డుకోలేదని కంపెనీ వాదిస్తోంది. అయితే, EU ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన డిజిటల్ మార్కెట్స్ యాక్ట్ (Digital Markets Act) వంటి చట్టాలు, పెద్ద ప్లాట్ఫామ్లు తమ సేవల విషయంలో పోటీదారులతో పోలిస్తే ఎలా వ్యవహరించాలో మరింత కఠినమైన నియమాలను నిర్దేశిస్తున్నాయి. దీనికి అనుగుణంగా కంపెనీ నిరంతరం తన ప్రొడక్ట్ ఎకోసిస్టమ్ను మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది.
యూరప్ దాటి నియంత్రణ ఒత్తిడి
భారతీయ ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే, ఇది కేవలం యూరప్కు సంబంధించిన సమస్య కాదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నియంత్రణ సంస్థలు ఈ అంశాలపై ఏకీభవిస్తున్నాయి. భారతదేశంలో కూడా కాంపిటీషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా (CCI) గూగుల్ ఆండ్రాయిడ్ విధానాలపై కఠిన వైఖరి తీసుకుంది, ఇప్పటికే దర్యాప్తులు చేపట్టి, జరిమానాలు విధించింది. EU వంటి ప్రధాన ప్రాంతం ఒక చట్టపరమైన పూర్వగామిని సృష్టించినప్పుడు, అది CCI వంటి ఇతర నియంత్రణ సంస్థలకు కూడా వారి అమలు చర్యలను బలోపేతం చేయడానికి ఒక మార్గదర్శకంగా ఉపయోగపడుతుంది. పెద్ద ప్లాట్ఫామ్లపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న ఈ 'యాంటీట్రస్ట్ అలసట' టెక్ ఇన్వెస్టర్లకు ఒక ముఖ్యమైన దీర్ఘకాలిక రిస్క్ కారకం.
తదుపరి ఏం చూడాలి?
ఇన్వెస్టర్లు ఇప్పుడు కంపెనీ కొత్త నిబంధనలను, ముఖ్యంగా డిజిటల్ మార్కెట్స్ యాక్ట్ కింద ఎలా పాటిస్తుందో చూడాలి. ఈ €4.1 బిలియన్ల ఫైన్ ఒకసారి చెల్లించేదే అయినా, ఈ చట్టపరమైన అడ్డంకులు పెరిగిన కంప్లైయెన్స్ ఖర్చుల వల్ల గూగుల్ లాభదాయకతపై ప్రభావం చూపుతాయా, లేక కంపెనీ తన ఎకోసిస్టమ్ను పోటీదారులకు మరింత అందుబాటులోకి తెస్తుందా అనేది గమనించాలి. భవిష్యత్ త్రైమాసిక ఆదాయ నివేదికలలో పెరుగుతున్న చట్టపరమైన లేదా నియంత్రణ ఖర్చులపై కంపెనీ వ్యాఖ్యలను ఇన్వెస్టర్లు ట్రాక్ చేయాలి.