యూపీ పోలీసుల్లో లోపాలు.. అలహాబాద్ హైకోర్టు తీవ్ర వ్యాఖ్యలు

సంస్థాగత విధేయత, ప్రతిభకు తిలోదకాలు

జస్టిస్ వినోద్ దివాకర్ వ్యాఖ్యల ప్రకారం, ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసు బలగాల్లో ఒక నిర్మాణాత్మక సంక్షోభం నెలకొంది. పదోన్నతులు, నియామకాలు వంటి పరిపాలనా నిర్ణయాలు వృత్తిపరమైన సామర్థ్యంతో సంబంధం లేకుండా జరుగుతున్నాయి. రాజకీయ పలుకుబడికే పెద్దపీట వేస్తుండటంతో, అధికారులు చట్టాన్ని నిష్పాక్షికంగా అమలు చేసేవారిగా కాకుండా, రాజకీయ నాయకుల ఏజెంట్లుగా వ్యవహరిస్తున్నారని కోర్టు గుర్తించింది. దీనివల్ల, చట్టాన్ని గౌరవించేవారు పక్కకు నెట్టివేయబడి, విధేయులకు ప్రాధాన్యత లభిస్తోంది.

ఎంపిక చేసిన చట్ట అమలు తీరు

పోలీసు వ్యవస్థ అంతర్గత వ్యవహారాలతో పాటు, 'ఉత్తరప్రదేశ్ గూండాలు మరియు సామాజిక వ్యతిరేక కార్యకలాపాల (నివారణ) చట్టం' దుర్వినియోగంపై కూడా కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. రాజకీయంగా ఇబ్బంది పెట్టాలనుకున్నవారిపై ఈ చట్టాన్ని, ఇతర నిర్బంధ చర్యలను ప్రయోగిస్తున్నారని న్యాయస్థానం గుర్తించింది. 'భారతీయ నాగరిక సురక్షా సంహిత'లో పేర్కొన్న విధానపరమైన రక్షణలను విస్మరించి, దర్యాప్తు ప్రక్రియలను ఎంపిక చేసిన చర్యలకు వాడుకుంటున్నారని, ఇది చట్టబద్ధ పాలనను పక్కనపెట్టడమేనని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.

జవాబుదారీతనం లోపం, వ్యవస్థాగత ముప్పు

'బికురు' గ్రామ ఘటన పోలీసు వ్యవస్థలో జవాబుదారీతనం ఎలా లోపిస్తుందో తెలియజేస్తుందని కోర్టు పేర్కొంది. భారీ ప్రాణనష్టం, పర్యవేక్షణ వైఫల్యం జరిగినప్పటికీ, ఉన్నతాధికారులపై నామమాత్రపు చర్యలు తీసుకోవడం, భవిష్యత్తులో ఇలాంటి నిర్లక్ష్యానికి అడ్డుకట్ట వేయడంలో విఫలమవుతోందని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. హోం డిపార్ట్‌మెంట్ పై స్వతంత్ర ఆడిట్ అవసరమని, ప్రస్తుత పర్యవేక్షణ యంత్రాంగాలు దారి తప్పాయని, అంతర్గత వ్యవస్థలు ప్రజా భద్రత కంటే స్వ ప్రయోజనాలకే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.

న్యాయస్థానాల మధ్య ఘర్షణ, భవిష్యత్ పరిణామాలు

ప్రస్తుత కేసు సుప్రీంకోర్టు పరిశీలనలో ఉన్నప్పటికీ, హైకోర్టు లేవనెత్తిన సమస్యలు రాష్ట్ర కార్యనిర్వాహక వర్గానికి, న్యాయవ్యవస్థకు మధ్య లోతైన విభేదాలను సూచిస్తున్నాయి. రాజకీయ పలుకుబడి నుంచి పరిపాలనా యంత్రాంగాన్ని విడదీయకపోతే, సంస్థాగత సమగ్రత క్షీణించడమే కాకుండా, భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వానికి చట్టపరమైన చిక్కులు తప్పవని కోర్టు హెచ్చరించింది.