గ్లోబల్ స్టార్టప్ మార్కెట్‌లో భారత్ దూసుకుపోతోంది. Peak XV Partners ఎండీ రాజన్ ఆనందన్ అంచనా ప్రకారం, 2030 నాటికి దేశంలో 25-30 వరకు AI యూనికాన్లు రానున్నాయి. అయితే, ఆర్ అండ్ డీ (R&D) నిధులు మరియు ప్రాఫిటబిలిటీ విషయంలో ఇన్వెస్టర్లు జాగ్రత్తగా ఉండాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం $9 బిలియన్ల ఆస్తులను నిర్వహిస్తున్న వెంచర్ క్యాపిటల్ సంస్థ Peak XV Partners, భారత స్టార్టప్ రంగంపై చాలా బుల్లిష్‌గా ఉంది. ఆ సంస్థ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ రాజన్ ఆనందన్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రపంచంలోనే అత్యంత యాక్టివ్ స్టార్టప్ IPO మార్కెట్‌గా భారత్ ఎదుగుతోంది. తమ సంస్థ ఇప్పటికే 38 కంపెనీలను పబ్లిక్ మార్కెట్లోకి తీసుకురాగా, 2025లో కేవలం 5 వారాల వ్యవధిలోనే 5 కంపెనీల లిస్టింగ్ పూర్తి చేయడం విశేషం.
డీప్ టెక్ & AI వైపు మలుపు
గతంలో కన్స్యూమర్ బిజినెస్ మోడల్స్ ఎక్కువగా ఉండేవి, కానీ ఇప్పుడు పెట్టుబడులన్నీ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), రోబోటిక్స్, స్పేస్ టెక్నాలజీ మరియు డీప్ టెక్ వైపు మళ్లుతున్నాయి. Peak XV తమ 'Surge' ప్రోగ్రామ్ ద్వారా సెప్టెంబర్ 2026లో పెట్టుబడి పరిమితిని $5 మిలియన్లకు పెంచింది. ఈ మార్పు వల్ల వచ్చే 5 ఏళ్లలో దేశంలో 25-30 వరకు AI యూనికాన్లు పుట్టుకొస్తాయని అంచనా.
ఆర్ అండ్ డీ (R&D) నిధుల సవాలు
వృద్ధి ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, కీలకమైన R&D రంగంలో భారత్ వెనుకబడి ఉంది. భారత్ తన జీడీపీలో కేవలం 0.65% మాత్రమే R&D కోసం ఖర్చు చేస్తోంది, ఇది అమెరికా (3.5%), చైనా (2.5%) తో పోలిస్తే చాలా తక్కువ. ప్రపంచ స్థాయి పోటీని తట్టుకోవాలంటే ఈ వార్షిక వ్యయం $100 బిలియన్ల స్థాయికి చేరాలని ఆనందన్ స్పష్టం చేశారు. ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ₹1 లక్ష కోట్ల RDI ఫండ్ ఈ గ్యాప్‌ను భర్తీ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.
ఇన్వెస్టర్లు ఏం గమనించాలి?
భవిష్యత్ IPOల విజయం కేవలం లిస్టింగ్ సంఖ్యపైనే ఆధారపడి లేదు. పబ్లిక్ మార్కెట్లోకి వచ్చే ముందు ఈ కంపెనీలు ఎంతవరకు లాభాలను చూపగలవు అనేది కీలకం. ముఖ్యంగా కంప్యూట్ పవర్ (compute power) సంపాదించడం, రీసెర్చ్ ఖర్చులను మేనేజ్ చేయడం వంటి సవాళ్లను దాటి, ఈ కంపెనీలు స్థిరమైన వాల్యుయేషన్లను నిలుపుకోగలవా లేదా అన్నదే ఇన్వెస్టర్లకు అసలైన పరీక్ష.