భారత IPO మార్కెట్ లో భారీ కరెక్షన్.. ప్రమోటర్ల ఎగ్జిట్ తో ఇన్వెస్టర్లకు నష్టాలు!
భారత దేశంలో IPO మార్కెట్ గత కొన్నేళ్లుగా ఊహించని రీతిలో విస్తరించింది. అయితే, ఈ ఊపు ఇప్పుడు నెమ్మదిస్తోంది. ముఖ్యంగా, ఆఫర్-ఫర్-సేల్ (OFS) డీల్స్ అధికంగా ఉండటం వలన, ఈ IPOలు కంపెనీల గ్రోత్ కోసం నిధులు సమీకరించడం కంటే, ప్రమోటర్లు, ప్రైవేట్ ఈక్విటీ సంస్థలు తమ వాటాలను అధిక ధరలకు అమ్ముకుని బయటకు రావడానికి ఒక మార్గంగా మారాయి. 2021 నుండి 2026 మధ్య కాలంలో దాదాపు 300 IPO లలో OFS భాగం ఉంది, వీటిలో 68 IPO లు పూర్తిగా OFS ద్వారానే జరిగాయి. ఈ ఆఫర్ల ద్వారా అమ్మకందారులకు నేరుగా సుమారు ₹1.76 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడి చేరింది. అయితే, 2026 ఏప్రిల్ నాటికి, ఈ 68 కంపెనీల మొత్తం మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్, అవి లిస్ట్ అయినప్పటి వాల్యుయేషన్లతో పోలిస్తే సుమారు ₹95,000 కోట్ల మేర పడిపోయింది. అంటే, ఒక్కో కంపెనీకి సగటున ₹1,400 కోట్ల నష్టం వచ్చినట్లు లెక్క. లిస్టింగ్ రోజుల్లో కనిపించిన ఆశావాద ధోరణులు, ఆకర్షణీయమైన హెడ్లైన్స్ వెనుక బలహీనమైన కంపెనీలు, నిలకడలేని అధిక ధరలకు అమ్ముడుపోయాయని ఈ గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. చాలా కంపెనీల షేర్లు ఇప్పుడు వాటి ప్రారంభ లిస్టింగ్ ధర కంటే తక్కువకే ట్రేడ్ అవుతున్నాయి.
అధిక వాల్యుయేషన్లే కారణమా? P/E రేషియోల విశ్లేషణ
ఈ OFS-భారీ IPO లలో అధిక ప్రైస్-టు-ఎర్నింగ్స్ (P/E) రేషియోలు కనిపించాయి. 2021-2026 మధ్య కాలంలో, ఈ IPOల సగటు P/E రేషియో 57x గా నమోదైంది. ఇదే సమయంలో నిఫ్టీ 50 (Nifty 50) సగటు P/E రేషియో 20-30x పరిధిలో ఉంది. వేదాంత్ ఫ్యాషన్స్ (Vedant Fashions), సి.ఇ. ఇన్ఫో సిస్టమ్స్ (C.E. Info Systems) వంటి కొన్ని కంపెనీలు తమ IPO దశలో 100x కంటే ఎక్కువ P/E రేషియోలతో ట్రేడ్ అయ్యాయని నివేదికలున్నాయి. ఇప్పుడు వాటి P/E రేషియోలు తగ్గినప్పటికీ, ఇంకా అధికంగానే ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, సి.ఇ. ఇన్ఫో సిస్టమ్స్ P/E ఇప్పుడు సుమారు 34.64 ఉండగా, వేదాంత్ ఫ్యాషన్స్ P/E సుమారు 22.63 కి చేరింది. ఇది వాల్యుయేషన్లు గణనీయంగా తగ్గాయని సూచిస్తోంది. పోటీదారుల విశ్లేషణ ప్రకారం, సి.ఇ. ఇన్ఫో సిస్టమ్స్ TTM P/E 48.03 దాని పరిశ్రమ సగటు P/E అయిన 22.77 కంటే చాలా ఎక్కువ. కోటక్ ఇన్స్టిట్యూషనల్ ఈక్విటీస్ (Kotak Institutional Equities) వంటి సంస్థలు మార్కెట్ ఇప్పుడు పటిష్టమైన ఫండమెంటల్స్, సహేతుకమైన వాల్యుయేషన్లు ఉన్న కంపెనీల వైపు మొగ్గు చూపుతోందని, గతంలో లిక్విడిటీ, హై-గ్రోత్ స్టోరీలకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యత తగ్గిందని చెబుతున్నాయి. డాట్-కామ్ బబుల్ తర్వాత వచ్చిన కరెక్షన్ల మాదిరిగానే, అధిక ధరలకు అమ్ముడైన IPOలు ఇప్పుడు కఠిన వాస్తవాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి.
స్ట్రక్చరల్ వీక్ నెస్: 100% OFS IPO ల రిస్క్
100% OFS-ఓన్లీ IPO ల వాడకం ఒక ప్రాథమిక రిస్క్ ను సూచిస్తుంది. ఈ పద్ధతిలో, కంపెనీలోకి డబ్బు రాదు, గ్రోత్ లేదా అప్పుల చెల్లింపులకు ఉపయోగపడదు. ఆ డబ్బు నేరుగా అమ్మకందారుల జేబుల్లోకి వెళ్తుంది. ఇది కంపెనీలో పెట్టుబడిగా కాకుండా, యాజమాన్యం బదిలీగా మిగిలిపోతుంది. కంపెనీ పనితీరు బాగాలేకపోతే పబ్లిక్ ఇన్వెస్టర్లకు ఆప్షన్లు తగ్గిపోతాయి. నెగటివ్ P/E రేషియో (-0.18) ఉన్న AGS ట్రాన్సాక్ట్ టెక్నాలజీస్ (AGS Transact Technologies) వంటివి దీనికి ఉదాహరణ. దీని ప్రస్తుత మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్, వాటాదారులకు వచ్చిన నిధుల కంటే తక్కువగా ఉంది, ఇది తీవ్రమైన వ్యాపార సమస్యలను సూచిస్తుంది. OFS లిక్విడిటీని అందించడానికి ఒక సరైన మార్గం అయినప్పటికీ, 2013 నుండి మొత్తం IPO మొత్తంలో OFS వాటా దాదాపు 68% వరకు ఉందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఇది ప్రమోటర్లు కంపెనీ దీర్ఘకాలిక వృద్ధి కంటే, త్వరితగతిన బయటకు రావడానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారని ప్రశ్నిస్తుంది. ప్రైవేట్ ఈక్విటీ, వెంచర్ క్యాపిటల్ సంస్థలు IPOల ద్వారా లాభదాయకంగా నిష్క్రమించడానికి చూస్తున్నందున, ఈ ఆఫరింగ్స్ యొక్క అసలు లక్ష్యాలను మార్కెట్ నిశితంగా పరిశీలిస్తోంది. అంతేకాకుండా, సగటు లిస్టింగ్ గెయిన్స్ కూడా తగ్గాయి. 2023లో 30% గా ఉన్న ఈ గెయిన్స్, 2025 చివరి నాటికి నెగటివ్ లోకి వెళ్లిపోయాయని తెలుస్తోంది. కేవలం ఇన్వెస్టర్ల డిమాండ్ ఆధారంగా IPOలకు మార్కెట్ రివార్డ్ ఇవ్వడం లేదని ఇది సంకేతం.
ఇన్వెస్టర్ల ఆసక్తిలో మార్పు: బలమైన ఫండమెంటల్స్ కే ప్రాధాన్యత
ఈ మార్కెట్ కరెక్షన్, IPO వాల్యుయేషన్లు, స్ట్రక్చర్లపై పునరాలోచనకు దారితీస్తోంది. ఇన్స్టిట్యూషనల్, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు మరింత ఎంపిక చేసుకుంటున్నారు. నిధులు ఎలా ఉపయోగించబడతాయనే దానిపై పారదర్శకత, బలమైన వ్యాపార ప్రాథమికాంశాలను కోరుకుంటున్నారు. నిధుల వినియోగంపై స్పష్టమైన ప్రణాళికలు, ఊహించదగిన ఆదాయాలు, పటిష్టమైన బ్యాలెన్స్ షీట్లు కలిగిన IPOల వైపు మొగ్గు చూపుతారని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. భవిష్యత్ IPO ల విజయం OFS ఎగ్జిట్ స్ట్రాటజీ కంటే, కంపెనీ వాస్తవ వృద్ధి సామర్థ్యం, దీర్ఘకాలిక విలువ సృష్టిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది IPO మార్కెట్ను మరింత స్థిరమైన నమూనా వైపు నడిపిస్తుంది.