అసలు సమస్య ఏంటి?
ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిజిటల్ ఉత్పత్తులు, సేవలపై కస్టమ్స్ డ్యూటీలు విధించకుండా ఉన్న మారటోరియం ఈ నెలతో ముగియనుంది. ఈ నేపథ్యంలో, దానిని పొడిగించే విషయమై WTO సభ్య దేశాల మధ్య చర్చలు జరుగుతున్నాయి. అయితే, అమెరికా, ఇండియా మధ్య ఉన్న అభిప్రాయ భేదాల వల్ల ఈ చర్చల్లో పురోగతి కనిపించడం లేదు.
అమెరికా Vs ఇండియా: ఎత్తుకు పైఎత్తు
అమెరికా మాత్రం ఈ మారటోరియంను శాశ్వతంగా పొడిగించాలని గట్టిగా కోరుతోంది. డిజిటల్ ఎకానమీలో తమకు కావాల్సిన స్థిరత్వం (Predictability) ఉండేందుకే ఈ ప్రతిపాదన అని అమెరికా వాదన. దీనికోసం తాత్కాలిక పొడిగింపుల పట్ల తమకు ఆసక్తి లేదని కూడా స్పష్టం చేసింది. మరోవైపు, ఇండియా, మరికొన్ని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు మాత్రం, దీనిని కేవలం రెండేళ్ల కాలానికి మాత్రమే పునరుద్ధరించాలని సూచిస్తున్నాయి.
వ్యాపార వర్గాల ఆందోళన
ఈ మారటోరియం పొడిగించకపోతే, ప్రపంచ వాణిజ్యం తీవ్రంగా దెబ్బతింటుందని వ్యాపార వర్గాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ఒక రాజీగా, 10 ఏళ్ల కాలానికి పొడిగించి, ఆ తర్వాత శాశ్వత పరిష్కారం దిశగా అడుగులు వేయాలనే ప్రతిపాదనలు కూడా వస్తున్నాయి. కొందరు దౌత్యవేత్తలు ఐదేళ్ల నుంచి పదేళ్ల కాలానికి పొడిగింపును పరిశీలించాలని సూచిస్తున్నారు. అయితే, రెండేళ్ల కంటే ఎక్కువ కాలానికి ఒప్పందం కుదిరే అవకాశాలు తక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి.
అమెరికా రాయబారి హెచ్చరిక
WTOలో అమెరికా రాయబారి జోసెఫ్ బార్లూన్ మాట్లాడుతూ, శాశ్వత పొడిగింపు అనేది అమెరికా విశ్వాసానికి, WTOలో దాని క్రియాశీల భాగస్వామ్యానికి చాలా ముఖ్యం అని నొక్కి చెప్పారు. ఈ మారటోరియంను పొడిగించడంలో విఫలమైతే, అమెరికా తన భాగస్వామ్యాన్ని తగ్గించుకునే అవకాశం ఉందని కూడా ఆయన హెచ్చరించారు. ఈ వివాదం, WTO నియమాలను సంస్కరించడానికి జరుగుతున్న విస్తృత ప్రయత్నాల మధ్య తలెత్తడం గమనార్హం. సబ్సిడీ పారదర్శకత, నిర్ణయాధికారం, మోస్ట్-ఫేవరెడ్-నేషన్ సూత్రం వంటి అంశాలపై సభ్య దేశాల మధ్య అంగీకారం కుదరడం లేదు, దీనిపై అసంతృప్తి పెరుగుతోంది.