భారత్-అమెరికా మధ్య తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందానికి తుది మెరుగులు దిద్దేందుకు అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి జేమీసన్ గ్రీర్ న్యూఢిల్లీకి చేరుకున్నారు. ప్రధాని మోదీ, అధ్యక్షుడు ట్రంప్ మధ్య ఇటీవల జరిగిన ఉన్నత స్థాయి చర్చల నేపథ్యంలో ఈ ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉంది. ఇది విస్తృత ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందానికి మార్గం సుగమం చేస్తుందని భావిస్తున్నారు.
అసలేం జరిగింది?
అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి (USTR) జేమీసన్ గ్రీర్ ఈ వారం న్యూఢిల్లీలో వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్తో ఉన్నత స్థాయి చర్చలు జరుపుతున్నారు. ఇరు దేశాల మధ్య తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందం (interim trade agreement) అమలుకు అవసరమైన అడ్డంకులను తొలగించి, దాని రూపురేఖలను ఖరారు చేయడమే ఈ పర్యటన ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. ఈ చర్చలు, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీల మధ్య జీ7 శిఖరాగ్ర సమావేశం సందర్భంగా జరిగిన సమావేశం నుంచి వచ్చిన ఊపుతో ముందుకు సాగుతున్నాయి. ఈ చర్చలకు ముందు, జూన్ తొలి వారంలోనూ అధికారులు స్థాయిలో పలు విడతల సంప్రదింపులు జరిగాయి.
పెట్టుబడిదారులకు ఎందుకు ముఖ్యం?
భారతీయ పెట్టుబడిదారులకు, ఈ వాణిజ్య ఒప్పందం ఆర్థిక స్థిరత్వానికి ఒక కీలక ముందడుగు. గతంలో భారత్-అమెరికా మధ్య తలెత్తిన వాణిజ్యపరమైన విభేదాలు, ముఖ్యంగా టారిఫ్ (tariff) వివాదాలు, ఎగుమతి ఆధారిత రంగాలపై (export-oriented sectors) ప్రభావం చూపాయి. ఇప్పుడు కుదిరే తాత్కాలిక ఒప్పందం కొన్ని టారిఫ్ సమస్యలను పరిష్కరిస్తుందని, తద్వారా భారతీయ ఉత్పత్తులు అమెరికా మార్కెట్లోకి ప్రవేశించడానికి ఉన్న అడ్డంకులను తగ్గించవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఈ ఒప్పందం విజయవంతమైతే, ఫార్మాస్యూటికల్స్, టెక్స్టైల్స్, ఇంజినీరింగ్ వస్తువులు, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ సేవలు వంటి రంగాల్లో పనిచేస్తున్న కంపెనీలకు ఎంతో ఊరట లభిస్తుంది.
వాణిజ్యపరమైన సవాళ్లు
రెండు ప్రభుత్వాలు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నప్పటికీ, ఈ ఒప్పందానికి మార్గం సులభంగా లేదు. గతంలో అనేకసార్లు చర్చలు ముందుకు సాగి, ఆగిపోయాయి. 2026 ప్రారంభంలో, వివిధ పారిశ్రామిక, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులపై టారిఫ్లను తగ్గించే ఒక ఫ్రేమ్వర్క్ను ప్రతిపాదించారు. అయితే, డేటా లోకలైజేషన్ (data localization), మేధో సంపత్తి హక్కులు (intellectual property rights), వ్యవసాయ మార్కెట్ యాక్సెస్ వంటి విధానపరమైన విభేదాల వల్ల పురోగతి మందగించింది. అంతేకాకుండా, వాషింగ్టన్ న్యాయపరమైన వాతావరణం కూడా అప్పుడప్పుడు టారిఫ్ విధానాలను సంక్లిష్టంగా మార్చింది. ప్రస్తుత లక్ష్యం భారతీయ ఎగుమతులకు పోటీతత్వ ప్రయోజనాన్ని అందించడం. అంతిమ ఒప్పందం సమతుల్య, పరస్పర ప్రయోజనకరమైన సంబంధాన్ని నిర్ధారించాలని అధికారులు నొక్కి చెబుతున్నారు.
పెట్టుబడిదారులు ఏం గమనించాలి?
మార్కెట్ భాగస్వాములు అమలు కాలక్రమం (implementation timeline)పై స్పష్టమైన వివరాల కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. విస్తృత ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం (BTA) మొదటి దశను జూలై మధ్య నాటికి అమలు చేయడానికి ఇరుపక్షాలు కృషి చేస్తున్నాయని వాణిజ్య మంత్రి పీయూష్ గోయల్ గతంలో సూచించారు. అంతిమ టారిఫ్ నిర్మాణాలు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల మార్కెట్ యాక్సెస్లో ఏవైనా మార్పులు, డిజిటల్ ట్రేడ్ పాలసీలపై అప్డేట్లు వంటివి కీలక పరిశీలనలు. గ్రీర్-గోయల్ సమావేశాల ఫలితాలు, ఈ జూలై మధ్య నాటికి ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉందా అనేదానిపై ఆధారపడి ఉంటాయి.