ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో తాలిబన్ల పాలన మొదలై ఐదేళ్లు గడిచినా, దాదాపు **2.4 మిలియన్ల** మంది బాలికలు ఇంకా సెకండరీ విద్యకు దూరంగానే ఉంటున్నారని UNESCO నివేదిక వెల్లడించింది. ప్రపంచంలో మరెక్కడా లేని విధంగా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మాత్రమే బాలికల విద్యపై నిషేధం విధించి, గత రెండు దశాబ్దాల అభివృద్ధిని తలకిందులు చేసింది.
విద్యకు దూరం.. అంతులేని కష్టాలు
తాలిబన్లు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్న ఆగష్టు 2021 నాటికి ఐదేళ్లు పూర్తయ్యాయి. ఈ ఐదేళ్ల కాలంలో, సుమారు 2.4 మిలియన్ల మంది బాలికలు సెకండరీ, ఉన్నత విద్యకు దూరంగానే ఉండిపోయారు. ఐక్యరాజ్యసమితి విద్యా, వైజ్ఞానిక, సాంస్కృతిక సంస్థ (UNESCO) ఈ బాలికల విద్య హక్కులను తక్షణమే పునరుద్ధరించాలని మరోసారి అత్యవసరంగా విజ్ఞప్తి చేసింది. ఈ నిషేధం ప్రాథమిక మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన అని UNESCO అభివర్ణించింది.
ప్రపంచంలోనే ఏకైక దేశం
ప్రపంచంలో మరే దేశంలోనూ లేని విధంగా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మాత్రమే అధికారికంగా, దేశవ్యాప్తంగా బాలికలు, మహిళలు సెకండరీ, తృతీయ స్థాయి విద్యాసంస్థల్లో చేరకుండా నిషేధం అమలు చేస్తోంది. 2021కు ముందు రెండేళ్లలో బాలికల నమోదులో గణనీయమైన మెరుగుదల కనిపించినప్పటికీ, ఈ విధానం ఆ పురోగతిని పూర్తిగా రివర్స్ చేసింది. UNESCO ప్రకారం, ఈ ఐదేళ్ల నిషేధం కేవలం తాత్కాలిక అంతరాయం కాదు, ఇది ఒక తరం విద్యార్థులను పూర్తి సెకండరీ విద్యను అభ్యసించకుండా సమర్థవంతంగా నిరోధించింది.
దీర్ఘకాలిక ప్రభావం
సామాజిక-ఆర్థిక కోణం నుండి చూస్తే, ఈ విద్య నిరాకరణ దీర్ఘకాలికంగా తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. మానవ వనరుల అభివృద్ధికి, సామాజిక స్థిరత్వానికి, భవిష్యత్ ఆర్థిక భాగస్వామ్యానికి విద్య అనేది ఒక ప్రధాన చోదక శక్తి. లక్షలాది మంది బాలికల విద్యా అవకాశాలను పరిమితం చేయడం ద్వారా, ఈ విధానం దేశం యొక్క భవిష్యత్ కార్మిక శక్తిని, సామాజిక పురోగతిని పరిమితం చేస్తుంది.
ప్రత్యామ్నాయ ప్రయత్నాలు
అధికారికంగా ఆంక్షలు ఉన్నప్పటికీ, UNESCO విద్య అవకాశాలను నిలబెట్టడానికి తన ప్రచార, సహాయక కార్యక్రమాలను కొనసాగిస్తోంది. ఈ సంస్థ కమ్యూనిటీ-ఆధారిత విద్యా కార్యక్రమాలకు, అక్షరాస్యతా తరగతులకు మద్దతు ఇస్తోంది. ఇవి తరచుగా అనధికారిక, స్థానిక కార్యక్రమాల ద్వారా లేదా ఇళ్లలో నిర్వహించబడుతున్నాయి. ఈ ప్రయత్నాలు పరిమిత వాతావరణంలో కొంతవరకు విద్యా కొనసాగింపును నిర్వహించడానికి ఒక లైఫ్లైన్గా పనిచేస్తున్నాయి.
భవిష్యత్ ఆశలు
అంతర్జాతీయ సమాజం, దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి, కొనసాగుతున్న ప్రచార ప్రయత్నాలు విధానంలో మార్పును ప్రభావితం చేయగలవా అని నిశితంగా గమనిస్తోంది. పరిశీలకులకు, ఈ కమ్యూనిటీ-ఆధారిత విద్యా కార్యక్రమాల స్థితి, మహిళల విద్య విషయంలో తాలిబన్ల వైఖరిలో ఏదైనా మార్పు వస్తుందా అనేది భవిష్యత్తులో చూడాల్సిన కీలకమైన అంశాలు. ఈ అంశాలే ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో విద్యా ప్రాప్యతను పునరుద్ధరించడంలో అతిపెద్ద అడ్డంకిగా మిగిలి ఉన్నాయి.