పాకిస్థాన్ విదేశీ అప్పులు ఆందోళనకర స్థాయికి చేరుకున్నాయి. గత పదేళ్లలో ఇవి దాదాపు రెట్టింపు అయ్యి **$135.1 బిలియన్ల** మార్కును తాకాయి. చైనా నుంచి భారీగా రుణాలు తీసుకోవడం మరియు అధిక వడ్డీ రేట్లు ఉన్న ప్రైవేట్ అప్పుల భారం ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై పెను సవాలుగా మారింది.
పాకిస్థాన్ విదేశీ అప్పులు 2025 చివరి నాటికి $135.1 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి. 2015లో ఈ అప్పు $68.67 బిలియన్లుగా మాత్రమే ఉండగా, పదేళ్లలోనే ఇది 97% పెరగడం గమనార్హం. దేశ బడ్జెట్ లోటును భర్తీ చేసేందుకు విదేశీ మూలధనంపైనే ఆ దేశం ఆధారపడుతోంది. ఇందులో పబ్లిక్ గ్యారెంటీడ్ అప్పులే $107.07 బిలియన్లుగా ఉన్నాయి.
చైనా అప్పుల భారం
పాకిస్థాన్‌కు అతిపెద్ద ద్వైపాక్షిక రుణదాతగా చైనా కొనసాగుతోంది. చైనా నుంచి తీసుకున్న అప్పుల విలువ $22.42 బిలియన్లు. World Bank ($19.21 బిలియన్లు) మరియు Asian Development Bank ($16.83 బిలియన్లు) వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థల వాటా కూడా పెద్దగానే ఉన్నప్పటికీ, చైనా ప్రభావం బ్యాలెన్స్ షీట్‌పై తీవ్రంగా ఉంది.
వడ్డీ రేట్ల సెగ
ప్రభుత్వాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థల నుంచి తీసుకున్న రుణాలకు సగటున 3.6% వడ్డీ మాత్రమే ఉండగా, వీటిని తీర్చేందుకు 16 ఏళ్ల సమయం లభిస్తోంది. కానీ ప్రైవేట్ రుణదాతల నుంచి తీసుకున్న అప్పులకు మాత్రం 8.6% వడ్డీ పడుతోంది, పైగా వీటిని 3 ఏళ్లలోనే చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఈ స్వల్పకాలిక రుణాల చెల్లింపు పాకిస్థాన్ విదేశీ మారక నిల్వలపై (Foreign Exchange Reserves) తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచుతోంది.
ఉపశమనం కోసం యత్నాలు
లిక్విడిటీ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు పాకిస్థాన్ ప్రయత్నిస్తోంది. ఇందులో భాగంగా బీజింగ్ $2 బిలియన్ల రుణాల గడువును పొడిగించగా, International Monetary Fund (IMF) తన Extended Fund Facility ద్వారా $2.3 బిలియన్ల సహాయాన్ని అందించింది. అయినప్పటికీ, ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరత్వం కోసం ఇంకా విదేశీ రుణాలపైనే పాకిస్థాన్ ఆధారపడాల్సి వస్తోంది.