భారత ఆర్మీలో నియామకాలు నిలిచిపోవడాన్ని నిరసిస్తూ నేపాల్లోని పోఖారాలో మాజీ గోర్ఖా సైనికులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. 2022 నుంచి నిలిచిపోయిన రిక్రూట్మెంట్ ను వెంటనే పునఃప్రారంభించాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఈ నియామకాల నిలిపివేత వల్ల స్థానిక యువత విదేశాల్లో ప్రమాదకరమైన, తక్కువ వేతనంతో కూడిన పనులకు వెళ్లాల్సి వస్తుందని వారు ఆరోపిస్తున్నారు. భారత ఆర్మీ చీఫ్ నేపాల్ పర్యటనకు కొద్ది రోజుల ముందు ఈ నిరసనలు వెల్లువెత్తడం గమనార్హం.
అగ్నిపథ్ పై నేపాలీ సైనికుల ఆగ్రహం
పోఖారా, నేపాల్: ఆగష్టు 12, 2026 – భారత ఆర్మీలో గోర్ఖా సైనికుల నియామక ప్రక్రియను నిలిపివేయడాన్ని నిరసిస్తూ, మాజీ గోర్ఖా సైనికులు, వారి మద్దతుదారులు పోఖారాలో భారీ నిరసన ప్రదర్శన నిర్వహించారు. 2022లో అగ్నిపథ్ పథకం ప్రవేశపెట్టినప్పటి నుంచి నిలిచిపోయిన రిక్రూట్మెంట్ ను వెంటనే పునఃప్రారంభించాలని డిమాండ్ చేస్తూ, నిరసనకారులు ఒక మెమోరాండంను అందజేశారు.
అసలు వివాదం ఏంటి?
ఈ వివాదానికి మూలం రెండు దేశాల మధ్య పాలసీ పరమైన వ్యత్యాసమే. భారత ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన అగ్నిపథ్ పథకం, నాలుగు సంవత్సరాల టెన్యూర్ కు సైనికులను నియమించి, వారికి సాంప్రదాయ దీర్ఘకాలిక పెన్షన్ ప్రయోజనాలను అందించదు. దీనిపై నేపాల్ ప్రభుత్వం అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తోంది. కొత్త నియామక నిబంధనలు, 1947 నాటి త్రైపాక్షిక ఒప్పందానికి (Tripartite Agreement) అనుగుణంగా లేవని నేపాల్ అధికారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఈ ఒప్పందం గతంలో భారత ఆర్మీలో నేపాలీ గోర్ఖాల సేవా నిబంధనలను నియంత్రించేది.
నిరుద్యోగం, ప్రమాదకరమైన పనులు
నియామకాల నిలిపివేత వల్ల సామాజిక-ఆర్థిక ప్రభావాలను వెటరన్ ప్రతినిధులు నొక్కి చెప్పారు. ఈ ప్రాంతంలోని చాలా మంది యువతకు భారత ఆర్మీలో సేవ చేయడం అనేది స్థిరమైన, గౌరవప్రదమైన కెరీర్ మార్గమని వారు వాదించారు. ఈ అవకాశాలు లేకపోవడంతో, అనేక మంది గల్ఫ్ దేశాలలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన, తక్కువ వేతనంతో కూడిన పరిస్థితులలో, తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతలలో పనిచేయడానికి బలవంతం అవుతున్నారని నిరసనకారులు ఆరోపించారు.
పరిపాలనా ఆంక్షలపై కూడా అభ్యంతరం
రిక్రూట్మెంట్ ఫ్రీజ్ తో పాటు, నేపాల్లోని మాజీ సైనికుల సంఘాలపై విధించిన పరిపాలనా పరిమితులపై కూడా నిరసనకారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రత్యేకించి, ఈ వెటరన్ సంఘాల అధికారిక పేర్లలో 'సైనికుడు' (Soldier) అనే పదాన్ని ఉపయోగించడాన్ని పరిమితం చేసే కొత్త ఆదేశాలను వారు వ్యతిరేకించారు. ఇది తమ సేవా చరిత్ర పట్ల అగౌరవమని వారు భావిస్తున్నారు.
దౌత్యపరమైన ప్రాముఖ్యత
ఈ నిరసనలకు దౌత్యపరంగా కూడా ప్రాముఖ్యత ఉంది. భారత ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ ధీరజ్ సేథ్ ఆగష్టు 16, 2026 నుంచి ఐదు రోజుల పాటు నేపాల్ పర్యటనకు రానున్న నేపథ్యంలో ఈ నిరసనలు జరుగుతున్నాయి. ఈ పర్యటనలో, జనరల్ సేథ్ కు నేపాల్ అధ్యక్షుడు రామ్ చంద్ర పౌడెల్ 'నేపాలీ ఆర్మీ జనరల్' గౌరవ హోదాను ప్రదానం చేయనున్నారు. అలాగే, ఆయన ప్రధానమంత్రి పుష్ప కమల్ దహల్ తో చర్చలు జరపనున్నారని భావిస్తున్నారు.
భవిష్యత్ ఎలా ఉండబోతోంది?
ప్రాంతీయ సమీకరణాలను గమనిస్తున్న వారికి, జనరల్ సేథ్ పర్యటనలో జరిగే దౌత్య చర్చలు వెటరన్ కమ్యూనిటీ లేవనెత్తిన ఆందోళనలను పరిష్కరిస్తాయా లేదా అనేది కీలకం కానుంది. గోర్ఖా సేవా సంప్రదాయం పునరుద్ధరించబడుతుందా లేదా ప్రస్తుత నియామక ప్రతిష్టంభన కొనసాగుతుందా అనేది ఇరు దేశాలు నియామక నిబంధనలపై ఏకాభిప్రాయానికి రావడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.