ఎగుమతులకు కొత్త దారులు: మంత్రి గోయల్ పిలుపు
భారతదేశం ఎగుమతి రంగం భారీ అవకాశాలను అందిపుచ్చుకోవడానికి కేంద్ర మంత్రి పీయూష్ గోయల్ పిలుపునిచ్చారు. 38 అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో కుదిరిన ఒప్పందాలు ప్రపంచ వాణిజ్యంలో దాదాపు రెండు మూడొంతుల మార్కెట్లకు ప్రవేశాన్ని కల్పిస్తాయి. అయితే, ఈ సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా ఉపయోగించుకోవాలంటే, అత్యుత్తమ ఉత్పత్తి మరియు సేవల నాణ్యతపైనే ప్రధానంగా దృష్టి సారించాలి. అప్పుడే భారతీయ వ్యాపార సంస్థలు ఈ మార్కెట్లలో సమర్థవంతంగా పోటీపడగలవు. ఇది ముఖ్యంగా MSMEs, రైతులు, కళాకారులకు ఎంతో ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.
గ్లోబల్ మార్కెట్లలో 'క్వాలిటీ'యే కీలకం
భారతదేశం ఇప్పటికే 37 అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో ఎనిమిది FTAలను ఖరారు చేసుకుంది. మరికొన్ని చర్చల దశలో ఉన్నాయి. ఈ ఒప్పందాల ద్వారా భారత ఎగుమతిదారులకు సుంకాలు తగ్గించడం లేదా సుంకం లేకుండానే మార్కెట్లలోకి ప్రవేశించే అవకాశం లభిస్తుంది. ఇవి ఎగుమతుల వృద్ధికి కీలకమైన ప్రయోజనాన్ని అందిస్తాయి. అయితే, ఈ ఒప్పందాలు గణనీయమైన ఎగుమతి వృద్ధిని సాధించాలంటే, భారతీయ సంస్థలు కఠినమైన అంతర్జాతీయ నాణ్యతా ప్రమాణాలను అందుకోవాలి. తాజాగా అందుతున్న నివేదికల ప్రకారం, భారతదేశ ఎగుమతులు స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, సుమారు 63% MSMEsలకు అంతర్జాతీయ నిబంధనలకు అవసరమైన ISO వంటి కీలక ధృవపత్రాలు లేవు. ఈ నాణ్యతా లోపమే ప్రధాన అవరోధంగా మారుతోంది. అభివృద్ధి చెందిన మార్కెట్లలో కఠినమైన నియమాలు ఉంటాయి, చిన్న తేడాలు కూడా ఉత్పత్తుల తిరస్కరణకు దారితీస్తాయి. ప్రపంచ వాణిజ్య సవాళ్లు, అమెరికా సంభావ్య సుంకాల పెంపు నేపథ్యంలో, భారత ఎగుమతిదారులు కేవలం ధరకు కాకుండా, నాణ్యతతో పోటీపడాలి. ఆస్ట్రేలియా, UAE, EFTA వంటి దేశాలతో ఇటీవల కుదిరిన FTAలు భారతను గ్లోబల్ సరఫరా గొలుసుల్లో (Supply Chains) భాగం చేయడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.
సవాళ్లు, వృద్ధి గణాంకాలు
భారతదేశ ఎగుమతుల పనితీరు మిశ్రమంగా ఉంది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏప్రిల్-జనవరి మధ్యకాలంలో వస్తువులు, సేవల ఎగుమతులు సుమారు $714.73 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి. ఇది 5.26% వృద్ధిని సూచిస్తుంది. అయితే, ఈ వృద్ధి అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. WTO నివేదికల ప్రకారం, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితులు, ఇంధన ధరల హెచ్చుతగ్గుల కారణంగా 2026లో ప్రపంచ వస్తువుల వాణిజ్య వృద్ధి **1.9%**కి తగ్గుతుందని అంచనా. చైనా, పాకిస్తాన్ వంటి పోటీదారులతో పోలిస్తే, భారత ఎగుమతిదారులు తరచుగా 15-20% అధిక వ్యయ భారాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. ముడిసరుకుల అధిక సుంకాలు, అసమర్థమైన లాజిస్టిక్స్, ఆధునిక తయారీ సాంకేతికత అందుబాటులో లేకపోవడం దీనికి కారణాలు. అంతేకాకుండా, పోల్చదగిన ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో సుమారు 40% MSMEs ఎగుమతులు చేస్తుంటే, భారతదేశంలో కేవలం 10% మాత్రమే ఎగుమతులలో పాల్గొంటున్నాయి. మార్కెట్ అవగాహన లేకపోవడం, సరైన కొనుగోలుదారులతో సంబంధాలు లేకపోవడం వంటి కారణాలతో ఈ భాగస్వామ్యం తక్కువగా ఉంది. 2028 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి $1 ట్రిలియన్ ఎగుమతుల లక్ష్యాన్ని సాధించాలంటే, భారతదేశ తయారీ రంగం కేవలం విస్తీర్ణంపై ఆధారపడటం నుండి సాంకేతికత-ఆధారిత పోటీ, విలువ జోడింపు (Value Addition) వైపు మారాలి. ఎలక్ట్రానిక్స్, ఫార్మా వంటి రంగాలలో ఉత్పత్తి-లింక్డ్ ప్రోత్సాహకాలు (PLI) తయారీ, ఎగుమతులను పెంచుతున్నాయి. కానీ అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను అందుకోవడం కీలకమే.
వ్యాపారాల ముందున్న కీలక సవాళ్లు
FTAల సంభావ్యత ఉన్నప్పటికీ, గణనీయమైన నిర్మాణాత్మక సవాళ్లు మిగిలి ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా, చాలా భారతీయ వ్యాపారాలు, ముఖ్యంగా MSMEs, అభివృద్ధి చెందిన మార్కెట్ల కఠినమైన నాణ్యత, భద్రత, నియంత్రణ నిబంధనలను పాటించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయా అనేది ఒక ప్రధాన ఆందోళన. చాలా చిన్న వ్యాపారాలు సంక్లిష్టమైన పత్రాలు, నిధుల కొరత, పేలవమైన మౌలిక సదుపాయాలతో ఇబ్బందులు పడుతున్నాయి. ఇది అధిక లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులకు, ఆలస్యాలకు దారితీస్తుంది. భారత ఎగుమతిదారులు, ప్రభుత్వ రాయితీలు పొందే ప్రత్యర్థులతో పోలిస్తే పోటీలో వెనుకబడి ఉన్నారు. అంతేకాకుండా, భారతదేశ ఎగుమతులు కేవలం సుమారు 100 జిల్లాలలోనే కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. ఇది ప్రాంతాల వారీగా విస్తృత, సమ్మిళిత వృద్ధి అవసరాన్ని సూచిస్తుంది. ZED సర్టిఫికేషన్ వంటి ప్రభుత్వ నాణ్యత మెరుగుదల కార్యక్రమాలు ఉన్నప్పటికీ, EU వంటి బ్లాక్లతో పోలిస్తే ISO 9001 వంటి ప్రమాణాలు కలిగి ఉన్న భారతీయ సంస్థల సంఖ్య ఇంకా తక్కువే. FTAలు ఎగుమతులను పెంచడంలో మిశ్రమ ఫలితాలను చూపాయని, వాటి వినియోగం కూడా తక్కువగా ఉందని అధ్యయనాలు ప్రశ్నిస్తున్నాయి. కాబట్టి, ఒప్పందాలు చేసుకోవడమే కాకుండా, వాటి నుండి ప్రయోజనం పొందే సామర్థ్యం కూడా అవసరం.
వృద్ధి, అభివృద్ధి కోసం 'విజన్'
FTAలను పూర్తిగా ఉపయోగించుకునే ప్రయత్నం 'వికసిత భారత్ 2047' జాతీయ దార్శనికతతో ముడిపడి ఉంది. దీని లక్ష్యం $30-40 ట్రిలియన్ల GDPని సాధించడం. ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి స్థిరమైన అధిక వృద్ధి అవసరం, ఎగుమతులు దీనికి ప్రధాన చోదక శక్తిగా పరిగణించబడుతున్నాయి. ప్రపంచ పోటీతత్వాన్ని పెంచడానికి భారతదేశ యువతకు నైపుణ్యాలు, విద్య, భాషా శిక్షణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను మంత్రి గోయల్ నొక్కి చెప్పారు. శాశ్వత ఆర్థిక శ్రేయస్సు కోసం మహిళా-నాయకత్వ అభివృద్ధి దార్శనికతకు ఇది మద్దతు ఇస్తుంది. కార్పొరేట్ సామాజిక బాధ్యత (CSR)పై అవసరానికి మించి ఖర్చు చేసిన కంపెనీలను కూడా ఆయన ప్రశంసించారు. దీనిని కేవలం బాధ్యతగా కాకుండా, భవిష్యత్ మార్కెట్లు, ప్రతిభలో పెట్టుబడిగా ఆయన భావిస్తున్నారు. ఒక కంపెనీ తన లాభాలలో 5% కేటాయించడం చట్టపరమైన అవసరాలకు మించి ఒక ముఖ్యమైన అడుగు అని, స్పష్టమైన ఫలితాలను అందించే CSR ప్రయత్నాలను ప్రోత్సహిస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. వాణిజ్యం ద్వారా ఆర్థిక వృద్ధి, బాధ్యతాయుతమైన వ్యాపార పద్ధతుల ద్వారా సామాజిక పురోగతిపై ఈ సమన్వయ దృష్టి, జాతీయ అభివృద్ధికి ఒక సమగ్ర వ్యూహాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.