భారత్-ఐస్‌ల్యాండ్ స్నేహబంధం: స్వచ్ఛ ఇంధనం, వాణిజ్యంలో కొత్త అధ్యాయం

నార్డిక్ దేశాలతో బలపడుతున్న బంధం

భారత్ తన వ్యూహాత్మక, ఆర్థిక సంబంధాలను నార్డిక్ దేశాలతో మరింత పటిష్టం చేసుకుంటోంది. ఐస్‌ల్యాండ్ యొక్క పునరుత్పాదక ఇంధనం, బ్లూ ఎకానమీ రంగాల్లోని నైపుణ్యాన్ని అందిపుచ్చుకోవడం ఈ బంధానికి బలాన్నిస్తోంది. ఇండియా-నార్డిక్ సదస్సులో వాతావరణ మార్పులపై పోరాటం, సాంకేతిక ఆవిష్కరణల్లో ఉమ్మడి నిబద్ధత ప్రతిబింబించింది.

జియోథర్మల్, బ్లూ ఎకానమీలో పరస్పర సహకారం

ఓస్లోలో జరిగిన ఇండియా-నార్డిక్ సదస్సులో ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ, ఐస్‌ల్యాండ్ ప్రధాని క్రిస్టీన్ ఫ్రాస్టాడోటిర్ సమావేశమయ్యారు. స్వచ్ఛ ఇంధనం, బ్లూ ఎకానమీ రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంచుకోవడంపై చర్చించారు. జియోథర్మల్ ఎనర్జీ వినియోగం, కార్బన్ క్యాప్చర్, స్టోరేజ్ టెక్నాలజీలు ప్రధాన చర్చనీయాంశాలుగా నిలిచాయి. బ్లూ ఎకానమీలో ఐస్‌ల్యాండ్కున్న ప్రత్యేకత, ఇండియా-EFTA వాణిజ్య, ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (TEPA) ద్వారా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం, పెట్టుబడుల్లో గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు. హిమాచల్ ప్రదేశ్ వంటి ప్రాంతాల్లో జియోథర్మల్ అన్వేషణతో పాటు, కూలింగ్ కోసం జియోథర్మల్ హీట్ను ఉపయోగించుకునే అవకాశాలను కూడా భారత్ పరిశీలిస్తోంది. అక్టోబర్ 2025లో స్థాపించబడిన ఇండియా-ఐస్‌ల్యాండ్ SITE నెట్‌వర్క్, ఐస్‌ల్యాండ్ యొక్క పునరుత్పాదక ఇంధన వ్యవస్థలను, భారతదేశం యొక్క అమలు సామర్థ్యాలను కలపడం ద్వారా ఈ ప్రయత్నాలకు మరింత మద్దతునిస్తోంది.

ఇండియా-EFTA వాణిజ్య ప్రయోజనాలు

అక్టోబర్ 1, 2025 నుండి అమల్లోకి వచ్చిన ఇండియా-EFTA వాణిజ్య, ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (TEPA), భారత్, ఐస్‌ల్యాండ్‌తో సహా EFTA సభ్య దేశాల మధ్య పెరుగుతున్న ఆర్థిక సంబంధాలకు కేంద్ర బిందువుగా మారింది. 16 ఏళ్ల చర్చల తర్వాత ఖరారైన ఈ ఒప్పందం, చాలా వస్తువులపై సుంకాలను తొలగించి, సేవల వాణిజ్యం, పెట్టుబడులకు మార్గం సుగమం చేస్తుంది. EFTA దేశాలు రాబోయే 15 ఏళ్లలో భారత్‌లో US$100 బిలియన్ల పెట్టుబడులు పెట్టి, 1 మిలియన్ ఉద్యోగాలను సృష్టించాలని ప్రతిజ్ఞ చేశాయి. ఈ ఒప్పందం ఫార్మాస్యూటికల్స్, వస్త్రాలు, యంత్రాలు వంటి రంగాలలో భారతదేశం నుండి ఎగుమతులను పెంచుతుందని భావిస్తున్నారు, అదే సమయంలో EFTA దేశాలు స్విస్ చీజ్, చాక్లెట్ల వంటి తమ ఉత్పత్తులకు మెరుగైన ప్రాప్యతను పొందుతాయి. ఈ ఒప్పందం మేధో సంపత్తి, స్థిరమైన అభివృద్ధి, వివాద పరిష్కారం వంటి 14 అధ్యాయాలను కలిగి ఉంది. భవిష్యత్ ఆర్థిక సహకారానికి దీని ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతూ, 3వ ఇండియా-నార్డిక్ సదస్సులో దీని అమలు ఒక కీలక అంశంగా ఉంది.

భవిష్యత్ సవాళ్లు

ఇండియా-EFTA TEPA ద్వారా లభించే ముఖ్యమైన అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని సవాళ్లు కూడా పొంచి ఉన్నాయి. EFTA దేశాలతో భారత్కు ఉన్న ప్రస్తుత వాణిజ్య లోటు, ముఖ్యంగా స్విట్జర్లాండ్ నుండి బంగారం దిగుమతుల కారణంగా, ఒక అంశంగానే కొనసాగుతోంది. ఈ ఒప్పందం భారతదేశ ఎగుమతులను పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, బంగారం దిగుమతులపై దేశం ఆధారపడటం కొనసాగుతోంది, ఈ దిగుమతులకు సంబంధించిన సుంకాలు ఒప్పందం ద్వారా పెద్దగా ప్రభావితం కాలేదు. అంతేకాకుండా, EFTA దేశాల నుండి అంచనా వేయబడిన US$100 బిలియన్ల FDIని సాధించడం అనేది భారతదేశంలో నిరంతర ఆర్థిక సంస్కరణలు, స్థిరమైన ప్రపంచ ఆర్థిక వాతావరణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ వాతావరణం బాహ్య షాక్‌ల ద్వారా ప్రభావితం కావచ్చు. నాలుగు EFTA దేశాల విభిన్న నియంత్రణ వ్యవస్థలను నావిగేట్ చేయడానికి భారతీయ వ్యాపారాల నుండి సమగ్ర పరిశీలన అవసరం. అదనంగా, ఫార్మాస్యూటికల్స్, యంత్రాలు వంటి నిర్దిష్ట వాణిజ్య రంగాలపై బలమైన దృష్టి, రెండు ఆర్థిక వ్యవస్థలను డిమాండ్‌లోని హెచ్చుతగ్గులకు గురిచేయవచ్చు.