భారత్-యూఎస్ వాణిజ్య చర్చలు: కొత్త అమెరికా సుంకాలతో టేబుల్ మారేనా? చైనాదే పైచేయి!

కొత్త అమెరికా సుంకాల నేపథ్యంలో వాణిజ్య ఒప్పందానికి రీ-థింక్

భారత ప్రతినిధులు వాషింగ్టన్ డీసీలో ఏప్రిల్ 20-22 వరకు అమెరికా అధికారులతో సమావేశమై, ప్రతిపాదిత ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని (BTA) పునఃసమీక్షిస్తున్నారు. ఫిబ్రవరి ఆరంభంలో ఇరు దేశాల సుంకాల తగ్గింపు, ఐదేళ్లలో భారత్ $500 బిలియన్ విలువైన అమెరికన్ వస్తువులను దిగుమతి చేసుకోవడం వంటి అంశాలతో కుదిరిన ఒప్పందానికి ఇప్పుడు భారీ మార్పులు అవసరమవుతున్నాయి. అమెరికా విధానాల్లో వచ్చిన పెను మార్పుల వల్ల ఈ ఒప్పంద స్వరూపమే మారిపోయేలా ఉంది.

అమెరికా సుంకాల విధానంలో అనూహ్య మార్పు

ఈ చర్చలకు ప్రధాన కారణం అమెరికా సుంకాల విధానంలో వచ్చిన పెను మార్పు. ఫిబ్రవరి 20, 2026 నాడు అమెరికా సుప్రీంకోర్టు, 'ఇంటర్నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ ఎకనామిక్ పవర్స్ యాక్ట్' (IEEPA) కింద విధించిన సుంకాలను రద్దు చేసింది. దీంతో దిగుమతిదారులు ఆ సుంకాల రీఫండ్‌లను క్లెయిమ్ చేసుకునే అవకాశం ఏర్పడింది. వెంటనే, ఫిబ్రవరి 24, 2026 నాడు అమెరికా ప్రభుత్వం 'ట్రేడ్ యాక్ట్ ఆఫ్ 1974'లోని సెక్షన్ 122 కింద 10% గ్లోబల్ ఇంపోర్ట్ డ్యూటీని తాత్కాలికంగా విధించింది. ఈ కొత్త, విస్తృతమైన సుంకం 150 రోజుల పాటు అమలులో ఉండనుంది. ఇది పాత IEEPA సుంకాలను భర్తీ చేస్తూ, భారత వస్తువులపై అమెరికా విధించే సుంకాలను 50% నుంచి **18%**కి తగ్గించే ప్రతిపాదనను నేరుగా ప్రభావితం చేస్తుంది.

చైనా ఆధిపత్యం.. వాణిజ్య సంబంధాల్లో సంక్లిష్టత

ఇంతలోనే, భారత్ వాణిజ్య స్వరూపంలో మరో కీలక పరిణామం చోటు చేసుకుంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2025-26 నాటికి, చైనా అమెరికాను అధిగమించి భారత్ యొక్క అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా అవతరించింది. చైనాతో భారత్ వాణిజ్యం $151.1 బిలియన్ కి చేరగా, వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) $112.6 బిలియన్ కు పెరిగింది. దీనికి విరుద్ధంగా, భారత్-అమెరికా వాణిజ్య మిగులు (Trade Surplus) $34.41 బిలియన్ కు తగ్గింది. భారత ఎగుమతులు స్వల్పంగా పెరిగినా, అమెరికా నుంచి దిగుమతులు మాత్రం భారీగా పెరిగాయి. ఈ పరిణామం భారత్ యొక్క మారుతున్న ఆర్థిక ప్రాధాన్యతలను, అమెరికా విధానాల్లోని అనిశ్చితిని ప్రతిబింబిస్తుంది.

భౌగోళిక రాజకీయ అంశాలు.. USTR విచారణలు

అమెరికా, ఆర్థిక కారణాల కంటే భౌగోళిక రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం వాణిజ్య విధానాలను ఒక ఆయుధంగా వాడుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఇది భాగస్వాములకు అనిశ్చితిని సృష్టిస్తోంది. అంతేకాకుండా, అమెరికా ట్రేడ్ రిప్రజెంటేటివ్ (USTR) కార్యాలయం, భారత్ వంటి రంగాలలో అతిగా ఉత్పత్తి కావడం, బలవంతపు కార్మిక విధానాలపై 'సెక్షన్ 301' విచారణలు ప్రారంభించింది. ఈ ఆరోపణలను భారత్ తీవ్రంగా ఖండిస్తూ, ద్వైపాక్షిక చర్చలకే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని కోరుతోంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు.. ఎదురయ్యే సవాళ్లు

పునఃసమీక్షకు సిద్ధమైన ఈ చర్చలకు ఎన్నో రిస్కులున్నాయి. అమెరికా ప్రభుత్వం తాత్కాలిక, ఏకపక్ష సుంకాలను ఆశ్రయించడం BTA వంటి దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలకు అస్థిర వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తుంది. చైనాతో పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటు, అమెరికాతో మారుతున్న సంబంధాలు భారత్‌ను సంక్లిష్టమైన భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితుల్లో నిలుపుతున్నాయి. USTR సెక్షన్ 301 విచారణలు, BTA చర్చలకు భిన్నంగా, మరింత వాణిజ్య వివాదాలకు దారితీసే ప్రమాదం ఉంది. ఫిబ్రవరి ఒప్పందంలో అమెరికా సుంకాల తగ్గింపు ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుత విచారణలు, అమెరికా ఏకపక్ష చర్యలు న్యాయమైన వాణిజ్య చర్చల ఆశయాలకు విఘాతం కలిగిస్తున్నాయి.

కొత్త వాస్తవాలకు అనుగుణంగా ఒప్పందం

ఏప్రిల్ చర్చల ప్రధాన లక్ష్యం, కొత్త అమెరికా సుంకాల వ్యవస్థ ఆధారంగా వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని సవరించి, తిరిగి రాయడమే. పూర్తి BTA అనేది అంతిమ లక్ష్యమైనా, ప్రస్తుత అమెరికా వాణిజ్య విధానాల పరిధిలోకి ప్రస్తుత ప్రణాళికను తీసుకురావడంపైనే ప్రధాన దృష్టి ఉంటుంది. ఈ చర్చల విజయం, అమెరికా నుంచి మరింత స్పష్టత రావడం, చైనా యొక్క పెరుగుతున్న వాణిజ్య ప్రాముఖ్యతను భారత్-అమెరికా ఎలా సమన్వయం చేసుకుంటాయనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.