అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల రక్షణ కవచం
అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాల్లో (International Trade Agreements) అంతర్లీనంగా ఉండే రక్షణ విధానాలను (Safeguards) భారత్ గట్టిగా నమ్ముతోంది. రష్యా నుంచి చమురు (Russian Oil) కొనుగోళ్ల విషయంలో అమెరికా నుంచి ఒత్తిడి ఎదురైనా, ఈ ఒప్పందాలు "రక్షణాత్మక సర్దుబాట్లకు" (Re-balancing of concessions) అవకాశం కల్పిస్తాయని కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ స్పష్టం చేశారు. ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) నిబంధనల ప్రకారం, ఏదైనా ట్రేడ్ ఒప్పందం వల్ల లభించే ప్రయోజనాలకు ప్రతికూల ప్రభావం పడితే, సర్దుబాట్లు చేసుకునే వెసులుబాటు ఉంటుందని ఆయన వివరించారు.
అమెరికా కండీషన్.. భారత్ వ్యూహం
రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులను నిలిపివేస్తేనే, తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందంలో భాగంగా టారిఫ్ (Tariff) కోతలు విధిస్తామని అమెరికా సూటిగా చెప్పింది. ఒకవేళ భారత్ రష్యా చమురు కొనుగోళ్లను కొనసాగిస్తే, గతంలో విధించిన టారిఫ్ లను తిరిగి అమలు చేసే అవకాశం ఉందని అమెరికా సంకేతాలు ఇచ్చింది. అయితే, భారత్-అమెరికా మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందం (Interim Trade Agreement Framework) ఈ విషయంలో కొంత ఉపశమనాన్ని కల్పించేలా కనిపిస్తోంది.
ఎగుమతిదారులకు తక్షణ ఊరట
భారతదేశం యొక్క శ్రమ-ఆధారిత (Labor-intensive) వస్తువుల ఎగుమతిదారులకు ఈ ఒప్పందం తక్షణమే పెద్ద ఊరటనిచ్చింది. ఇప్పటివరకు 50% ఉన్న టారిఫ్ లను 25% కి తగ్గించారు. రానున్న కొద్ది రోజుల్లోనే ఇది 18% కి మరింత తగ్గుతుందని అంచనా. ఈ పరస్పర టారిఫ్ తగ్గింపుల వల్ల అమెరికాతో మొత్తం వాణిజ్యం గణనీయంగా పెరుగుతుందని, చైనాలాంటి పోటీదారుల కంటే భారత్ కు మెరుగైన పోటీతత్వం లభిస్తుందని, దేశంలోకి పెట్టుబడులు మరింతగా వస్తాయని మంత్రి గోయల్ విశ్వాసం వ్యక్తం చేశారు.
దిగుమతులపై భారత్ నిబద్ధత
అమెరికా నుంచి రాబోయే ఐదేళ్లలో $500 బిలియన్ విలువైన వస్తువులను (శక్తి ఉత్పత్తులు, విమానాలు, విలువైన లోహాలు, టెక్నాలజీ, కోకింగ్ కోల్ వంటివి) దిగుమతి చేసుకుంటామని భారత్ గతంలోనే నిబద్ధత తెలిపింది. భారత్ ప్రస్తుతం అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ అని, ఈ విభాగాల్లో ప్రస్తుతం వార్షికంగా సుమారు $300 బిలియన్ దిగుమతులు చేసుకుంటున్నామని, రాబోయే ఐదేళ్లలో ఇది $2 ట్రిలియన్ కి చేరుతుందని మంత్రి పేర్కొన్నారు. పోటీ ధరలు, నాణ్యత ఆధారంగా అమెరికా నుంచి కొనుగోళ్లను పెంచడం, దిగుమతి వనరులను విస్తృతం చేసుకోవడమే దీని లక్ష్యం.
చమురు మిస్టరీ.. భవిష్యత్ ఆందోళనలు
అన్ని ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, రష్యా చమురు కొనుగోళ్లను ఆపివేస్తేనే 25% యాడ్ వాలరమ్ టారిఫ్ లను రద్దు చేస్తామన్న అమెరికా కార్యనిర్వాహక ఆదేశం (Executive Order) ఒక ఆందోళనగా మిగిలింది. ఒకవేళ దిగుమతులు పునఃప్రారంభమైతే, టారిఫ్ లను తిరిగి విధించవచ్చన్న అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ హెచ్చరికలు కొంత నీలినీడలను అలుముకుంటున్నాయి. అయితే, ఈ ఒప్పందంలోనే ఒక నిబంధన (Clause) ఉంది. ఏ దేశం ఒప్పందం ప్రకారం టారిఫ్ లను మార్చినా, అవతలి దేశం కూడా తన నిబద్ధతలను సవరించుకునే అవకాశం ఉందని ఈ నిబంధన పేర్కొంటోంది. పరిస్థితులు మారినప్పుడు, చర్చల ద్వారా పరిష్కారం కనుగొనడానికి ఇది ఒక మార్గం చూపవచ్చు.