భారత్-యూకే మధ్య కీలకమైన కాంప్రహెన్సివ్ ఎకనామిక్ అండ్ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (CETA) అమలులో ఊహించని అడ్డంకులు ఎదురవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా, యూకే కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన స్టీల్ కోటాలు, టారిఫ్ల కారణంగా ఈ ఒప్పందం కార్యరూపం దాల్చడం ఆలస్యం కానుంది.
అసలేం జరిగింది?
భారతదేశం మరియు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ మధ్య కుదిరిన కాంప్రహెన్సివ్ ఎకనామిక్ అండ్ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (CETA) అమలులోకి రావడానికి సిద్ధమవుతుండగా, చివరి నిమిషంలో కొన్ని కీలక అడ్డంకులు ఏర్పడ్డాయి. భారత వాణిజ్య మంత్రి పీయూష్ గోయల్, యూకే బిజినెస్ అండ్ ట్రేడ్ సెక్రటరీ పీటర్ కైల్ మధ్య జరిగిన ఉన్నత స్థాయి వర్చువల్ మీటింగ్లో ఈ విషయాలపై చర్చ జరిగింది. 2025లో సంతకాలు జరిగిన ఈ ఒప్పందం, ఇరు దేశాల వాణిజ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచుతుందని భావించారు. అయితే, ప్రస్తుతం కొన్ని సమస్యలు ఈ ఒప్పందం అమలును నిలిపివేస్తున్నాయి.
స్టీల్ సంక్షోభం
ఈ ఒప్పందం అమలును అడ్డుకుంటున్న ప్రధాన సమస్య యూకే ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన స్టీల్ దిగుమతులపై కొత్త 'సేఫ్గార్డ్ చర్యలు'. జూలై 1, 2026 నుండి, యూకే స్టీల్ దిగుమతులపై కోటాను 60% తగ్గించడంతో పాటు, ఆ కోటాను దాటిన దిగుమతులపై 50% అదనపు టారిఫ్ విధించాలని యోచిస్తోంది. భారతీయ ఎగుమతిదారులకు ఇది పెద్ద దెబ్బ, ఎందుకంటే యూకేకి భారతదేశం నుండి జరిగే స్టీల్, ఇనుము ఎగుమతులు వార్షికంగా దాదాపు $900 మిలియన్ల విలువైనవి.
ఈ పరిమితులు CETA కింద చర్చించిన వాణిజ్య ప్రయోజనాలను దెబ్బతీస్తాయని పరిశ్రమ నిపుణులు, అధికారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. దీనితో పాటు, 2027 నుండి యూకే 'కార్బన్ బోర్డర్ అడ్జస్ట్మెంట్ మెకానిజం' (CBAM) కూడా స్టీల్, అల్యూమినియం, రసాయనాల వంటి ఎమిషన్-ఇంటెన్సివ్ ఎగుమతులపై ప్రభావం చూపనుంది.
ఒప్పందం అమలు ఎందుకు ముఖ్యం?
CETA ఒప్పందం లక్ష్యం - భారతదేశం నుండి యూకేకి జరిగే ఎగుమతుల్లో 99% పైగా ఉత్పత్తులపై సుంకాలను తగ్గించి, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని భారీగా పెంచడం. దీని వల్ల టెక్స్టైల్స్, లెదర్, మెరైన్ ప్రొడక్ట్స్, రత్నాలు, ఆభరణాల వంటి రంగాలకు తక్షణ ప్రయోజనాలు కలుగుతాయని భావించారు. యూకేకి కూడా ఇండియన్ మార్కెట్లలోకి స్పిరిట్స్, ఆటోమొబైల్స్, యంత్ర పరికరాల ఎగుమతులకు మార్గం సుగమం అవుతుంది.
వ్యాపార సంస్థలు, ఎగుమతిదారులు ఈ సుంకాల తగ్గింపుల కోసం సిద్ధమవుతున్న నేపథ్యంలో, ప్రస్తుత జాప్యం సరఫరా గొలుసులకు (Supply Chains) అనిశ్చితిని సృష్టిస్తోంది.
పెట్టుబడిదారులకు ఏం సంకేతాలు?
పెట్టుబడిదారులకు ఇక్కడ గమనించాల్సిన ముఖ్య విషయం ఏమిటంటే, ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయడం ఒక దశ అయితే, దానిని అమలు చేయడం మరో సంక్లిష్టమైన దశ. యూకే తమ దేశీయ స్టీల్ పరిశ్రమను రక్షించుకోవాలనే ప్రయత్నంలో తీసుకున్న ఈ రక్షణవాద చర్యలు (Protectionist Measures) ఘర్షణకు దారితీస్తున్నాయి. అయితే, ఇరు ప్రభుత్వాలు ఈ సమస్యలకు 'సృజనాత్మక పరిష్కారాలు' కనుగొనేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయని అధికారులు చెబుతున్నారు. స్టీల్, కార్బన్ సంబంధిత సమస్యలు పరిష్కారం అయ్యేంత వరకు, తయారీ, ఎగుమతి రంగాల్లోని కంపెనీలకు CETA వల్ల తక్షణ వాణిజ్య ప్రయోజనాలు ఆలస్యం కానున్నాయి.
పెట్టుబడిదారులు ఏం గమనించాలి?
స్టీల్ సేఫ్గార్డ్ మినహాయింపులు, CBAM ప్రభావంపై అధికారిక ప్రకటనలు అత్యంత కీలకం. ఒప్పందం ఎప్పుడు పూర్తిగా అమలులోకి వస్తుందనే దానిపై వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ నుండి వచ్చే అప్డేట్లను పెట్టుబడిదారులు గమనించాలి. యూకే, భారతదేశానికి ప్రత్యేక కోటాను లేదా ఇతర వెసులుబాట్లను కల్పిస్తే, అది స్టీల్ రంగానికి సానుకూల సంకేతం అవుతుంది. అలాగే, ఈ సమస్యలతో పాటు ఇతర వాణిజ్య సాంకేతిక అంశాలను పరిష్కరించేందుకు ఉద్దేశించిన జాయింట్ ఎకనామిక్ అండ్ ట్రేడ్ కమిటీ (JETCO) సమావేశాల గురించి కూడా ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకోవడం మంచిది.
