భారత్ కొత్త వాణిజ్య వ్యూహం
కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రి పియూష్ గోయల్ నేతృత్వంలో, భారతదేశం ప్రపంచ వాణిజ్యంలో తన స్థానాన్ని మరింత పటిష్టం చేసుకోవడానికి ప్రణాళికలు రచిస్తోంది. ఈ వ్యూహంలో భాగంగా, సుమారు 20 కొత్త దేశాలతో ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్లు (FTAs) కుదుర్చుకోవడానికి చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ప్రస్తుతానికి 38 అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో ఇప్పటికే ఒప్పందాలున్నాయి.
ఈసారి, భారతీయ పరిశ్రమలకు ప్రత్యక్ష పోటీ తక్కువగా ఉండే, అధిక ఆదాయం కలిగిన దేశాలపైనే ప్రధానంగా దృష్టి సారిస్తున్నారు. దీని ద్వారా గ్లోబల్ ట్రేడ్ లో దాదాపు రెండు వంతులు (two-thirds) వాటాను సులభంగా చేరుకోవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఇప్పటికే గల్ఫ్ కోఆపరేషన్ కౌన్సిల్ (GCC), యురేషియన్ ఎకనామిక్ ఏరియా, ఇజ్రాయెల్ వంటి ప్రాంతాలతో చర్చలు సాగుతున్నాయి.
దేశీయ మౌలిక సదుపాయాలకు భారీ పెట్టుబడులు
ఈ వాణిజ్య ఒప్పందాలకు అండగా నిలిచేలా, మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో ప్రభుత్వం భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతోంది. ₹2 లక్షల కోట్లతో దేశవ్యాప్తంగా ఒకే రకమైన విద్యుత్ గ్రిడ్ (Unified Power Grid) ఏర్పాటు చేయనున్నారు. దీనివల్ల 24 గంటల విద్యుత్ సరఫరా, స్థిరమైన ధరలు అందుబాటులోకి వస్తాయి. ఇది పరిశ్రమలకు, డేటా సెంటర్లకు ఎంతో కీలకం.
అలాగే, 5G నెట్వర్క్ల వేగవంతమైన విస్తరణ, తక్కువ డేటా ఖర్చులు వ్యాపారాలకు డిజిటల్ సాధనాల వాడకాన్ని మరింత పెంచుతాయి. మరోవైపు, MSME (సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు) వర్గీకరణను మార్చారు. ఎగుమతి ఆదాయాన్ని ఇందులో చేర్చకపోవడంతో, చిన్న వ్యాపారాలు మరింతగా వృద్ధి చెంది, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలోకి సులభంగా ప్రవేశించే అవకాశం ఉంది.
గత అనుభవాలు, భవిష్యత్ సవాళ్లు
గతంలో కొన్ని FTA ఒప్పందాల వల్ల వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) పెరగడం, దేశీయ పరిశ్రమలపై దిగుమతుల ఒత్తిడి పెరగడం వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నారు. అయితే, ఈసారి జాగ్రత్తగా, పోటీ లేని మార్కెట్లను ఎంచుకోవడం ద్వారా ఆ రిస్క్లను తగ్గించాలని చూస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, విదేశీ కంపెనీల నుండి పోటీ, మధ్య ఆసియాలో రాజకీయ అనిశ్చితి వంటివి కొన్ని అడ్డంకులు సృష్టించవచ్చు.
'వికసిత భారత్ @2047' లక్ష్యం
2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారాలనే 'వికసిత భారత్' లక్ష్యానికి ఈ వాణిజ్య వ్యూహం కీలకం. 2047 నాటికి భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ $30 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఈ వృద్ధిలో ఎగుమతులు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.