భారత్ కీలక వాణిజ్య అడుగులు: ఒమన్ తో FTA **జూన్ 2026** నాటికి, చిలీతో ఖనిజాల ఒప్పందం!

భారతదేశం తన ఆర్థిక బలాన్ని పెంచుకోవడానికి, సరఫరా గొలుసులో (Supply Chain) ఉన్న రిస్కులను తగ్గించుకోవడానికి గట్టి ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. ఈ క్రమంలో, ఒమన్ దేశంతో చారిత్రాత్మకమైన సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA) జూన్ 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తుంది. దీనితో భారత్ ఎగుమతుల్లో 98.08% వరకు సుంకాలు (Duties) లేకుండా ఒమన్ మార్కెట్లోకి ప్రవేశించవచ్చు. ఇంజనీరింగ్ వస్తువులు, ఫార్మా, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, టెక్స్‌టైల్స్, రసాయనాలు వంటి రంగాలకు ఇది మంచి అవకాశాలను సృష్టిస్తుంది. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఒమన్ తో ద్విపాక్షిక వాణిజ్యం సుమారు $10.61 బిలియన్ కు చేరింది, ఈ ఒప్పందంతో ఇది మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.

ఇదే సమయంలో, భారతదేశం చిలీ దేశంతో స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) కోసం కూడా కీలక చర్చలు జరుపుతోంది. చిలీలో లిథియం, కాపర్, కోబాల్ట్, రేనియం వంటి కీలక ఖనిజాల నిల్వలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. ఇవి భారతదేశం యొక్క ఎలక్ట్రిక్ వెహికల్ (EV), ఎలక్ట్రానిక్స్, గ్రీన్ ఎనర్జీ రంగాలకు అత్యవసరం. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులో (Global Supply Chain) నెలకొన్న అనిశ్చితి, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల (Geopolitical Tensions) నేపథ్యంలో, ఈ ఖనిజాల సేకరణ 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' (Self-Reliant India) ప్రణాళికకు అత్యంత ముఖ్యం.

భారతదేశం బ్యాటరీల కోసం అవసరమైన లిథియం వంటి ఖనిజాలపై దిగుమతి ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి, 2025లో ₹16,300 కోట్ల బడ్జెట్ తో జాతీయ కీలక ఖనిజాల మిషన్ (National Critical Minerals Mission) ను ప్రారంభించింది. చైనా వంటి దేశాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడానికి, భారతదేశం రష్యా, బ్రెజిల్, అర్జెంటీనా, ఆస్ట్రేలియాతో కూడా ఖనిజాల కోసం చర్చలు జరుపుతోంది.

ఈ వాణిజ్య చర్యలు, 2030-31 నాటికి భారతదేశం తన మొత్తం ఎగుమతులను $2 ట్రిలియన్ కు (వస్తువులు, సేవలలో ఒక్కోటి $1 ట్రిలియన్) చేరుకోవాలనే లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి తోడ్పడతాయి.

అయితే, ఈ ఒప్పందాల అమలులో కొన్ని సవాళ్లు ఉన్నాయి. భారతదేశం-చిలీ FTA చర్చల్లో ధరలు, పర్యావరణ నిబంధనలు, స్థానిక కంటెంట్ వంటి అంశాలపై విభేదాలు తలెత్తవచ్చు. అంతేకాకుండా, కీలక ఖనిజాల దిగుమతులపై, వాటి ప్రాసెసింగ్, రిఫైనింగ్ మౌలిక సదుపాయాలపై భారతదేశం ఇంకా ఆధారపడి ఉంది. ప్రపంచ ఆర్థిక మందగమనం, వాణిజ్య రక్షణవాదం, భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత వంటివి కూడా $2 ట్రిలియన్ ఎగుమతి లక్ష్యానికి ఆటంకం కలిగించవచ్చు.

భారతదేశం తన వాణిజ్య వ్యూహాన్ని వ్యూహాత్మక వనరుల సేకరణ, మార్కెట్ విస్తరణపై కేంద్రీకరిస్తోంది. 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' సాధన, ఎగుమతి లక్ష్యాలు, కీలక ఖనిజాల మిషన్ వంటివి మరింత స్వయం సమృద్ధి, ఆర్థిక స్థిరత్వం దిశగా భారత ప్రయాణాన్ని సూచిస్తున్నాయి.