ఇండియా-యూరోప్ FTA: కీలక ఒప్పందం.. కానీ విద్యార్థుల వీసాపైనే భవిష్యత్తు!

MFN హోదా: విద్యార్థుల కదలికపైనే భవిష్యత్తు!

ఇండియా-యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) మధ్య కుదిరిన తాజా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) ముసాయిదాలో, సేవల వ్యాపారం (Services Trade) కోసం 5 సంవత్సరాల 'మోస్ట్ ఫేవరర్డ్ నేషన్' (MFN) నిబంధన ఒక ముఖ్యమైన అంశం. దీని ప్రకారం, ఇరు దేశాలు ఇతర దేశాలకు ఇచ్చే వాణిజ్య ప్రయోజనాలను ఒకరికొకరు కూడా అందించుకోవాలి. అయితే, ఈ MFN హోదా కేవలం సుంకాల తగ్గింపులకే పరిమితం కాదు. దీనిని 5 సంవత్సరాల తర్వాత పొడిగించాలంటే, EU దేశాల్లో భారతీయ విద్యార్థుల ప్రవేశం, నివాసం, ఉద్యోగ అవకాశాలను సులభతరం చేయడంతో పాటు, సామాజిక భద్రతా ఒప్పందాలను (Social Security Agreements) ఖరారు చేయడంలో భారత్ పురోగతి చూపించాల్సి ఉంటుంది. ఈ నిబంధన ద్వారా, మానవ వనరుల కదలిక, సామాజిక సంక్షేమ ఒప్పందాలను ప్రోత్సహించాలని EU భావిస్తోంది.

పునరుద్ధరణ విధానం: సమీక్ష కీలకం

ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చిన 4వ సంవత్సరం లో, ఒక ఉన్నత స్థాయి సంయుక్త కమిటీ ఈ అంశాలపై సమగ్ర సమీక్ష నిర్వహిస్తుంది. EU దేశాల్లో భారతీయ విద్యార్థుల ప్రవేశం, నివాసం, పని హక్కులు, అలాగే సామాజిక భద్రతా ఒప్పందాల పురోగతిని ఈ కమిటీ పరిశీలిస్తుంది. ఈ సమీక్ష ఆధారంగానే, MFN హోదాను పొడిగించాలా వద్దా అనే దానిపై నిర్ణయం తీసుకుంటారు. ఈ చర్చలు దాదాపు 20 సంవత్సరాల తర్వాత కొలిక్కి రావడం విశేషం.

వ్యాపార గణాంకాలు.. కార్బన్ టాక్స్ రిస్క్

ఇండియా, EU మధ్య వస్తువుల వ్యాపారం 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సుమారు $136.54 బిలియన్లు ఉండగా, సేవల వ్యాపారం 2024లో $83.10 బిలియన్లకు చేరుకుంది. ఈ FTAతో EU తన సుంకాలలో 90% కంటే ఎక్కువ, భారత్ 86% సుంకాలపై తగ్గింపునకు అంగీకరించాయి. IT, బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్స్ వంటి రంగాల్లో అవకాశాలు మెరుగుపడతాయి. అయితే, EU యొక్క 'కార్బన్ బోర్డర్ అడ్జస్ట్‌మెంట్ మెకానిజం' (CBAM) ఒక పెద్ద సవాలుగా మిగిలింది. దీని ప్రకారం, భారత్ నుంచి యూరప్‌కు వెళ్లే స్టీల్, అల్యూమినియం వంటి కార్బన్-ఇంటెన్సివ్ ఉత్పత్తులపై EU కొత్త కార్బన్ పన్నులు విధించే అవకాశం ఉంది. ఇది FTA ద్వారా లభించే సుంకాల తగ్గింపు ప్రయోజనాలను తుడిచిపెట్టేయవచ్చు.

అనిశ్చితి, సవాళ్లు

MFN హోదా పొడిగింపు అనేది విద్యార్థుల కదలిక, సామాజిక భద్రతా ఒప్పందాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ రంగాల్లో భారత్ పురోగతి చూపించకపోతే, 5 సంవత్సరాల తర్వాత ఈ ప్రయోజనాలు రద్దయ్యే ప్రమాదం ఉంది. దీనితో వ్యాపారులు అధిక సుంకాలు చెల్లించాల్సి వస్తుంది. CBAM కూడా భారతీయ ఎగుమతిదారులకు, ముఖ్యంగా చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) పెద్ద సవాలుగా మారింది. కార్బన్ లెక్కలను సరిగ్గా నిర్వహించడం, మార్కెట్ నుంచి వెలికిపోవడం వంటి సమస్యలు తలెత్తవచ్చు.

భవిష్యత్ అంచనాలు

MFN హోదా 5 సంవత్సరాల తర్వాత కొనసాగాలంటే, 4వ సంవత్సరం నాటి సమీక్షలో విద్యార్థుల కదలిక, సామాజిక భద్రతా ఒప్పందాలపై భారత్ సాధించే పురోగతి కీలకం కానుంది. ఈ FTA వస్తువులు, సేవలు, డిజిటల్ వాణిజ్యం, పెట్టుబడులతో కూడిన ఒక సమగ్ర భాగస్వామ్యం. అయితే, CBAM వంటి బాహ్య నిబంధనలను అధిగమించడం, లక్ష్యాలను చేరుకోవడం ఈ ఒప్పందం పూర్తి సామర్థ్యాన్ని బయటకు తీసుకురావడానికి అత్యవసరం.