Whalesbook
ఎగుమతుల పెంపుపై ఇండియా ఫోకస్
రష్యా నేతృత్వంలోని యురేషియన్ ఎకనామిక్ యూనియన్ (EAEU) తో సమగ్రమైన ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (FTA) కోసం ఇండియా తన ప్రయత్నాలను కొనసాగిస్తోంది. ఈ చర్చల తదుపరి రౌండ్ జూన్ 2026 లో మాస్కోలో జరగనుంది. ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితి, అమెరికా టారిఫ్ల నేపథ్యంలో, ఇండియా తన ఎగుమతి మార్కెట్లను విస్తరించుకోవడానికి ఇది ఒక వ్యూహాత్మక ముందడుగు. ఆగస్టు 2025 లో సంతకం చేసిన 'టర్మ్స్ ఆఫ్ రిఫరెన్స్' ఆధారంగా ఈ చర్చలు జరుగుతాయి. ముఖ్యంగా MSMEలు, రైతులు, మత్స్యకారులకు మార్కెట్ యాక్సెస్ పెంచడంపై దృష్టి సారిస్తారు. 2030 నాటికి ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని $100 బిలియన్ కి పెంచాలనేది ఈ ఒప్పందం ముఖ్య లక్ష్యం.
వాణిజ్య లోటును తగ్గించే ప్రయత్నం
ఇండియా, EAEU దేశాల మధ్య వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) ప్రస్తుతం $59 బిలియన్ గా ఉంది. 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రష్యా నుండి ఇండియా దిగుమతులు సుమారు $63.84 బిలియన్ చేరగా, ఇండియా ఎగుమతులు కేవలం $4.88 బిలియన్ గానే ఉన్నాయి. ఈ దిగుమతుల్లో ఎక్కువ భాగం ముడి చమురే (Crude Oil). రష్యా ఎగుమతుల్లో సుమారు 80% ముడి చమురే ఉండటం గమనార్హం. ఈ వాణిజ్య లోటును తగ్గించి, ఫార్మా, టెక్స్టైల్స్, మెషినరీ, ఫుడ్ వంటి రంగాల్లో ఎగుమతులను పెంచాల్సిన అవసరం ఉంది.
సంక్లిష్టమైన అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు
ఈ FTA చర్చలు ప్రస్తుత సంక్లిష్టమైన భౌగోళిక, ఆర్థిక పరిస్థితుల నేపథ్యంలో జరుగుతున్నాయి. రష్యాపై ఆంక్షల కారణంగా, చైనా వంటి దేశాలతో దాని వాణిజ్యం భారీగా పెరిగింది (2024 లో $245 బిలియన్). అదే సమయంలో, ఇండియా కూడా యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) తో జనవరి 2026 లో ఒక పెద్ద FTA కుదుర్చుకుంది. రష్యా, కజకిస్తాన్, అర్మేనియా, బెలారస్, కిర్గిజిస్తాన్ దేశాలతో కూడిన EAEU బ్లాక్ సుమారు $6.5 ట్రిలియన్ GDP కలిగిన మార్కెట్ ను అందిస్తుంది. అయితే, EAEU ఒక కస్టమ్స్ యూనియన్ గా ఉండటం వల్ల, సేవలు (Services) వంటివాటిని FTA లో చేర్చడం కష్టమవుతుంది. ఇండియా గతంలో ఇరాన్, వియత్నాం, సింగపూర్, సెర్బియాతో FTAలు కుదుర్చుకుంది.
ప్రధాన అడ్డంకులు
ఆశాజనకమైన లక్ష్యాలు ఉన్నప్పటికీ, ఈ ఒప్పందం వేగంగా ముందుకు సాగడానికి అనేక అడ్డంకులు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా వ్యవసాయ, మత్స్య ఉత్పత్తులపై, అలాగే ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆటోమోటివ్, ఫార్మా రంగాలపై 65 కంటే ఎక్కువ నాన్-టారిఫ్ బారియర్స్ (NTBs) ఉన్నాయని ఇండియా గుర్తించింది. వీటిలో క్లిష్టమైన రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియలు, మార్కెట్ యాక్సెస్ పరిమితులు, రష్యన్, యూరోపియన్ ప్రమాణాలతో విరుద్ధంగా ఉన్న నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఈ NTB లను తొలగించడానికి రష్యా ఎంతవరకు సుముఖత చూపుతుందనేది కీలకం. EAEU కస్టమ్స్ యూనియన్ నిర్మాణం వల్ల, సేవలు, పెట్టుబడులకు సంబంధించిన అంశాలు ప్రధాన FTA నుండి వేరుగా ఉంటాయి. బంగారం, విలువైన లోహాలు వంటి సున్నితమైన రంగాలను తొలి చర్చల నుండి ఇండియా మినహాయించడం, ఈ ప్రక్రియ నెమ్మదిగా సాగే అవకాశాన్ని సూచిస్తోంది. అలాగే, పశ్చిమ దేశాలు ఇండియా-రష్యా వాణిజ్యాన్ని నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి.
భవిష్యత్ కార్యాచరణ
నాన్-టారిఫ్ సమస్యలను పరిష్కరించడం, వస్తువుల FTAను ముందుకు తీసుకెళ్లడం ప్రధాన ఎజెండాగా ఉంది. స్థానిక కరెన్సీలలో వాణిజ్యాన్ని పరిష్కరించుకోవడానికి, కార్మికుల కదలికలకు సంబంధించిన ఒప్పందాలు కూడా పురోగతిలో ఉన్నాయి. ఈ పరిణామాలు, FTA చర్చలతో పాటు, ఆర్థిక సంబంధాలను మరింతగా పెంచుకోవాలనే నిబద్ధతను చూపుతున్నాయి. అయితే, $100 బిలియన్ ట్రేడ్ లక్ష్యం, వాణిజ్య లోటు, NTB లను సమర్థవంతంగా అధిగమించడంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.