భారత్, కెనడా దేశాల మధ్య వాణిజ్య ఒప్పందంపై చర్చలు మూడవ దశకు చేరుకున్నాయి. 2026 నాటికి ఈ ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేయాలని ఇరు దేశాలు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. అయితే, ఈసారి ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్యం **$7.95 బిలియన్లకు** పడిపోవడంతో, ఆర్థిక సహకారాన్ని తిరిగి పుంజుకోవాలనే ప్రయత్నాలు ఊపందుకున్నాయి.
వాణిజ్య ఒప్పందం దిశగా అడుగులు
కెనడాలోని ఒట్టావాలో జరిగిన ఐదు రోజుల చర్చల అనంతరం, ఇరు దేశాల అధికారులు 2026 జులై 10న మూడవ రౌండ్ చర్చలను ముగించారు. కాంప్రిహెన్సివ్ ఎకనామిక్ పార్ట్నర్షిప్ అగ్రిమెంట్ (CEPA)ను ఖరారు చేసే దిశగా ఈ చర్చలు సాగాయి. వస్తువులు, సేవల వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేయడానికి ఒక ఫ్రేమ్వర్క్ను రూపొందించడం, మేధో సంపత్తి హక్కులు, మూలం నియమాలు (Rules of Origin), ఆహార, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ప్రమాణాలపై చర్చలు కేంద్రీకరించబడ్డాయి.
దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు
2030 నాటికి ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని $50 బిలియన్లకు చేర్చాలనేది రెండు దేశాల ప్రతిష్టాత్మక లక్ష్యం. ఈ ఒప్పందాన్ని ఈ సంవత్సరం చివరి నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. భారతీయ వ్యాపారాలకు, ముఖ్యంగా ఫార్మాస్యూటికల్స్, ఇనుము, ఉక్కు, సీఫుడ్ వంటి ఎగుమతి రంగాలకు అడ్డంకులను తగ్గించే అవకాశం ఉంది. కెనడాకు, ఈ ఒప్పందం ద్వారా భారతదేశంలోకి వ్యవసాయోత్పత్తులు, ఖనిజాల దిగుమతికి మార్గం సుగమం అవుతుందని భావిస్తున్నారు.
ఆర్థిక పరిస్థితులు, వాణిజ్య పనితీరు
ఈ చర్చలు జరుగుతున్న సమయంలో, ఇరు దేశాల మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలు ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 8.22% తగ్గి, $7.95 బిలియన్లకు చేరుకుంది. అంతకుముందు సంవత్సరం ఇది $8.66 బిలియన్లుగా నమోదైంది. భారతీయ ఎగుమతులు $4.67 బిలియన్లు ఉండగా, కెనడా నుంచి దిగుమతులు $3.28 బిలియన్లుగా నమోదయ్యాయి. మారుతున్న ప్రపంచ వాణిజ్య పరిస్థితులకు అనుగుణంగా, ఈ తగ్గుదలను అధిగమించడానికి ఇరు దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.
సేవల రంగంలో వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత
వస్తువుల రవాణాతో పాటు, సేవల రంగంలో అడ్డంకులను తగ్గించడం కూడా ఈ ఒప్పందం లక్ష్యం. టెలికమ్యూనికేషన్స్, కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామింగ్, ఇతర వ్యాపార సేవలలో భారతదేశం యొక్క పోటీతత్వం చర్చల్లో కీలక అంశం. కెనడాలో పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయ ప్రవాసులు, 425,000 మందికి పైగా భారతీయ విద్యార్థులు ఉండటంతో, వృత్తిపరమైన కదలికలను, వ్యాపార సహకారాన్ని ప్రోత్సహించడానికి నియంత్రణ వాతావరణాన్ని సమన్వయం చేసుకోవడంలో ఆసక్తి ఉంది. భవిష్యత్తులో జరిగే చర్చల పురోగతిని, ముఖ్యంగా సేవా రంగంపై తుది ఒప్పందం, అమలు కాలక్రమంపై పెట్టుబడిదారులు, వ్యాపారాలు నిశితంగా గమనించాలి. ఇటీవల తగ్గిన వాణిజ్య పరిమాణాన్ని ఈ ఒప్పందం తిరిగి పెంచగలదా, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులకు స్థిరమైన విధాన వాతావరణాన్ని అందించగలదా అనేది కీలకం.