అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడంలో భారత్, చైనాలు కీలక పాత్ర పోషించాలని మాజీ అమెరికా సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్ హిల్లరీ క్లింటన్ పిలుపునిచ్చారు. అదే సమయంలో, ఇరాన్పై అమెరికా ట్రెజరీ 'Operation Economic Outcast' పేరుతో కఠినమైన ఆంక్షలను ప్రకటించడం గ్లోబల్ మార్కెట్లలో ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను చల్లార్చడానికి భారత్, చైనాలు డిప్లొమాటిక్ ఛానల్స్గా వ్యవహరించాలని హిల్లరీ క్లింటన్ సూచించారు. ఇరాన్ నుండి ఇంధనాన్ని దిగుమతి చేసుకునే ప్రధాన దేశాలు కాబట్టి, ఆ దేశంపై ఆర్థిక ఒత్తిడి తీసుకురావడంలో భారత్, చైనాల పాత్ర కీలకం అని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. తద్వారా 'స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్'ను తిరిగి తెరిపించేలా ఇరాన్ను ఒప్పించవచ్చని ఆమె భావిస్తున్నారు.
అమెరికా కొత్త ఆంక్షలు: 'Operation Economic Outcast'
శాంతి చర్చలు విఫలం కావడంతో, అమెరికా ప్రభుత్వం కొత్తగా 'Operation Economic Outcast'ను ప్రారంభించింది. అమెరికా ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెస్సెంట్ దీనిని వెల్లడించారు. షిప్పింగ్, ఏవియేషన్, గోల్డ్, క్రిప్టోకరెన్సీ వంటి 5 కీలక రంగాలే లక్ష్యంగా ఈ ఆంక్షలు ఉండనున్నాయి. ఇరాన్తో వ్యాపార సంబంధాలు కొనసాగించే దేశాలపై కూడా 'సెకండరీ శాంక్షన్స్' (Secondary Sanctions) విధించే ప్రమాదం ఉంది.
గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లపై ప్రభావం
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే క్రూడ్ ఆయిల్లో దాదాపు 20% వాటా స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ మీదుగానే వెళ్తుంది. ఈ మార్గంలో అంతరాయం ఏర్పడితే, ఇంధన ధరలు భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇది ఇన్ఫ్లేషన్ (ద్రవ్యోల్బణం)పై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.
భారత్ ముందున్న సవాళ్లు
ఇంధన దిగుమతుల కోసం ఇరాన్పై ఆధారపడటం భారత్కు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైనది. అయితే, అమెరికా విధిస్తున్న కొత్త ఆంక్షల వల్ల అంతర్జాతీయ వ్యాపారాలు చేస్తున్న భారతీయ కంపెనీలు రిస్క్లో పడవచ్చు. డాలర్ ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ నుండి వెలివేయబడకుండా ఉండేందుకు, ఇంధన దిగుమతులను తగ్గించుకోవాల్సిన పరిస్థితి రావచ్చు. ఇది మన దేశ కరెంటు అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) మరియు ఆర్థిక స్థిరత్వంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.