బంగ్లాదేశ్ లో ఆర్థిక కష్టాలు
ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్రమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. దేశ వృద్ధి మందగించడం, ద్రవ్యోల్బణం 9.5% స్థాయికి చేరడం, రుణ భారంతో సతమతమవుతోంది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో వచ్చిన మార్పులు, ముఖ్యంగా మహమ్మారి అనంతర సరఫరా గొలుసు సమస్యలు, అమెరికా ద్రవ్య విధాన కఠినతరం కావడం వంటివి దేశ దశాబ్ద కాలపు వృద్ధిని దెబ్బతీశాయి. జూన్ 2024 నాటికి ద్రవ్యోల్బణం 9.5% వద్ద ఉన్నప్పటికీ, ఎగుమతులు పుంజుకున్నప్పటికీ, విదేశాల నుంచి పంపే డబ్బు (Remittances) తగ్గింది. గత తాత్కాలిక ప్రభుత్వం హయాంలో దేశం రుణ వలయంలోకి జారిపోయింది. ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు గత 11 ఏళ్ల కనిష్టానికి పడిపోయాయి. బ్యాంకుల్లో ప్రైవేట్ రంగానికి ఇచ్చే రుణాలు తీవ్రంగా అణిచివేయబడ్డాయి. దీంతో ఆర్థిక కార్యకలాపాలు మందగించి, వస్తువుల సరఫరాలో లోటు ఏర్పడింది.
జీడీపీ, ఉపాధి రంగాలపై ప్రభావం
దేశ జీడీపీ వృద్ధి 2023-24 లో 4.22% కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, 2024-25 నాటికి 3.5% కంటే తక్కువకు పడిపోయిందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. దీనికి తోడు, ఉద్యోగ నష్టాలు పెరిగి, పేదరికం అధికమైంది. కొత్త ప్రధాని తారిఖ్ రెహమాన్, ఎన్నికల హామీలు నెరవేర్చాల్సిన ఒత్తిడితో పాటు, ఇరాన్ సంక్షోభం వంటి బాహ్య శక్తుల ప్రభావంతో.. దేశంలో తిరిగి క్రమశిక్షణ తీసుకురావాల్సిన క్లిష్టమైన పనిని ఎదుర్కొంటున్నారు. దిగుమతులపై ఆధారపడే ఆర్థిక వ్యవస్థలో, ప్రస్తుత ఖర్చులను అప్పుల ద్వారానే భరిస్తున్నారంటే పరిస్థితి ఎంత క్లిష్టంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.
అనుసంధానం, వ్యాపార పరిష్కారాలు
ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడానికి, సంక్షోభాన్ని నివారించడానికి భారతదేశంతో బలమైన సంబంధాలను పునరుద్ధరించడమే తక్షణ అవసరమని విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు. భారతదేశంలోని ఈశాన్య ప్రాంతం ద్వారా దిగుమతులపై ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించాలని వారు కోరుతున్నారు. సబ్రూమ్ రైలు అనుసంధానంతో కూడిన టెర్మినల్, కోల్కతా - ఢాకా మధ్య రైలు ఆధారిత కంటైనర్ల రవాణా కోసం పద్మా బ్రిడ్జిని పూర్తి స్థాయిలో అందుబాటులోకి తేవడం వంటి ప్రాజెక్టులను వేగవంతం చేయడం ద్వారా రవాణా ఖర్చులను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు, సమయాన్ని ఆదా చేయవచ్చు. ఢాకాకు గాలి-కార్గో రవాణాను ఢిల్లీ ద్వారా తిరిగి తెరవడం, ఇండియా-బంగ్లాదేశ్ డీజిల్ పైప్లైన్ను ఢాకా వరకు విస్తరించడం వంటివి ఈ కష్టకాలంలో అత్యవసర చర్యలుగా ప్రతిపాదించబడ్డాయి.
భౌగోళిక రాజకీయాల్లో మార్పు
గతంలో భారతదేశ వ్యతిరేక మాటలు మాట్లాడిన వైఖరిని పక్కనబెట్టి, కొత్త ప్రభుత్వం భారతదేశంతో సత్సంబంధాలను కొనసాగించడానికి సుముఖత చూపడం సానుకూల పరిణామంగా కనిపిస్తోంది. సుసంపన్నమైన, అభివృద్ధి చెందిన బంగ్లాదేశ్ భారతదేశానికి తక్కువ భద్రతాపరమైన ఆందోళన కలిగిస్తుంది. తద్వారా ఇరు దేశాలకు ఆర్థికంగా మరింత దగ్గరవ్వడం ఒక గెలుపు-గెలుపు (Win-Win) పరిస్థితిగా పరిగణించబడుతోంది.
