భారత్ లో మోటార్ క్లెయిమ్స్ సంక్షోభం: ₹96,000 కోట్లు నిలిచిపోయాయి.. బాధితులకు ఇక్కట్లు!

అసలు కథేంటి?

ప్రమాద బాధితులకు అండగా నిలవాల్సిన మోటార్ ఇన్సూరెన్స్ వ్యవస్థ, ప్రస్తుతం వారిని ఆర్థికంగా మరింత ఇబ్బందుల పాలు చేస్తోంది. ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలు ప్రీమియంల రూపంలో భారీ మొత్తాలను వసూలు చేస్తున్నా, క్లిష్టమైన లీగల్ ప్రక్రియలు, అనంతమైన జాప్యాల వల్ల పరిహారం సకాలంలో బాధితులకు అందడం లేదు. దీంతో, వారు మధ్యవర్తుల చేతిలో మోసపోతున్నారు.

₹96,000 కోట్ల నిలిచిపోయిన పరిహారం

భారతదేశంలోని మోటార్ యాక్సిడెంట్ క్లెయిమ్స్ ట్రిబ్యునల్స్ (MACTs) వద్ద దాదాపు 10 లక్షలకు పైగా క్లెయిమ్స్ పెండింగ్ లో ఉన్నాయి. వీటి విలువ ఏకంగా ₹96,000 కోట్లు. ముఖ్యంగా మరణాలు, తీవ్ర గాయాలకు సంబంధించిన ఈ కేసులు, బాధితుల కుటుంబాలకు ఆర్థికంగా ఎంతో ఉపకరించేవి.

ప్రీమియంలు వస్తున్నాయ్.. చేతికి చేరట్లేదు!

2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, భారతీయ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలు థర్డ్-పార్టీ మోటార్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంల ద్వారా ₹58,000 కోట్లకు పైగా వసూలు చేశాయి. క్లెయిమ్స్ రేషియో దాదాపు 88% ఉంది. అంటే, చెల్లించడానికి కంపెనీల వద్ద నిధులు పుష్కలంగానే ఉన్నాయి. కానీ, ఈ డబ్బు బాధితుల చేతికి చేరేసరికి 3 నుంచి 5 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయం పడుతోంది. సమస్య డబ్బు లేకపోవడం కాదు, క్లెయిమ్స్ ప్రక్రియ చాలా నెమ్మదిగా ఉండటమే.

రెడ్ టేప్.. మధ్యవర్తులకు దారి

వాహన డ్యామేజ్ క్లెయిమ్స్ లా కాకుండా, థర్డ్-పార్టీ క్లెయిమ్స్ కోర్టుల ప్రమేయంతో జరుగుతాయి. మొదట FIR (First Information Report) దాఖలు చేయాలి. ముఖ్యంగా మరణాలు, తీవ్ర గాయాల కేసులలో, కోర్టులు మానవ జీవిత విలువను, భవిష్యత్ ఆదాయాన్ని అంచనా వేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియ చాలా ఆలస్యం అవుతుంది. ఈ సుదీర్ఘ నిరీక్షణతో, అనధికారిక మధ్యవర్తుల నెట్వర్క్ పుట్టుకొచ్చింది. వీరు క్లెయిమ్దారులకు పేపర్ వర్క్, లీగల్ స్టెప్స్ లో సహాయం చేస్తామని చెబుతూ, పరిహారంలో 20% నుండి 40% వరకు ఫీజుగా తీసుకుంటున్నారు. అంటే, కష్టాల్లో ఉన్న బాధితులు తమకు రావాల్సిన డబ్బులో ఎక్కువ భాగాన్ని ఈ మధ్యవర్తులకు ఇవ్వాల్సి వస్తోంది.

వ్యవస్థ ఎందుకు విఫలమవుతోంది?

చట్ట ప్రకారం తప్పనిసరి అయిన ఈ వ్యవస్థ, సకాలంలో బాధితులకు సహాయం అందించడంలో విఫలమవుతోంది. చాలామంది థర్డ్-పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ ను కేవలం ఒక రూల్ గానే చూస్తున్నారు తప్ప, ప్రమాదం జరిగినప్పుడు ఈ బ్యూరోక్రాటిక్ ప్రక్రియ చూసి నిరాశ చెందుతున్నారు. దీనివల్ల ఇన్సూరెన్స్ పై నమ్మకం కోల్పోతున్నారు. మానవ జీవితానికి, దీర్ఘకాలిక వైకల్యాలకు స్పష్టమైన ఆర్థిక విలువను కట్టడం కోర్టులకు కష్టంగా మారుతోంది. చట్టం త్వరితగతిన పరిహారం అందించాలని కోరుకున్నా, ప్రక్రియ సంవత్సరాలు పడుతోంది. ఇది బలహీన వర్గాల వారికి మరింత నష్టాన్ని కలిగిస్తోంది.

పరిష్కార మార్గాలు

రిపోర్టింగ్ వేగవంతం చేయడం, పేపర్ వర్క్ సరళీకృతం చేయడం, పోలీస్, హాస్పిటల్స్, ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీల మధ్య మెరుగైన సమన్వయం ఉండాలని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. డిజిటల్ టూల్స్, లీగల్ రెడ్ టేప్ తగ్గించడం వంటివి థర్డ్-పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ సామర్థ్యాన్ని, విశ్వసనీయతను పెంచుతాయని భావిస్తున్నారు. పరిహారం కోసం నిబంధనలు ఉన్నా, పొందడం మాత్రం నెమ్మదిగా, క్లిష్టంగా మారింది. ఈ ఇన్సూరెన్స్ నిజమైన సేఫ్టీ నెట్ గా పనిచేయాలంటే, పెద్ద ఎత్తున డిజిటల్ అప్గ్రేడ్స్, ప్రాసెస్ మార్పులు అత్యవసరం.