గణాంక మంత్రిత్వ శాఖ (Statistics Ministry) విడుదల చేసిన నేషనల్ శాంపిల్ సర్వే (NSS) తాజా నివేదిక ప్రకారం, భారతదేశంలో ఆరోగ్య బీమా కవరేజ్ భారీగా పెరిగింది. 2025 నాటికి, దేశ జనాభాలో సగానికి పైగా మందికి ఏదో ఒక రూపంలో ఆరోగ్య బీమా అందుబాటులోకి వచ్చింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బీమా కవరేజ్ **47.4%**కి చేరగా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఇది **44.3%**గా నమోదైంది. 2017-18లో గ్రామీణాల్లో కేవలం 14.1%, పట్టణాల్లో 19.1% మాత్రమే బీమా కలిగి ఉండేవారు. వ్యక్తిగత, కుటుంబ ఆరోగ్య బీమా ప్రీమియంలపై జీరో జీఎస్టీ (Zero GST) విధించడం ఈ వృద్ధికి ఒక కారణమని చెప్పవచ్చు. ముఖ్యంగా, ప్రభుత్వ ఆరోగ్య పథకాల కింద బీమా పొందిన వారి సంఖ్య విపరీతంగా పెరిగింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రభుత్వ పథకాల ద్వారా బీమా పొందినవారు 13% నుంచి **45.5%**కి, పట్టణాల్లో 9% నుంచి **31.8%**కి ఎగబాకారు. 2018లో ప్రారంభమైన ఆయుష్మాన్ భారత్-ప్రధాన మంత్రి జన ఆరోగ్య యోజన (AB-PMJAY) వంటి పథకాలు దీనికి ప్రధాన చోదక శక్తిగా నిలిచాయి.
కానీ, బీమా కవరేజ్ పెరిగినా, నిజమైన ఆర్థిక భారం మాత్రం తగ్గడం లేదని సర్వే స్పష్టం చేస్తోంది. హాస్పిటల్ లో చేరితే అయ్యే సగటు ఖర్చు (Out-of-pocket expense - OOPE) 2025 నాటికి ₹34,064గా ఉంది. ఇది ప్రైవేట్, ఛారిటబుల్ ఆసుపత్రుల్లో మరింత ఎక్కువగా ఉంది. ఛారిటబుల్/NGO ఆసుపత్రుల్లో సగటున ₹39,530 ఖర్చవుతుండగా, ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల్లో ఈ మొత్తం ₹50,508కు చేరుకుంది. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో ఈ ఖర్చు కేవలం ₹6,631తో పోలిస్తే, ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల్లో చికిత్స తీసుకోవడం చాలా ఖరీదైన వ్యవహారమని ఇది సూచిస్తోంది. ఒక రోజు ఐసీయూ (ICU) ఖర్చు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో సుమారు ₹1,500 అయితే, ప్రైవేట్ ఆసుపత్రిలో ఇది ₹30,000 పైనే ఉంటోంది.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ కవరేజ్ పెరుగుదల ఎక్కువగా ప్రభుత్వ పథకాల వల్లే సాధ్యమైంది తప్ప, ప్రైవేట్ బీమా సంస్థల రంగంలో అంతగా పెరగలేదని తెలుస్తోంది. ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల్లో పెరుగుతున్న ఖర్చులే, బీమా ఉన్నప్పటికీ ప్రజలు అధిక మొత్తంలో సొంత డబ్బుతో చికిత్స చేయించుకోవడానికి ప్రధాన కారణమని వారు విశ్లేషిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, చాలామంది పాలసీదారులకు ప్రీమియంలు కూడా పెరిగాయి. గత ఏడాది 52% మంది పాలసీదారులకు ప్రీమియంలు 25% వరకు పెరిగాయని సర్వే చెబుతోంది. ప్రైవేట్ హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ మార్కెట్లో ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల వాటా 52% పైనే ఉండటం, అధిక ఖర్చులకు దారితీస్తోంది.
భారతదేశ ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగం భారీ వృద్ధిని సాధించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, బీమా కవరేజ్, వైద్య ఖర్చుల మధ్య అంతరాన్ని తగ్గించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల సేవలను మెరుగుపరచడం, ప్రైవేట్ రంగంలో నియంత్రిత ఖర్చులతో కూడిన చికిత్సలను అందించడం వంటివి జరిగితేనే, అందరికీ నిజమైన ఆర్థిక రక్షణ అందుతుందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రస్తుతానికి, ఎక్కువ మందికి బీమా ఉన్నా, పెద్ద మొత్తంలో వచ్చే వైద్య బిల్లుల భయం మాత్రం కొనసాగుతూనే ఉంది.
