భారత్‌లో ఆరోగ్య బీమా పెరిగింది, కానీ వైద్య ఖర్చులు భరించలేనంతగా!

ఆరోగ్య బీమా విస్తరణ - పెరుగుతున్న ఆర్థిక భారం

భారతదేశంలో ఆరోగ్య బీమా (Health Insurance) కవరేజ్ ఊహించని స్థాయిలో పెరిగింది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఈ పెరుగుదల రికార్డు సృష్టిస్తోంది. ఇది దేశానికి గొప్ప విజయం అయినప్పటికీ, పెరిగిన బీమా సౌకర్యం, ప్రజలపై పడుతున్న ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించలేకపోతోంది.

ప్రభుత్వ పథకాలు బీమా వాడకాన్ని పెంచాయి

ప్రభుత్వ పథకాలైన ఆయుష్మాన్ భారత్ (PM-JAY) వంటివి ప్రజలకు అండగా నిలుస్తున్నాయి. వీటివల్ల గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బీమా వాడకం 47.4% కి చేరగా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 44.3% కి పరిమితమైంది. 2017-18లో కేవలం 12.9% ఉన్న గ్రామీణ జనాభా ఇప్పుడు 45.5% ప్రభుత్వ పథకాల ద్వారా బీమా పొందుతోంది. అయినప్పటికీ, దేశంలో మొత్తం బీమా కవరేజ్ కేవలం 15% గానే ఉంది, ఇది అంతర్జాతీయ స్థాయిలతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ. ప్రైవేట్ బీమా కంపెనీలు మార్కెట్లో అధిక వాటాను కలిగి ఉన్నాయి, 2033 నాటికి మార్కెట్ విలువ $62 బిలియన్ దాటే అవకాశం ఉంది.

అనారోగ్యాల రేటు పెరుగుదల, సొంత ఖర్చుల పెరుగుదల

కానీ, మరోవైపు పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా మారింది. అనారోగ్యాల రేటు (Morbidity rates) గణనీయంగా పెరుగుతోంది. 2017-18లో 7.5% ఉన్న ఈ రేటు ఇప్పుడు 13.1% కి చేరింది. ముఖ్యంగా దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు (NCDs) దేశంలోని మొత్తం మరణాలకు దాదాపు 63-65% కారణమవుతున్నాయి. 2025లో ఒక్కో హాస్పిటలైజేషన్‌కు సగటు ఖర్చు ₹34,064 గా ఉంది. ఈ ఖర్చును వైద్య ద్రవ్యోల్బణం (Medical Inflation) అధిగమిస్తోంది. ఏటా 12% నుండి 14% వరకు పెరుగుతున్న ఈ ద్రవ్యోల్బణం, వినియోగదారుల ధరల సూచీ (CPI) కన్నా దాదాపు మూడు రెట్లు ఎక్కువ. దీనివల్ల, దాదాపు 17% గృహాలు తమ ఆదాయంలో 10% కంటే ఎక్కువ ఆరోగ్యంపైనే ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది.

అందుబాటులో లోపాలు, రంగంపై ఒత్తిళ్లు

మెరుగైన బీమా అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, నాణ్యమైన వైద్యం, ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇంకా ఒక సవాలుగానే ఉంది. వైద్యుల కొరత, సరైన సౌకర్యాలు లేకపోవడం, రవాణా సమస్యల వల్ల చాలామంది దూర ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సి వస్తోంది. దీంతో, బీమా కవరేజ్ పెరిగినా, తక్షణ, నాణ్యమైన వైద్యం అందడం లేదు. వైద్య రంగం కూడా తీవ్రమైన ఖర్చుల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. దిగుమతి చేసుకునే వైద్య పరికరాలు, సిబ్బంది జీతాలు, సాంకేతికత అప్‌గ్రేడ్‌ల వల్ల హాస్పిటలైజేషన్, డయాగ్నస్టిక్స్, స్పెషలిస్ట్ కేర్ ఖర్చులు విపరీతంగా పెరిగాయి. రాబోయే FY26లో ఆరోగ్య బీమా ప్రీమియంలు 10-15% పెరిగే అవకాశం ఉంది, ఇది పాలసీదారులను కవరేజ్ రద్దు చేసుకునేలా ప్రోత్సహించవచ్చు. ప్రభుత్వం ఆరోగ్య రంగంపై చేస్తున్న ఖర్చు జీడీపీలో 1.8-2.0% వద్దనే ఉంది, జాతీయ ఆరోగ్య విధానం లక్ష్యమైన 2.5% కి చాలా దూరంగా ఉంది. ఈ నిధుల కొరత వల్ల ప్రజలు సొంత ఖర్చులపైనా, ఖరీదైన ప్రైవేట్ వైద్యంపై ఎక్కువగా ఆధారపడాల్సి వస్తోంది.

దీర్ఘకాలిక అందుబాటు, నిలకడపై ప్రశ్నలు

ప్రస్తుత ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ దీర్ఘకాలంలో అందుబాటులో ఉంటుందా, నిలకడగా ఉంటుందా అనే దానిపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ఆయుష్మాన్ భారత్ వంటి పథకాలు విపత్కర ఆరోగ్య ఖర్చులను తగ్గించేందుకు ఉద్దేశించినప్పటికీ, మొత్తం సొంత ఖర్చుపై వాటి ప్రభావంపై భిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి. వృద్ధులలో దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల పెరుగుదల, వాటికి అవసరమైన సుదీర్ఘ, ఖరీదైన చికిత్సల వల్ల ఆర్థిక భారం పెరుగుతోంది. వైద్య ద్రవ్యోల్బణం, వృద్ధుల జనాభా పెరుగుదల వంటి కారణాలతో ప్రైవేట్ బీమా కంపెనీలు ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి, ఇది మార్కెట్ ఏకీకరణకు, జాగ్రత్తతో కూడిన ఉత్పత్తి అభివృద్ధికి దారితీయవచ్చు. ఆసియా ఖండంలో పరిష్కారం కాని ఆరోగ్య అవసరాలు అనేకం ఉన్నాయి, భారతదేశం అందులో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తోంది. బీమా కవరేజ్ మాత్రమే సరైన వైద్యం, అందుబాటు ధరలను హామీ ఇవ్వదని ఇది సూచిస్తుంది. PMJAY వంటి బీమా ఆధారిత ఫైనాన్సింగ్‌పై అధికంగా ఆధారపడటం, అవసరమైన ప్రభుత్వ ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టిని మరల్చింది.

మార్కెట్ వృద్ధికి కీలక సమస్యల పరిష్కారం అవసరం

భారత ఆరోగ్య బీమా మార్కెట్ గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించే అవకాశం ఉంది, 2033 నాటికి ఆదాయం $62 బిలియన్ దాటుతుందని అంచనా. అయితే, ఈ వృద్ధి వైద్య ద్రవ్యోల్బణాన్ని సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం, ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థలోని నిర్మాణపరమైన సమస్యలను పరిష్కరించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. విధానకర్తలు, పరిశ్రమ భాగస్వాములు బిల్లింగ్ పారదర్శకతను పెంచాలి, చికిత్స ప్యాకేజీలను ప్రామాణీకరించాలి, సేవా సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచాలి. దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల పెరుగుదల, వృద్ధుల జనాభా పెరుగుదల వల్ల నివారణ చర్యలు, విలువ ఆధారిత ఆరోగ్య సంరక్షణ నమూనాలపై వ్యూహాత్మక మార్పు అవసరం. అప్పుడే విస్తృత బీమా కవరేజ్ నిజమైన ఆర్థిక రక్షణకు, అందరికీ మెరుగైన ఆరోగ్య ఫలితాలకు దారితీస్తుంది.