భౌగోళిక-రాజకీయ అస్థిరతల ప్రభావం
ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు, ముఖ్యంగా ఇరాన్ సమీపంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు, భారత వాణిజ్య వ్యవస్థలోని బలహీనతలను బహిర్గతం చేశాయి. భారతదేశ వార్షిక విదేశీ వాణిజ్యంలో సుమారు 70%, అంటే $800-850 బిలియన్ల విలువైనది సముద్ర మార్గంలోనే జరుగుతుంది. ఈ కీలక వాణిజ్యం ప్రధానంగా యూరప్, అమెరికాలకు చెందిన 13 అంతర్జాతీయ క్లబ్ల వంటి విదేశీ బీమా సంస్థలపై ఆధారపడి ఉంది. ఈ విదేశీ సంస్థలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 'ప్రొటెక్షన్ అండ్ ఇండెంనిటీ' (P&I) కవరేజీని నిర్వహిస్తాయి. అయితే, యుద్ధాలు లేదా ఆంక్షలు వంటి పరిస్థితులు తలెత్తినప్పుడు, ఇవి బీమా ప్రీమియంలను విపరీతంగా పెంచడం లేదా పాలసీలను రద్దు చేయడం వంటివి చేస్తాయి.
నిలిచిపోయే కన్సైన్మెంట్లు, పెరుగుతున్న ఖర్చులు
ప్రస్తుత గ్లోబల్ పరిస్థితుల వల్ల, కోట్లాది డాలర్ల విలువైన భారతీయ ఎగుమతులు, దిగుమతులు నిలిచిపోయే (stranded) ప్రమాదం ఉంది. విదేశీ బీమా సంస్థలపై ఈ ఆధారపడటం వల్ల, అంతర్జాతీయ వివాదాలు, ఆంక్షలు భారత వాణిజ్యాన్ని ప్రమాదంలో పడేస్తున్నాయి. రష్యాలాంటి దేశాలతో వాణిజ్యం కూడా ప్రభావితమవుతోంది. ఇటీవలి పరిణామాలతో, ఈ సముద్ర బీమా ప్రీమియంల ఖర్చు కూడా పెరిగి ఉంటుందని అంచనా. గతంలో, భారత్ ఏటా మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంల కోసం $350-500 మిలియన్ల వరకు వెచ్చించేది.
భారత్ మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ (BMI) పూల్ వివరాలు
ఈ రిస్క్లను ఎదుర్కోవడానికి, భారత్ భారత్ మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ (BMI) పూల్ ను ప్రారంభించింది. ఈ BMI పూల్ వాణిజ్యాన్ని రక్షించడానికి మూడు ప్రధాన భాగాలను కలిగి ఉంది:
- యుద్ధ-రిస్క్ ఫండ్ (War-Risk Fund): ₹950 కోట్లు (సుమారు $100 మిలియన్లు) విలువైన ఈ ఫండ్ను GIC Re నిర్వహిస్తుంది. దీనికి ప్రభుత్వ రంగ బీమా సంస్థలు, ఆయిల్ కంపెనీలు మద్దతు ఇస్తున్నాయి.
- క్లెయిమ్స్ పూల్ (Claims Pool): వాణిజ్య ఆర్థిక సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్న ఎగుమతిదారులు, దిగుమతిదారులకు సహాయం చేయడానికి $300 మిలియన్ల పరిశ్రమ క్లెయిమ్స్ పూల్.
- సార్వభౌమ గ్యారెంటీ (Sovereign Guarantee): యుద్ధ-రిస్క్ ఫండ్ కంటే క్లెయిమ్లు ఎక్కువగా ఉంటే, లేదా వాణిజ్య ఆర్థిక సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి $1.2 బిలియన్ల సార్వభౌమ గ్యారెంటీ దీర్ఘకాలిక నిధిగా పనిచేస్తుంది.
స్వావలంబన వైపు ప్రయాణం
ఈ చర్య, భారత వాణిజ్యాన్ని పరిరక్షించుకోవడానికి భారత్ నిబద్ధతను తెలియజేస్తుంది. రాబోయే 20 సంవత్సరాలలో జపాన్, చైనా వంటి దేశాలలోని ఇలాంటి P&I పూల్స్ మాదిరిగా, BMI పూల్ ఒక బలమైన సంస్థగా ఎదగాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీనిని విజయవంతం చేయడానికి, BMI పూల్ పోటీ ధరలు, పూర్తి కవరేజీని అందించి, పాశ్చాత్య క్లబ్ల నుండి షిప్పర్లను ఆకర్షించాలి. ప్రస్తుతం భారత షిప్పర్లు ప్రపంచ సామర్థ్యంలో 1% కన్నా తక్కువ వాటాను కలిగి ఉన్నారు. కాబట్టి, ఒక పెద్ద, స్థిరమైన పూల్ను నిర్మించడం సవాలుతో కూడుకున్నది. మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్లో స్వయం సమృద్ధి సాధించడం ఒక దీర్ఘకాలిక లక్ష్యం. దీనికి షిప్ రిజిస్ట్రేషన్ రంగంలో పురోగతి, బీమా సహకార సంఘాలను ప్రోత్సహించడానికి నియంత్రణ మార్పులు అవసరం కావచ్చు.
