Whalesbook
ఉత్తరప్రదేశ్ కేబినెట్ 'Safe Reuse of Treated Water Policy, 2026' ని ఆమోదించింది. దీని ప్రకారం, సీవేజ్ ట్రీట్మెంట్ ప్లాంట్లు (STPs) ఉన్న ప్రాంతాల్లో 2030 నాటికి 50% శుద్ధి చేసిన మురుగు నీటిని పునర్వినియోగం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2032 నాటికి ఈ సంఖ్యను 100% కి పెంచాలని యోచిస్తోంది. STPs లేని ప్రాంతాల్లో, 2030 నాటికి 30% పునర్వినియోగం, 2045 నాటికి 100% పునర్వినియోగం చేయాలని నిర్దేశించింది. Centre for Science and Environment (CSE) మద్దతుతో, ఈ పాలసీ మురుగు నీటిని ఒక వనరుగా పరిగణిస్తుంది. దీనివల్ల స్వచ్ఛమైన నీటిపై (Freshwater) ఒత్తిడి తగ్గి, వ్యవసాయం, పరిశ్రమలకు భూగర్భ జలాల (Groundwater) వినియోగం తగ్గుతుంది.
ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్కు భారీ ఊతం
ఈ పాలసీ వల్ల భారతదేశ నీటి శుద్ధి (Water Treatment) మార్కెట్ గణనీయంగా వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా. ఇది 2031 నాటికి USD 5.17 బిలియన్ల స్థాయికి చేరుకుంటుందని భావిస్తున్నారు. మొత్తం మురుగునీటి శుద్ధి రంగం (Wastewater Treatment Sector) 2034 నాటికి USD 19.4 బిలియన్లకు చేరవచ్చు. UP పాలసీతో పాటు, కేంద్ర ప్రభుత్వ 'Jal Jeevan Mission', 'Namami Gange' వంటి కార్యక్రమాలు కలిసి, 2047 నాటికి శుద్ధి చేసిన నీటి రంగంలో దాదాపు USD 35 బిలియన్ల విలువైన అవకాశాలను సృష్టిస్తాయని అంచనా. దీనివల్ల 2047 నాటికి ఒక లక్షకు పైగా కొత్త ఉద్యోగాలు, ముఖ్యంగా STPs మరియు సంబంధిత మౌలిక సదుపాయాల నిర్వహణలో ఏర్పడతాయి. Va Tech Wabag Ltd., Enviro Infra Engineers Ltd., Indian Hume Pipe Company Ltd. వంటి కంపెనీలకు ఇది లాభదాయకంగా మారే అవకాశం ఉంది.
రాష్ట్రాల ప్రయత్నాలు.. జాతీయ సవాళ్లు
ఇప్పటికే గుజరాత్ 2030 నాటికి 100% నీటి పునర్వినియోగాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. మహారాష్ట్ర, తమిళనాడు, హర్యానా వంటి రాష్ట్రాలు కూడా పరిశ్రమలు, ఇతర అవసరాల కోసం నీటి పునర్వినియోగానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయి. అయితే, దేశవ్యాప్తంగా ఈ విధానాల అమలులో అనేక సవాళ్లున్నాయి. ప్రస్తుతం భారతదేశంలో సుమారు 28% మురుగునీటిని మాత్రమే శుద్ధి చేస్తున్నారు, అందులో కేవలం 3% మాత్రమే పునర్వినియోగం అవుతోంది. ఇది విధాన లక్ష్యాలకు, వాస్తవ అమలుకు మధ్య ఉన్న భారీ అంతరాన్ని సూచిస్తుంది. కేవలం 11 రాష్ట్రాల్లో మాత్రమే ప్రత్యేక నీటి పునర్వినియోగ పాలసీలున్నాయి. ప్రమాణాలు స్పష్టంగా లేకపోవడం, వివిధ విభాగాల మధ్య సమన్వయం లోపించడం, స్థానిక ప్రభుత్వాల వద్ద నిధుల కొరత వంటివి ప్రధాన సమస్యలుగా నిలుస్తున్నాయి. UP పాలసీ విజయవంతం కావాలంటే ఈ అడ్డంకులను అధిగమించాల్సి ఉంటుంది.
ఆచరణాత్మక, ఆర్థిక ఇబ్బందులు
UP పాలసీ ముందుకు సాగాలంటే, ఆచరణలో అనేక ఇబ్బందులను ఎదుర్కోవాలి. దేశంలోని విచ్ఛిన్నమైన (Fragmented) నీటి నిర్వహణ వ్యవస్థ, వివిధ ఏజెన్సీల మధ్య సరైన సమన్వయం లేకపోవడం, అమలులో లోపాలు ప్రధాన అవరోధాలు. ముఖ్యంగా చిన్న నగరాల్లోని స్థానిక ప్రభుత్వాలు నిధుల కొరతతో పాటు, శుద్ధి చేసిన నీటికి సరైన ధర నిర్ణయించడంలో ఇబ్బందులు పడుతున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా 2047 నాటికి మౌలిక సదుపాయాల కోసం USD 18-27 బిలియన్ల వరకు పెట్టుబడి అవసరం కావడం మరో పెద్ద అడ్డంకి. పునర్వినియోగ నీటి నాణ్యతపై స్పష్టమైన ప్రమాణాలు లేకపోవడం, ప్రజల అంగీకారం కూడా అమలును నెమ్మదింపజేయవచ్చు. UP ప్రభుత్వం ఈ ఆచరణాత్మక, ఆర్థిక ఇబ్బందులను అధిగమించడానికి బలమైన రాజకీయ సంకల్పం, మెరుగైన ప్రాజెక్ట్ నిర్వహణ అవసరం.
భవిష్యత్ అంచనాలు
మొత్తమ్మీద, పట్టణీకరణ (Urbanization), పారిశ్రామికీకరణ (Industrialization), సుస్థిరతపై (Sustainability) పెరుగుతున్న దృష్టి కారణంగా భారతదేశ నీటి రంగం నిలకడగా వృద్ధి చెందుతోంది. 2025-26 బడ్జెట్లో నీటి మౌలిక సదుపాయాల కోసం ₹35,189 కోట్ల కేటాయింపులు ప్రభుత్వ మద్దతును సూచిస్తున్నాయి. UP పాలసీ తన సవాళ్లను అధిగమించగలిగితే, దేశవ్యాప్తంగా నీటి నిర్వహణలో పెట్టుబడులు, ఆవిష్కరణలకు ఇది ఒక ముఖ్యమైన నమూనాగా నిలుస్తుంది. అధునాతన, సమర్థవంతమైన నీటి పరిష్కారాలకు డిమాండ్ పెరగడంతో, టెక్నాలజీ, మౌలిక సదుపాయాల కంపెనీలకు అవకాశాలు మెరుగుపడతాయి.