మీరట్ స్పోర్ట్స్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్ దూసుకెళ్తోంది. స్థానికంగా ఉన్న వేల సంఖ్యలోని చిన్న తరహా యూనిట్ల ద్వారా ఏటా **₹975 కోట్ల** ఎగుమతులు జరుగుతున్నాయి. క్రికెట్ పరికరాలకే పరిమితం కాకుండా జిమ్, బాక్సింగ్ గేర్ వరకు విస్తరిస్తూ, ODOP, ఖేలో ఇండియా పథకాలతో ఈ రంగం కొత్త పుంతలు తొక్కుతోంది.
మీరట్ నగరం ఇప్పుడు ప్రపంచ క్రీడా పరికరాల తయారీ కేంద్రంగా అవతరించింది. ఒకప్పుడు కేవలం క్రికెట్ బ్యాట్లు, బంతులకు మాత్రమే పరిమితమైన ఈ నగరం, ఇప్పుడు హాకీ స్టిక్స్, బాక్సింగ్ గ్లోవ్స్ మరియు కమర్షియల్ జిమ్ ఎక్విప్మెంట్ను తయారు చేస్తూ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో తన ముద్ర వేస్తోంది. ఈ ఉత్పత్తులు జర్మనీ, అమెరికా, ఇంగ్లాండ్ వంటి 5 ఖండాల్లోని దేశాలకు ఎగుమతి అవుతున్నాయి.
ఇక్కడ ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సింది..
ఇది ఏదో ఒకే ఒక్క భారీ కార్పొరేట్ కంపెనీ సాధించిన విజయం కాదు. సుమారు 5,000 నుంచి 7,000 వరకు చిన్న మరియు మధ్యతరహా పరిశ్రమల (MSME) సమిష్టి కృషి ఇది. స్టాక్ మార్కెట్లో 'Meerut Sports' అనే పేరుతో ఒక్క కంపెనీ కూడా లిస్ట్ కాలేదనే విషయాన్ని గమనించాలి. ఇదంతా చిన్న కుటుంబ యూనిట్ల నుంచి మధ్యతరహా తయారీ సంస్థల వరకు ఉన్న ఒక వికేంద్రీకృత వ్యవస్థ.
ప్రభుత్వ పథకాల తోడ్పాటు
ఈ వృద్ధికి ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన 'One District One Product' (ODOP) పథకం వెన్నెముకగా నిలిచింది. దీనికి తోడు కేంద్రం తెచ్చిన 'ఖేలో ఇండియా' ప్రాజెక్ట్ స్థానిక డిమాండ్ను పెంచింది. వడ్డీ లేని రుణాలు, యంత్రాల కోసం సబ్సిడీలు అందడంతో ఈ యూనిట్లు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా తమ ఉత్పత్తిని పెంచుకోగలిగాయి.
సవాళ్లు ఏంటి?
ఈ రంగం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన ఇబ్బంది 'Fragmentation' (చిన్న చిన్న ముక్కలుగా ఉండటం). వేల యూనిట్లు ఉండటం వల్ల పెద్ద ఎత్తున పరిశోధన (R&D) చేయడం లేదా గ్లోబల్ బ్రాండింగ్ చేయడం వీరికి కష్టమవుతోంది. అంతేకాకుండా, సముద్ర తీరానికి దూరంగా ఉండటం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరగడం, అంతర్జాతీయంగా పెద్ద కంపెనీల నుంచి వచ్చే పోటీని తట్టుకోవడం ఈ చిన్న పరిశ్రమలకు రాబోయే రోజుల్లో పెద్ద పరీక్షగా మారనుంది. మ్యాన్యువల్ పద్ధతుల నుంచి ఆటోమేషన్ వైపు మళ్లడంపైనే వీటి భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంది.