భారతదేశంలో సస్టైనబుల్ ప్యాకేజింగ్ రంగం ప్రయోగాల దశను దాటి వాణిజ్యపరంగా విస్తరిస్తోంది. PeelON, Lucro వంటి స్టార్టప్లు ఇప్పుడు పెద్ద FMCG సంస్థలతో ఒప్పందాలు చేసుకుంటూ, బిజినెస్ స్కేల్ పెంచుకునే పనిలో ఉన్నాయి. అయితే, ప్లాస్టిక్తో పోలిస్తే వీటి ధరలు ఎక్కువగా ఉండటం ఇంకా సవాలుగానే ఉంది.
భారతీయ ప్యాకేజింగ్ రంగంలో ఇప్పుడు ఒక ముఖ్యమైన మార్పు కనిపిస్తోంది. గతంలో కేవలం ప్రయోగాలకు పరిమితమైన సస్టైనబుల్ ప్యాకేజింగ్ స్టార్టప్లు, ఇప్పుడు వాణిజ్యపరంగా నిలదొక్కుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం కఠినతరం చేసిన పర్యావరణ నిబంధనలు, ముఖ్యంగా Extended Producer Responsibility (EPR) చట్టాలు ఈ మార్పుకు ప్రధాన కారణం.
మారుతున్న బిజినెస్ మోడల్
ప్రస్తుతం కంపెనీలు కేవలం పర్యావరణ స్పృహతో కాకుండా, 'యూనిట్ ఎకనామిక్స్' మరియు స్కేలబిలిటీపై దృష్టి పెడుతున్నాయి. ఉదాహరణకు, Lucro సంస్థ రీసైకిల్ చేసిన వ్యర్థాలను ఉపయోగించి పెద్ద బ్రాండ్లకు ప్యాకేజింగ్ పరిష్కారాలను అందిస్తోంది. అలాగే, బయోటెక్ స్టార్టప్ PeelON ఇటీవలే $1 మిలియన్ సీడ్ ఫండింగ్ను సేకరించి, డెయిరీ మరియు తాజా ఉత్పత్తుల కోసం కొత్త మెటీరియల్స్ తయారు చేస్తోంది.
ధరల సవాలు - ప్రధాన అడ్డంకి
ఈ రంగంలో అతి పెద్ద సవాలు 'ధర'. పర్యావరణహిత రెసిన్లు (Biodegradable resins) సాధారణ ప్లాస్టిక్ కంటే 85% నుండి 130% వరకు ఎక్కువ ప్రీమియం ధరను కలిగి ఉన్నాయి. దీనివల్ల లాభదాయకతను చూసే కార్పొరేట్ సంస్థలు వీటిని స్వీకరించడానికి వెనుకాడతున్నాయి. అయితే, Boston Polymers వంటి సంస్థలు తమ ప్యాకేజింగ్ ద్వారా వస్తువుల షెల్ఫ్ లైఫ్ (Shelf life) పెంచడం ద్వారా ఈ అధిక ఖర్చును భర్తీ చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.
భవిష్యత్తు మార్గం
భారతదేశంలో రీసైకిల్ ప్లాస్టిక్ వాడకానికి సంబంధించి లక్ష్యాలు 30% నుండి 60% కి పెరుగుతుండటంతో, FMCG మరియు రిటైల్ సంస్థలకు ఇప్పుడు పర్యావరణహిత భాగస్వాములు తప్పనిసరి అయ్యారు. కేవలం ప్రత్యామ్నాయాలు కాకుండా, పక్కాగా కంప్లయన్స్ నిబంధనలను పాటించే సంస్థలకే రాబోయే కాలంలో భారీ ఆర్డర్లు దక్కే అవకాశం ఉంది.