భారత్ రోడ్ సెక్టార్: పదేళ్ల కనిష్టానికి నిర్మాణం.. టోల్ వసూళ్లలో మాత్రం రికార్డ్ జోరు!

ఒకవైపు రహదారుల నిర్మాణ వేగం పదేళ్ల కనిష్టానికి పడిపోతుంటే, మరోవైపు ఇప్పటికే పనిచేస్తున్న టోల్ రోడ్ల నుంచి వచ్చే ఆదాయం మాత్రం స్థిరంగా పెరుగుతోంది. ఇదే ప్రస్తుతం భారతదేశ రహదారి మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో కనిపిస్తున్న కీలకమైన చిత్రం.

నిర్మాణ రంగంలో దశాబ్దపు కనిష్ట వేగం

విశ్లేషకుల అంచనాల ప్రకారం, FY2027 నాటికి భారతదేశంలో రహదారుల నిర్మాణ వేగం రోజుకు సుమారు 25 కిలోమీటర్లకు పడిపోవచ్చు. ఇది గత పదేళ్లలో అత్యంత తక్కువ. FY2026 మొదటి ఎనిమిది నెలల్లో ఈ వేగం రోజుకు కేవలం 21.8 కిలోమీటర్లు మాత్రమే ఉంది. నేషనల్ హైవేస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (NHAI) మరియు రోడ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ & హైవేస్ మంత్రిత్వ శాఖ (MoRTH) నుంచి ప్రాజెక్టుల కేటాయింపుల్లో దీర్ఘకాలంగా నెలకొన్న మందగమనం దీనికి ప్రధాన కారణం. FY2025-26లో మొత్తం ప్రాజెక్టుల కేటాయింపులు గత ఏడాదితో పోలిస్తే దాదాపు స్థిరంగానే ఉన్నాయని అంచనా. ఇది FY2020-21 నుంచి FY2022-23 మధ్య కాలంలో ఉన్న స్థాయిల కంటే చాలా తక్కువ. FY2025లో రోడ్ సెక్టార్ ఆర్డర్లు FY2018 తో పోలిస్తే సగానికి తగ్గినట్లు సమాచారం.

వర్షాకాలం వల్ల అంతరాయాలు, భూసేకరణలో జాప్యాలు, మరియు తగ్గుతున్న ఆర్డర్ బుక్స్ కారణంగా డెవలపర్‌ల మధ్య పోటీ తీవ్రమైంది. దీంతో బిడ్డింగ్ డిస్కౌంట్లు కూడా పెరిగాయి. ఇంజనీరింగ్ మరియు కన్స్ట్రక్షన్ (E&C) రంగం ఆర్డర్ల రాబడులు Q3FY26లో 23% తగ్గినట్లు Elara Capital నివేదించింది.

నిలకడైన టోల్ వసూళ్లు

కొత్త ప్రాజెక్టుల కేటాయింపుల్లో ప్రతికూలతలు ఉన్నప్పటికీ, ఇప్పటికే పనిచేస్తున్న టోల్ రోడ్ల విభాగం మాత్రం మంచి పనితీరు కనబరుస్తోంది. FY2026లో వాహనాల ట్రాఫిక్ వృద్ధి 4-5% మేర పెరుగుతుందని ICRA అంచనా వేస్తోంది. ఇది ఈ ఏడాది టోల్ వసూళ్ల వృద్ధిని 5-9% కి పెంచుతుందని భావిస్తున్నారు (FY2025లో 6% వృద్ధి నమోదైంది). నియంత్రిత ద్రవ్యోల్బణం వల్ల FY2027లో టోల్ రేట్లలో స్వల్ప పెరుగుదల కూడా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ట్రస్ట్‌లు (InvITs) ఈ ఆస్తులను మోనటైజ్ చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. ఇవి ఆదాయాన్ని ఆర్జించే రోడ్ భాగాలను సొంతం చేసుకుని, డెవలపర్‌లకు పెట్టుబడుల పునశ్చక్రీకరణకు సహాయపడుతున్నాయి.

లోతైన విశ్లేషణ

భారతదేశ మౌలిక సదుపాయాల రంగం, 2024లో సుమారు USD 204 బిలియన్లుగా ఉంది, ఇది 2029 నాటికి USD 322 బిలియన్లకు చేరుతుందని అంచనా. రవాణా మౌలిక సదుపాయాలు, రహదారులతో సహా, ఈ రంగంలో ప్రధాన భాగంగా ఉన్నాయి. అయితే, రహదారుల నిర్మాణ విభాగం ప్రస్తుతం చక్రీయ మందగమనాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. FY2019-FY2024 మధ్య రోజుకు సగటున 31 కిలోమీటర్లు నిర్మాణం జరిగితే, ప్రస్తుత అంచనాలు దీనికి విరుద్ధంగా ఉన్నాయి. NHAI FY2017-18లో రికార్డు స్థాయిలో 7,400 కిలోమీటర్లు రహదారులను కేటాయించగా, FY2025-26కి ఈ సంఖ్య 7,500 కిలోమీటర్ల కంటే తక్కువగా ఉంటుందని అంచనా. గత మూడేళ్లలో కేటాయించిన EPC ప్రాజెక్టులలో సుమారు 71% 20% కంటే ఎక్కువ డిస్కౌంట్‌తోనే దక్కించుకున్నాయని తెలుస్తోంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు

FY2026 మరియు FY2027లో నిర్మాణ వేగం తక్కువగా ఉంటుందని అంచనా వేసినప్పటికీ, FY2027 తర్వాత మౌలిక సదుపాయాలకు ఉన్న బలమైన డిమాండ్ మరియు ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యతతో క్రమంగా కోలుకుంటుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. InvITs ద్వారా ఆస్తుల మోనటైజేషన్ కొనసాగే అవకాశం ఉంది. అయితే, పోటీ తీవ్రతను తగ్గించడానికి, డెవలపర్ల ఆదాయ దృశ్యమానతను మెరుగుపరచడానికి MoRTH మరియు NHAI నుంచి ప్రాజెక్టుల కేటాయింపులు గణనీయంగా పెరగడం చాలా ముఖ్యం.