భారత్ రేర్ ఎర్త్ మాగ్నెట్ స్కీమ్: స్వయం సమృద్ధికి ముప్పు.. పరిశ్రమల హెచ్చరిక!

కీలక లోపాలు.. స్వయం సమృద్ధికి సవాల్!

ప్రారంభ దశలోనే భారత రేర్ ఎర్త్ పర్మనెంట్ మాగ్నెట్ (REPM) తయారీ పథకం తీవ్ర విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్, L&T, వేదాంత వంటి దిగ్గజ కంపెనీలు ఈ పథకం రూపకల్పనలోని రెండు ప్రధాన లోపాలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, ఈ పథకం ద్వారా దేశీయంగా REPM తయారీ సామర్థ్యాన్ని సంవత్సరానికి 6,000 టన్నులకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

ముడి పదార్థాల కొరత, తప్పుడు ప్రోత్సాహకాలు

మొదటి సమస్య ముడి పదార్థాల సరఫరాకు సంబంధించింది. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ IREL నుంచి సంవత్సరానికి 500 టన్నుల NdPr ఆక్సైడ్ ను సరఫరా చేయనున్నారు. అయితే, పథకం కింద ఐదు కంపెనీలను ఎంపిక చేసే అవకాశం ఉన్నా, ఈ ముడి పదార్థం కేవలం మూడు కంపెనీలకు మాత్రమే పరిమితం అవుతుంది. ఇది మిగిలిన రెండు కంపెనీలకు దీర్ఘకాలిక సరఫరా అనిశ్చితిని సృష్టించడమే కాకుండా, వాటి పెట్టుబడులను ప్రమాదంలో పడేస్తుంది.

రెండవది, ప్రోత్సాహకాల విధానం. ఇది మాగ్నెట్ల నాణ్యత (Quality) ఆధారంగా కాకుండా, వాటి బరువు (Weight) ఆధారంగా ప్రోత్సహకాలు అందించేలా ఉంది. దీనివల్ల తయారీదారులు తక్కువ-గ్రేడ్, చౌకైన మాగ్నెట్లను ఉత్పత్తి చేసి, ఎక్కువ ప్రోత్సాహకాలు పొందే అవకాశం ఉంది. ఇది ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EVs), పునరుత్పాదక ఇంధన (Renewable Energy) రంగాలకు అవసరమైన హై-పెర్ఫార్మెన్స్ మాగ్నెట్ల అభివృద్ధికి ఆటంకం కలిగిస్తుంది.

చైనా ఆధిపత్యం.. భారత్ వ్యూహాలు

ప్రపంచ రేర్ ఎర్త్ మాగ్నెట్ మార్కెట్లో చైనా దాదాపు 90% ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యంతో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తోంది. ఎలక్ట్రిక్ రవాణా, పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాల పెరుగుదలతో ఈ మార్కెట్ వేగంగా విస్తరిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో, చైనాపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, స్వయం సమృద్ధి సాధించాలనేదే భారత పథకం లక్ష్యం. అయితే, ప్రస్తుత డిజైన్ లోపాలు ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడంలో భారత్ ను వెనుకబడేలా చేయవచ్చు.

దేశీయ తయారీదారులకు నష్టం

ప్రోత్సాహకాలు బరువు ఆధారంగా ఉండటం వల్ల, దేశీయంగా తక్కువ-స్థాయి ఉత్పత్తులు పెరిగి, హై-పెర్ఫార్మెన్స్ మాగ్నెట్ల కోసం దిగుమతులపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తుంది. ఇది చైనా వంటి దేశాల ఆధునిక మాగ్నెట్ ఉత్పత్తిని సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోలేక, దేశీయ పరిశ్రమను బలహీనపరుస్తుంది. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం, రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ వంటి కంపెనీల ప్రాజెక్టుల అమలుపై మార్కెట్ లో ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఈ పథకం విజయవంతం కావాలంటే, ప్రోత్సాహకాల విధానంలో, ముడి పదార్థాల కేటాయింపులో కీలక మార్పులు తప్పనిసరి అని పరిశ్రమ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.