Whalesbook
భారతదేశం తన స్పోర్ట్స్ పరికరాల రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకురావడానికి సిద్ధమైంది. ఈ దిశగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం మేధో సంపత్తి (Intellectual Property) అప్లికేషన్ ఫీజులపై మూడేళ్ల పాటు రాయితీని ప్రకటించింది. దాదాపు 700 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న ప్రపంచ స్పోర్ట్స్ పరికరాల మార్కెట్లో గణనీయమైన వాటాను చేజిక్కించుకోవాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2036 నాటికి ఈ మార్కెట్ 1 ట్రిలియన్ డాలర్లను దాటుతుందని అంచనా. ఈ విధానం ద్వారా, స్థానికంగా తయారీ, ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించి, ప్రస్తుతం దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కీలక పోటీదారుగా ఎదగాలని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది.
ఈ విధానం కింద, కాపీరైట్స్, పేటెంట్స్, డిజైన్స్, సాంప్రదాయ జ్ఞానం, భౌగోళిక సూచిక (GI) ఉత్పత్తులతో సహా వివిధ మేధో సంపత్తి హక్కులకు సంబంధించిన అప్లికేషన్ ఫీజులను మూడేళ్ల పాటు మినహాయించారు. ముఖ్యంగా, స్పోర్ట్స్ రంగంలోని స్టార్టప్స్, మైక్రో, స్మాల్ అండ్ మీడియం ఎంటర్ప్రైజెస్ (MSMEs) లకు ఇది ఊతమిస్తుంది. ప్రస్తుతం, జలంధర్, మీరట్ వంటి ప్రాంతాలలో కేంద్రీకృతమైన భారతీయ స్పోర్ట్స్ గూడ్స్ తయారీ రంగం, తక్కువ-విలువైన వస్తువులపైనే దృష్టి సారిస్తోంది. ప్రపంచ పోటీదారులతో పోలిస్తే, భారత్ వాటా ప్రస్తుతం కేవలం 0.5% నుండి 0.62% మధ్యనే ఉంది. ఈ ఫీజు రాయితీ, చిన్న కంపెనీలు తమ ఆవిష్కరణలను కాపాడుకోవడానికి, ప్రత్యేక సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేసుకోవడానికి, బ్రాండ్ విలువను పెంచుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
ప్రస్తుత మార్కెట్ గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, 2024లో భారత్ 207 మిలియన్ డాలర్ల స్పోర్ట్స్ పరికరాలను ఎగుమతి చేయగా, 296 మిలియన్ డాలర్ల విలువైన వాటిని దిగుమతి చేసుకుంది. దీంతో 88.3 మిలియన్ డాలర్ల వాణిజ్య లోటు నమోదైంది. అయితే, దేశీయ స్పోర్ట్స్, ఫిట్నెస్ మార్కెట్ మాత్రం ఊపందుకుంటోంది. 2025లో 2,497.44 మిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న ఈ మార్కెట్, 2034 నాటికి 4,058.03 మిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంటుందని, ఇది 5.4% వార్షిక వృద్ధి రేటును (CAGR) సూచిస్తుందని అంచనా. ప్రపంచవ్యాప్తంగా, క్రీడా సంబంధిత ఆవిష్కరణలు చురుగ్గా జరుగుతున్నాయి. 2016-2025 మధ్య కాలంలో 65,700కు పైగా ఆవిష్కరణలు నమోదయ్యాయి. నైక్ (Nike), అడిడాస్ (Adidas) వంటి దిగ్గజాలు గణనీయమైన పేటెంట్ దరఖాస్తులు చేస్తున్నాయి. వరల్డ్ ఇంటెలెక్చువల్ ప్రాపర్టీ ఆర్గనైజేషన్ (WIPO) నివేదికల ప్రకారం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో స్పోర్ట్స్ IP రంగంలో బలమైన వృద్ధి కనిపిస్తోంది. అయినప్పటికీ, భారతీయ తయారీదారులు అధిక ఇన్పుట్ ఖర్చులు, తక్కువ యాంత్రీకరణ (mechanization), లాజిస్టిక్స్ సమస్యల కారణంగా చైనా, పాకిస్థాన్ వంటి దేశాలతో పోలిస్తే 10-20% అధిక వ్యయ భారంతో (cost disadvantage) పోరాడుతున్నారు. నాణ్యతా ప్రమాణాలను అందుకోవడం, ధరల విషయంలో పోటీ పడటం ప్రధాన సవాళ్లుగా మిగిలిపోయాయి. ఇన్ని అడ్డంకులున్నా, 2016-17 నుండి భారత స్పోర్ట్స్ గూడ్స్ ఎగుమతులు 13% CAGR తో వృద్ధి చెందాయి. యూకే, యూఎస్, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలు ప్రధాన గమ్యస్థానాలుగా ఉన్నాయి.
ఈ విధానం లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో, ప్రపంచ స్థాయిలో పోటీతత్వాన్ని సాధించడంలో అనేక అడ్డంకులు ఉన్నాయి. కేవలం IP ఫీజులను రద్దు చేయడం వల్ల, చైనా, పాకిస్థాన్ వంటి ప్రత్యర్థులతో పోలిస్తే భారతీయ తయారీదారులు ఎదుర్కొంటున్న 10-20% వ్యయ వ్యత్యాసాన్ని అధిగమించడం కష్టం. అధిక ఇన్పుట్ ఖర్చులు, పరిమిత యాంత్రీకరణ, లాజిస్టిక్స్ సమస్యలకు గణనీయమైన మూలధన, మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడులు అవసరం. ఇది కేవలం చిన్న విధాన మార్పులతో సాధ్యం కాదు. అంతేకాకుండా, అధునాతన R&D సౌకర్యాలు లేని జలంధర్, మీరట్ వంటి సాంప్రదాయ తయారీ కేంద్రాలపై ఆధారపడటం ఒక నిర్మాణపరమైన బలహీనత. ప్రపంచ మార్కెట్లో విస్తృతమైన R&D, పేటెంట్ పోర్ట్ఫోలియోలు, బలమైన బ్రాండ్లతో ఉన్న పెద్ద కార్పొరేషన్లు ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నాయి. భారతీయ MSMEలు పోటీ పడాలంటే, కేవలం ఆవిష్కరణలే కాకుండా, స్థిరమైన నాణ్యత, భారీ స్థాయి ఉత్పత్తి, మేధో సంపత్తిని సమర్థవంతంగా వాణిజ్యీకరించడం అవసరం. ఇది నిజమైన మార్కెట్ ప్రవేశానికి, పరివర్తనకు దారితీయాలంటే R&D పెట్టుబడులను గణనీయంగా పెంచడం, సాంకేతిక పురోగతిపై దృష్టి పెట్టడం తప్పనిసరి.
ఈ IP ప్రోత్సాహక విధానం, క్రీడా రంగంలో నిరంతర ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడంతో పాటు, ప్రాథమిక పోటీపరమైన ప్రతికూలతలను పరిష్కరించడంలో ఎంతవరకు సఫలీకృతమవుతుందనేది కీలకం. ఈ విధానాన్ని సక్రమంగా అమలు చేసి, విస్తృతమైన పారిశ్రామిక, సాంకేతిక కార్యక్రమాలతో మద్దతు లభిస్తే, భారతీయ స్పోర్ట్స్ పరికరాల మార్కెట్లో దేశ స్థానాన్ని గణనీయంగా పెంచవచ్చు. దేశీయ క్రీడా, ఫిట్నెస్ మార్కెట్ వృద్ధి (2034 నాటికి 4 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా) ఒక బలమైన పునాదిని అందిస్తుంది. అయితే, ఈ సామర్థ్యాన్ని ప్రపంచ ఎగుమతి విజయంగా మార్చడానికి, లోతైన నిర్మాణ సమస్యలను పరిష్కరించడం, R&D, IP రక్షణ తయారీదారుల వ్యాపార వ్యూహాలలో అంతర్భాగంగా ఉండేలా వాతావరణాన్ని సృష్టించడం అవసరం.