కేంద్ర పరోక్ష పన్నులు, కస్టమ్స్ బోర్డు (CBIC) 'యూనియన్ బడ్జెట్ 2026-27' లో భాగంగా ఈ ప్రతిష్టాత్మకమైన 'డ్యూటీ డిఫర్మెంట్ స్కీమ్'ను అమల్లోకి తెచ్చింది.
తయారీ రంగంలో నగదు ప్రవాహాన్ని (cash flow) మెరుగుపరచడం, దిగుమతి ప్రక్రియను వేగవంతం చేయడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. దీని ద్వారా, అర్హతగల తయారీ దిగుమతిదారులు (EMI) దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులపై చెల్లించాల్సిన సుంకాలను వెంటనే కాకుండా, నెలవారీగా ఒకేసారి చెల్లించే వెసులుబాటు లభిస్తుంది. ఇది ముఖ్యంగా చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించి, వర్కింగ్ క్యాపిటల్ ను పెంచుతుంది.
ఈ పథకం దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహించే 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' (Make in India) లక్ష్యాలను సాధించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. వ్యాపారాలకు మెరుగైన దిగుమతి షెడ్యూలింగ్, ఇన్వెంటరీ నిర్వహణతో పాటు, అంతర్జాతీయంగా పోటీపడేందుకు అవసరమైన సపోర్ట్ అందిస్తుంది.
ఈ పథకం పూర్తిగా డిజిటల్ విధానంలో, 'AEO పోర్టల్' (AEO portal) ద్వారా అమలు చేయబడుతుంది. అర్హతగల కంపెనీలు గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో కనీసం 25 (సాధారణ దిగుమతిదారులకు) లేదా 10 (MSMEలకు) ఎగుమతి-దిగుమతి (EXIM) డాక్యుమెంట్ ఫైలింగ్స్ చేసి ఉండాలి. అలాగే, GST నిబంధనలను సక్రమంగా పాటిస్తూ, ఎలాంటి రిటర్న్స్ బకాయిలు లేకుండా చూసుకోవాలి.
ఈ పథకం నమ్మకం (trust) ఆధారంగా పనిచేస్తుంది. దిగుమతిదారుల నుంచి సరైన సమయంలో సుంకాలు వసూలు చేయడం, సక్రమంగా నిబంధనలు పాటించడం వంటివి CBIC ముందున్న సవాళ్లు. ప్రస్తుతం, ఈ పథకం ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి రెండు సంవత్సరాల పాటు (మార్చి 31, 2028 వరకు) అమలులో ఉంటుంది.