భారతదేశ రక్షణ రంగం ఎగుమతుల్లో సరికొత్త చరిత్ర సృష్టించింది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏకంగా **₹38,424 కోట్ల** విలువైన రక్షణ ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేసింది. ఇది గత దశాబ్దంలో **56 రెట్లు** పెరిగినట్టు లెక్క. ఈ రంగం ప్రపంచ తయారీ వైపు దూసుకుపోతున్న నేపథ్యంలో, బలమైన ఆర్డర్ బుక్స్ తో పాటు సప్లై చైన్ సమస్యలు, అధిక వాల్యుయేషన్స్ వంటి రిస్కులను కూడా ఇన్వెస్టర్లు పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
రక్షణ రంగంలో సరికొత్త రికార్డు
భారతదేశ రక్షణ రంగం ఒక అద్భుతమైన మైలురాయిని అందుకుంది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రక్షణ ఉత్పత్తుల ఎగుమతులు రికార్డు స్థాయిలో ₹38,424 కోట్లకు చేరుకున్నాయి. ఇది 2013-14 ఆర్థిక సంవత్సరంలో నమోదైన ₹686 కోట్ల తో పోలిస్తే 56 రెట్లు ఎక్కువ. గతంలో రక్షణ ఉత్పత్తుల దిగుమతులపైనే ఆధారపడే భారతదేశం, ఇప్పుడు ప్రపంచ రక్షణ సరఫరా గొలుసులో (Global Defence Supply Chain) తనదైన స్థానాన్ని సంపాదించుకుంటోంది. ఇదే కాలంలో దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తి విలువ ₹1.78 లక్షల కోట్లకు చేరడం కూడా ఈ వృద్ధికి అద్దం పడుతోంది.
'మేక్ ఇన్ ఇండియా'తో ఊపందుకున్న రంగం
ఈ పరివర్తన వెనుక ప్రభుత్వ 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' (Self-Reliant India), 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' (Make in India) వంటి కార్యక్రమాల పాత్ర ఎంతో ఉంది. దేశీయ కొనుగోళ్లకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, డిఫెన్స్ కారిడార్ల ఏర్పాటు వంటివి ఈ వృద్ధికి దోహదపడ్డాయి. ప్రస్తుతం, 100కు పైగా భారతీయ కంపెనీలు 85కు పైగా దేశాలకు రక్షణ పరికరాలను ఎగుమతి చేస్తున్నాయి. భూతల, నావికా, వైమానిక రంగాలకు సంబంధించిన విభిన్న రకాల ఉత్పత్తులు వీటిలో ఉన్నాయి.
ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఛాంబర్స్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ (FICCI) వంటి పారిశ్రామిక సంఘాలు, ఈ రంగం ఇప్పుడు సహ-అభివృద్ధి (Co-development), సహ-ఉత్పత్తి (Co-production) నమూనాల వైపు వేగంగా కదులుతోందని స్పష్టం చేశాయి. ముఖ్యంగా, డ్రోన్లు, మానవరహిత వ్యవస్థల (Unmanned Systems) వినియోగం గణనీయంగా పెరుగుతోంది. జెన్ టెక్నాలజీస్ (Zen Technologies), ఎల్&టి (L&T) వంటి సంస్థలతో పాటు అనేక ప్రైవేట్ డిఫెన్స్ ప్లేయర్స్ ఈ సాంకేతికతలపై దృష్టి సారించారు. సాంప్రదాయ భారీ రక్షణ పరికరాలతో పోలిస్తే, తక్కువ ఖర్చుతో అధునాతన సామర్థ్యాలను అందించగలగడం వీటి ప్రత్యేకత.
అమలు, వాల్యుయేషన్ రిస్కులు
భవిష్యత్తుపై ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ రంగం కొన్ని కీలకమైన కార్యాచరణ, ఆర్థిక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. చాలా డిఫెన్స్ కంపెనీలు భారీ ఆర్డర్ బుక్స్ ను కలిగి ఉన్నాయి. వీటి అమలుకు రెండు నుంచి పదేళ్ల సమయం పట్టవచ్చు. ఈ ఆర్డర్లను ఆదాయంగా మార్చుకోవడమే అతిపెద్ద సవాలు. విశ్లేషకులు తరచుగా సరఫరా గొలుసు సమస్యలు (Supply-chain bottlenecks), డెలివరీలలో జాప్యాలు వంటి అమలుపరమైన రిస్కులను (Execution Risks) ఎత్తి చూపుతున్నారు. ప్రాజెక్టుల అమలులో జాప్యం జరిగినా, ఖర్చులు పెరిగినా లాభాల మార్జిన్లపై (Profit Margins) ప్రభావం పడవచ్చు.
ఇంకా, ఈ రంగంలోని స్టాక్ ధరల్లో భారీ ర్యాలీ కనిపించింది. నిఫ్టీ డిఫెన్స్ ఇండెక్స్ (Nifty Defence Index) 2026 జూన్ నాటికి ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు దాదాపు 23% పెరిగింది. ఈ దూకుడు ర్యాలీ వల్ల చాలా డిఫెన్స్ స్టాక్స్ అధిక వాల్యుయేషన్లలో (High Valuations) ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. షేర్ ధరలు తక్షణ ఆదాయ వృద్ధిని మించిపోతే, ఏదైనా కార్యాచరణ మందగమనం లేదా విధాన మార్పు సంకేతాలకు స్టాక్స్ సున్నితంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఇది అస్థిరతకు (Volatility) దారితీయవచ్చు.
ఇన్వెస్టర్లు ఏమి గమనించాలి?
ముందుకు చూస్తే, కంపెనీలు తమ వర్కింగ్ క్యాపిటల్ ను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం, ప్రాజెక్టులను సకాలంలో పూర్తి చేయడం కీలకంగా మారతాయి. ఇన్వెస్టర్లు కేవలం ఆర్డర్ బుక్ పరిమాణాన్ని కాకుండా, పెద్ద ఆర్డర్ల వాస్తవ డెలివరీ షెడ్యూల్స్ ను ట్రాక్ చేయడం మంచిది. అలాగే, డ్రోన్ల వంటి హై-టెక్ రంగాల్లోకి పరిశ్రమ పురోగమిస్తున్నప్పుడు, వినూత్న ఆవిష్కరణలు, సమర్థవంతమైన R&D ఖర్చుల ద్వారా కంపెనీలు తమ లాభాల మార్జిన్లను నిలబెట్టుకోగల సామర్థ్యం ముఖ్యమైనది. చివరగా, ప్రభుత్వం వార్షిక బడ్జెట్ కేటాయింపులు, 2029 నాటికి ₹50,000 కోట్ల ఎగుమతి లక్ష్యం పురోగతిని నిశితంగా గమనించడం, ఈ రంగం వృద్ధి స్థిరత్వాన్ని స్పష్టంగా చూపుతుంది.