భారత్-దక్షిణ కొరియా టెక్ భాగస్వామ్యం: సెమీకండక్టర్లు, రక్షణ రంగాల్లో కొత్త ఒరవడి!

భౌగోళికంగా మారుతున్న సమీకరణాలు: ఇండియా-దక్షిణ కొరియా బంధం

దక్షిణ కొరియా అధ్యక్షుడు లీ జే-మ్యుంగ్ భారత పర్యటన, కేవలం దౌత్యపరమైన అంశాలకు పరిమితం కాకుండా, ఇరు దేశాల మధ్య ఆర్థిక, సాంకేతిక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత లోతుగా తీసుకెళ్తోంది. 2015లో ప్రారంభమైన 'ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం' (Special Strategic Partnership) ఇప్పుడు ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుల్లో వస్తున్న అవాంతరాలు, సాంకేతిక పోటీ నేపథ్యంలో మరింత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. భారతదేశం కేవలం వినియోగదారుల మార్కెట్ నుండి ప్రపంచ తయారీ, సరఫరా గొలుసులకు కీలక కేంద్రంగా రూపాంతరం చెందిందని అధ్యక్షుడు లీ పేర్కొన్నారు. ఎనిమిది సంవత్సరాలకు పైగా కాలంలో దక్షిణ కొరియా నాయకుడిది ఇదే తొలి భారత పర్యటన. ఈ పర్యటన ద్వారా పరస్పర వృద్ధి, భద్రత కోసం ఒక బలమైన రూపురేఖలను నిర్మించుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. 2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని $50 బిలియన్ స్థాయికి చేర్చాలనే లక్ష్యం దీనికి అద్దం పడుతుంది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY25) ఈ వాణిజ్యం $26.89 బిలియన్ గా నమోదైంది.

కీలక రంగాలు: సెమీకండక్టర్లు, గ్రీన్ ఎనర్జీ, రక్షణ

Samsung, SK Hynix వంటి ప్రపంచ దిగ్గజ సంస్థలతో సెమీకండక్టర్ల రంగంలో అగ్రగామిగా ఉన్న దక్షిణ కొరియా, 2030 నాటికి భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ హబ్ గా మార్చే లక్ష్యంలో సహాయం అందించేందుకు సిద్ధంగా ఉంది. ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM) ద్వారా పెట్టుబడులను ఆకర్షించి, పూర్తి సరఫరా గొలుసును నిర్మించాలని భారతదేశం యోచిస్తోంది. దక్షిణ కొరియా యొక్క 'K-Semiconductor Belt' కార్యక్రమం కూడా ఇదే ఆశయంతో, దేశీయ ఉత్పత్తిని, నెక్స్ట్-జెనరేషన్ చిప్ టెక్నాలజీలను ప్రోత్సహించాలని చూస్తోంది. AI చిప్స్, 3D ప్యాకేజింగ్ కోసం సంయుక్త పరిశోధన, అభివృద్ధి (Joint R&D) చేయడం ద్వారా చైనాపై ఆధారపడిన సరఫరా గొలుసుల నుంచి బయటపడాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

భారతదేశం యొక్క పునరుత్పాదక ఇంధన లక్ష్యాలు, నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ దక్షిణ కొరియా యొక్క సోలార్, విండ్, ఎనర్జీ స్టోరేజ్ రంగాల్లోని నైపుణ్యాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి. ఈ సమ్మేళనం ద్వారా సంయుక్త ప్రాజెక్టులు, సాంకేతిక బదిలీలకు అవకాశాలు మెరుగుపడి, భారతదేశ ఇంధన పరివర్తన వేగవంతం కానుంది.

రక్షణ రంగంలో కూడా చెప్పుకోదగ్గ సహకారం కొనసాగుతోంది. దక్షిణ కొరియా భారతదేశానికి ఐదవ అతిపెద్ద సాంప్రదాయ ఆయుధాల ఎగుమతిదారు. 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' కార్యక్రమం కింద విజయవంతమైన ఉమ్మడి ఉత్పత్తి ప్రాజెక్టులలో K9 Vajra హోవిట్జర్ ఒకటి. దీనిలో 60% కంటే ఎక్కువ స్థానిక తయారీని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఇరు దేశాలు కలిసి రక్షణ పరికరాల సాంకేతిక అభివృద్ధి, ఉమ్మడి ఉత్పత్తి అవకాశాలను అన్వేషిస్తున్నాయి. దక్షిణ కొరియా నైపుణ్యాన్ని ఉపయోగించుకుంటూ, భారతదేశ నౌకా నిర్మాణ రంగంలోనూ సహకారం ఒక ప్రాధాన్యత అంశంగా మారింది. సాంకేతిక బదిలీ, భారతీయ నౌకా నిర్మాణ కేంద్రాలలో ఉత్పత్తిని విస్తరించే ప్రణాళికలు కూడా ఉన్నాయి.

వాణిజ్యం, పెట్టుబడుల పెంపు

2010లో సంతకం చేసుకున్న కాంప్రిహెన్సివ్ ఎకనామిక్ పార్టనర్‌షిప్ అగ్రిమెంట్ (CEPA) వాణిజ్య విస్తరణకు పునాది వేసింది. 2021లో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం $23.7 బిలియన్కు చేరుకుంది, 2030 నాటికి $50 బిలియన్కు పెరుగుతుందని అంచనా. భారతదేశంలో దక్షిణ కొరియా పెట్టుబడులు గణనీయంగా ఉన్నాయి. ఏప్రిల్ 2000 నుండి జూన్ 2025 వరకు, 600కు పైగా దక్షిణ కొరియా సంస్థలు సుమారు $6.8 బిలియన్ ప్రత్యక్ష విదేశీ పెట్టుబడులను (FDI) అందించాయి. Samsung, Hyundai, LG వంటి ప్రధాన కంపెనీలు తమ తయారీ కేంద్రాలను ఇక్కడ ఏర్పాటు చేసుకుని, దీర్ఘకాలిక నిబద్ధతను ప్రదర్శించాయి. CEPA కింద మూల దేశ డేటా (Origin Data) ఎలక్ట్రానిక్ మార్పిడిని సులభతరం చేయడానికి ఇండియా-కొరియా ఎలక్ట్రానిక్ ఆరిజిన్ డేటా ఎక్స్ఛేంజ్ సిస్టమ్ (EODES)ను ప్రారంభించారు.

భౌగోళిక లక్ష్యాలు, సరఫరా గొలుసు వ్యూహం

ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో వస్తున్న మార్పులు, ముఖ్యంగా అమెరికా-చైనా పోటీ, అంతర్జాతీయ సంఘర్షణలు సరఫరా గొలుసుల్లోని బలహీనతలను బహిర్గతం చేశాయి. ఈ పరిస్థితుల నేపథ్యంలోనే ఈ భాగస్వామ్యం ఏర్పడుతోంది. ముఖ్యంగా సెమీకండక్టర్లు, కీలక ఖనిజాల విషయంలో ఒకే భౌగోళిక ప్రాంతంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడానికి, వికేంద్రీకరించడానికి ఇరు దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. తయారీ, లాజిస్టిక్స్ కేంద్రంగా భారతదేశం పెరుగుతున్న పాత్ర, దక్షిణ కొరియా యొక్క 'న్యూ సదరన్ పాలసీ'తో (చైనాపై అధికంగా ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకునే వ్యూహం) సరిపోతుంది. ఈ వ్యూహాత్మక ఏకీకరణ, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో ఇరు దేశాల విధానపరమైన స్వయంప్రతిపత్తిని, ప్రాదేశిక ప్రభావాన్ని పెంచుతుంది.

సవాళ్లు, అడ్డంకులు

వ్యూహాత్మక ఏకీకరణ ఉన్నప్పటికీ, అమలులో గణనీయమైన సవాళ్లు ఉన్నాయి. అధిక-సాంకేతిక రంగాలలో నియంత్రణపరమైన అడ్డంకులు, సమన్వయ లోపాలు పురోగతిని నెమ్మదింపజేయవచ్చు. దక్షిణ కొరియా తయారీ రంగంలో అగ్రగామిగా ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశం ఇంకా తన అధునాతన రంగాల వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేస్తోంది. ప్రతిభ కొరత, సెమీకండక్టర్ లక్ష్యాలలో ప్రాజెక్ట్ ఆలస్యాలు వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. దక్షిణ కొరియా యొక్క ఎగుమతి-ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రపంచ ఆర్థిక మందగమనం, వాణిజ్య విధాన మార్పులకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. భారతదేశం దక్షిణ కొరియాతో గణనీయమైన వాణిజ్య లోటును ఎదుర్కొంటోంది. రక్షణ రంగ సెమీకండక్టర్ల కోసం గాలియం వంటి దిగుమతి చేసుకునే ముడి పదార్థాలపై భారతదేశం ఆధారపడటం ఒక వ్యూహాత్మక ఆందోళన. దక్షిణ కొరియా యొక్క అమెరికాతో ఉన్న సంబంధాలు, భారతదేశం యొక్క వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి వంటి విభిన్న భౌగోళిక రాజకీయ వైఖరులు కూడా సంక్లిష్టమైన సమతుల్యతను సృష్టిస్తున్నాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు

భారత్-దక్షిణ కొరియా వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం గణనీయమైన ఆర్థిక వృద్ధిని, సాంకేతిక పురోగతిని ప్రోత్సహించనుంది. సెమీకండక్టర్లు, గ్రీన్ ఎనర్జీ, రక్షణ తయారీ, నౌకా నిర్మాణం వంటి రంగాలపై నిరంతర దృష్టి, ప్రభుత్వ మద్దతుతో లోతైన విలువ గొలుసుల (Value Chain) ఏకీకరణ మరింత పెరుగుతుందని భావిస్తున్నారు. సవాళ్లను అధిగమించి, బలాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవడం ద్వారా, భారతదేశం, దక్షిణ కొరియా మారుతున్న అంతర్జాతీయ క్రమంలో, ప్రతిష్టాత్మకమైన సరఫరా గొలుసులు, ఆవిష్కరణలకు కీలకమైన ఆధారాలుగా నిలుస్తున్నాయి.