PLI నిధుల కోత భయం! ఎలక్ట్రానిక్స్ కంపెనీలకు ప్రభుత్వ హెచ్చరిక.. డిజైన్ పై ఫోకస్ తప్పనిసరి!

రంగంలోకి దిగిన ప్రభుత్వం: PLI నిధులకు షరతులు!

కేంద్ర ఐటీ, రైల్వేల శాఖ మంత్రి అశ్వినీ వైష్ణవ్, మార్చి 30, 2026 న ఎలక్ట్రానిక్స్ కాంపోనెంట్స్ ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకంలో ఉన్న కంపెనీలకు గట్టి హెచ్చరిక జారీ చేశారు. పరిశ్రమల నుంచి ఆశించిన స్థాయిలో మద్దతు లభించడం లేదని, పురోగతి పట్ల సంతృప్తిగా లేనందున, కొత్తగా ఆమోదాలు నిలిపివేయడంతో పాటు, ఇప్పటికే కొనసాగుతున్న నిధుల చెల్లింపులను కూడా ఆపేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నామని ఆయన తెలిపారు. 2021లో ప్రారంభించిన ఈ PLI పథకం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.. దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం. అయితే, ఇప్పుడు కేవలం తయారీ (assembly) పై కాకుండా, దేశీయ డిజైన్ సామర్థ్యాలను (Indigenous Design Capabilities) పెంచడంపై దృష్టి సారించాల్సిన ఆవశ్యకతను మంత్రి నొక్కి చెప్పారు.

దేశీయ ఆవిష్కరణలకు ప్రాధాన్యత!

మంత్రి వైష్ణవ్ ప్రకారం, కేవలం ఉత్పత్తిని పెంచడం మాత్రమే సరిపోదని, కంపెనీలు తప్పనిసరిగా సొంతంగా డిజైన్ సామర్థ్యాలపై గణనీయంగా పెట్టుబడులు పెట్టాలి. లేనిపక్షంలో, పథకం నుంచి తొలగించే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు. ఇది స్థానిక ఆవిష్కరణలు, పరిశోధన, అభివృద్ధి (R&D) లకు బలమైన ప్రోత్సాహాన్ని అందించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అసెంబ్లీని దాటి, విలువ జోడింపు (value-addition) ను పెంచాలని, యూనివర్సిటీలు, ఇతర సంస్థలతో కలిసి పనిచేస్తూ, కీలక నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేసుకోవాలని కంపెనీలను ప్రోత్సహించారు. తద్వారా, ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగంలో భారత్ ను కేవలం తయారీ కేంద్రంగానే కాకుండా, ఆవిష్కరణల కేంద్రంగానూ తీర్చిదిద్దాలన్నది ప్రభుత్వ ఆశయం.

PLI పనితీరు - ప్రోత్సాహకాల పంపిణీ:

ఎలక్ట్రానిక్స్ PLI పథకం, ముఖ్యంగా మొబైల్ ఫోన్ల తయారీ రంగంలో మంచి వృద్ధిని కనబరిచింది. FY21 లో ₹2.13 లక్షల కోట్లు గా ఉన్న ఉత్పత్తి, FY25 నాటికి ₹5.45 లక్షల కోట్లకు ఎగబాకింది. అన్ని PLI పథకాల కింద, డిసెంబర్ 2025 నాటికి మొత్తం పెట్టుబడులు ₹2.16 లక్షల కోట్లకు పైగా చేరాయి. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో సుమారు ₹4.20 లక్షల కోట్ల మేర కొత్త ఉత్పత్తి నమోదైంది. అయితే, ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగంలోనే ₹15,554 కోట్ల ప్రోత్సాహకాలు మార్చి 2026 నాటికి పంపిణీ అయ్యాయి. కానీ, ప్రోత్సాహకాల పంపిణీ మాత్రం నెమ్మదిగా సాగింది. సెప్టెంబర్ 2025 నాటికి, మొత్తం PLI చెల్లింపులు ₹23,946 కోట్లు మాత్రమే, ఇది ప్రణాళికాబద్ధమైన మొత్తంలో కేవలం 12%. సోలార్, టెక్స్‌టైల్స్ వంటి ఇతర రంగాలలో కూడా ఇలాంటి నెమ్మది పంపిణీ, లక్ష్యాలను అందుకోకపోవడం వంటి సమస్యలు సమీక్షలకు, నిధుల కోతకు దారితీస్తున్నాయి.

అంతర్జాతీయ పోటీ, సవాళ్లు:

భారతదేశం అధునాతన తయారీ రంగంలో దూసుకుపోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, గ్లోబల్ ఎలక్ట్రానిక్స్ సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) అస్థిరంగా ఉంది. ముఖ్యంగా AI డేటా సెంటర్లకు కాంపోనెంట్స్ కు డిమాండ్ బాగా పెరుగుతుండగా, ఇతర రంగాల్లో మందగమనం కనిపిస్తోంది. భౌగోళిక రాజకీయ సమస్యలు, షిప్పింగ్ ఆలస్యం, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులలో మార్పులు అనిశ్చితిని సృష్టిస్తున్నాయి. చైనా +1 (China+1) వ్యూహం ద్వారా కంపెనీలు తమ సరఫరా గొలుసులను చైనా నుండి వేరే దేశాలకు తరలించాలని చూస్తున్న తరుణంలో, భారతదేశం వియత్నాం, మెక్సికో వంటి దేశాలతో పోటీ పడాల్సి వస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో, కేవలం సమర్థవంతమైన ఉత్పత్తి మాత్రమే కాకుండా, స్థితిస్థాపకత (resilience), అనుకూలత (adaptability) కూడా అవసరం. దీనికి బలమైన డిజైన్, R&D సామర్థ్యాలు దీర్ఘకాలిక పోటీతత్వానికి కీలకం.

అమలులో సమస్యలు, భవిష్యత్:

ప్రభుత్వ హెచ్చరిక, పథకాల అమలులో ఉన్న సమస్యలను ఎత్తి చూపుతోంది. పెద్ద పెట్టుబడి హామీలు ఉన్నప్పటికీ, అమలు నెమ్మదిగా ఉంది, ప్రోత్సాహకాలు సకాలంలో అందడం లేదు. ఎలక్ట్రానిక్స్ కాంపోనెంట్స్ (displays, PCBs వంటివి) దేశీయంగా ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెంచడానికి PLI పథకం కింద ₹76,000 కోట్ల పెట్టుబడులు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. గతంలో కూడా చాలా PLI పథకాలు అంచనాలను అందుకోలేకపోయాయి, కంపెనీలు ఉత్పత్తి లక్ష్యాలను అందుకోలేక, సబ్సిడీల చెల్లింపులలో తీవ్ర జాప్యాన్ని ఎదుర్కొన్నాయి. ఎలక్ట్రానిక్స్ కాంపోనెంట్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ స్కీమ్ (ECMS) కింద ₹22,919 కోట్ల బడ్జెట్ తో, 22 ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం లభించింది, ఇవి ₹41,863 కోట్ల పెట్టుబడులను ఆకర్షించగలవని, ₹2.58 లక్షల కోట్ల ఔట్పుట్, 37,000 ఉద్యోగాలను సృష్టించగలవని అంచనా. అయితే, కేవలం అసెంబ్లింగ్ పై ఆధారపడిన కంపెనీలు కొత్త డిజైన్-ఆధారిత అవసరాలను తీర్చలేకపోతే, అవి నిధులను కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది. ఇది సమగ్రమైన, విలువ జోడించే పర్యావరణ వ్యవస్థ (ecosystem) అభివృద్ధిని దెబ్బతీస్తుంది.

డిజైన్ సామర్థ్యమే భవిష్యత్ నిధులకు కీలకం:

ప్రభుత్వం ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి కట్టుబడి ఉంది. మెరుగైన ECMS, ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ 2.0 వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా నిరంతర మద్దతును అందిస్తోంది. అసెంబ్లీని దాటి, పూర్తి ఎలక్ట్రానిక్స్, సెమీకండక్టర్ పర్యావరణ వ్యవస్థను నిర్మించాలనేది స్పష్టమైన దీర్ఘకాలిక ప్రణాళిక. అయితే, భవిష్యత్ నిధుల కేటాయింపులు, పథకాలలో భాగస్వామ్యం అనేది కంపెనీలు డిజైన్ నైపుణ్యాలు, R&D ఖర్చులు, సహకారంలో నిజమైన పురోగతిని చూపించడంపైనే ఆధారపడి ఉంటుందని మంత్రి హెచ్చరిక స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ కొత్త, డిజైన్-ఆధారిత ప్రమాణాలను అందుకోలేని కంపెనీలు కీలక ప్రభుత్వ మద్దతును కోల్పోయే అవకాశం ఉంది, ఇది భారతదేశం యొక్క అభివృద్ధి చెందుతున్న ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ పరిశ్రమలో పోటీని మార్చేస్తుంది.