కేంద్ర ప్రభుత్వం తన తాజా యూనియన్ బడ్జెట్ తో దేశ మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) రంగంలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పుకు శ్రీకారం చుట్టింది. దేశవ్యాప్తంగా కనెక్టివిటీని మెరుగుపరచడం, రవాణా వ్యవస్థను పటిష్టం చేయడం, కీలక ఖనిజాల (Critical Minerals) అభివృద్ధిపై దృష్టి సారించడం ఈ బడ్జెట్ లో కీలక అంశాలు. దేశ ఆర్థిక వృద్ధిని వేగవంతం చేసేలా భారీ పెట్టుబడులకు ఇది మార్గం సుగమం చేసింది.
రైలు మార్గాల్లో విప్లవం: హై-స్పీడ్ కారిడార్లు, ఫ్రైట్ కారిడార్ల నిర్మాణం
ఫైనాన్స్ మినిస్టర్ నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ ప్రసంగం ప్రకారం, రాబోయే రోజుల్లో దేశంలో ఏడు హై-స్పీడ్ రైల్ కారిడార్లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఇవి సుమారు 4,000 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉండనున్నాయి. ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టుల కోసం దాదాపు ₹16 లక్షల కోట్ల మేర పెట్టుబడులు పెట్టనున్నారు. ఈ కారిడార్ల వల్ల నగరాల మధ్య ప్రయాణ సమయం గణనీయంగా తగ్గుతుంది. ఉదాహరణకు, ముంబై-పూణె మధ్య ప్రయాణం కేవలం 48 నిమిషాల్లోనే, చెన్నై-బెంగళూరు మధ్య ప్రయాణం గంటకు పైగా పూర్తవుతుంది. రైల్వేస్ మినిస్టర్ అశ్విని వైష్ణవ్ మాట్లాడుతూ, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో హై-స్పీడ్ రైల్ నెట్వర్క్ల ద్వారా సాధించిన ఆర్థిక ప్రగతితో పోల్చితే, ఇది కూడా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై గణనీయమైన సానుకూల ప్రభావాన్ని చూపుతుందని తెలిపారు.
అదే సమయంలో, తూర్పు-పశ్చిమ భాగాలను కలిపే ఒక కొత్త డెడికేటెడ్ ఫ్రైట్ కారిడార్ (Dedicated Freight Corridor) నిర్మాణానికి కూడా ప్రభుత్వం శ్రీకారం చుట్టింది. పశ్చిమ బెంగాల్లోని దంకుని నుంచి గుజరాత్లోని సూరత్ వరకు సుమారు 2,052 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించే ఈ కారిడార్ నిర్మాణానికి సుమారు ₹13,000 కోట్లు ఖర్చు కానుంది. ఇది పోర్టులకు అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచడమే కాకుండా, సరుకుల రవాణాను వేగవంతం చేస్తుంది. అంతేకాకుండా, రాబోయే 5 ఏళ్లలో 20 కొత్త జాతీయ జలమార్గాలను (National Waterways) అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఒడిశాలో NW-5 తో ప్రారంభించి, మైనింగ్ ప్రాంతాలను ప్రధాన పోర్టులతో అనుసంధానించడం ద్వారా లాజిస్టిక్స్ సామర్థ్యాన్ని మరింత పెంచనున్నారు.
క్రిటికల్ మినరల్స్ పై ప్రత్యేక దృష్టి
దేశీయంగా ఖనిజాల వెలికితీత, ప్రాసెసింగ్, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను పెంచడానికి, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి ప్రభుత్వం ప్రత్యేక ప్రణాళికలు రచిస్తోంది. ఒడిశా, కేరళ, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు వంటి ఖనిజ సంపన్న రాష్ట్రాల్లో "రేర్ ఎర్త్ కారిడార్లు" (Rare Earth Corridors) ఏర్పాటు చేయాలని యోచిస్తోంది. ఈ కీలక ఖనిజాల (Critical Minerals) ప్రాసెసింగ్ కు అవసరమైన యంత్ర పరికరాలపై దిగుమతి సుంకాలను (Import Duty) మినహాయించడం వంటి చర్యల ద్వారా దేశీయ తయారీ రంగానికి చేయూతనివ్వాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
భారీ కేటాయింపులు.. ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊతం
ఈ భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పెద్దపీట వేసింది. 2026-27 బడ్జెట్ లో రైల్వేల కోసం ₹2.93 లక్షల కోట్లు, రోడ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ అండ్ హైవేస్ (Road Transport & Highways) కోసం ₹2.94 లక్షల కోట్లు కేటాయించింది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఈ కేటాయింపులు గణనీయంగా పెరిగాయి. మౌలిక సదుపాయాలపై ప్రభుత్వ అధిక పెట్టుబడులు, నిర్మాణ రంగం (Construction), ఇంజినీరింగ్, భారీ యంత్ర పరికరాలు (Heavy Machinery), లాజిస్టిక్స్ వంటి రంగాలకు పెద్ద ఊపునిస్తాయని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది దీర్ఘకాలంలో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు, ఉద్యోగ కల్పనకు గణనీయంగా దోహదపడుతుందని భావిస్తున్నారు.